10 giờ vi phẫu giữ lại 3 ngón tay dập nát cho thanh niên 17 tuổi

Sau tai nạn, người bệnh được đưa đến một cơ sở y tế gần nơi xảy ra vụ việc. Tuy nhiên, vết thương trên da tương đối nhỏ (khoảng 1,5 cm) nên mức độ nghiêm trọng của chấn thương chưa được nhận diện đầy đủ. Gần 3 giờ sau tai nạn, bệnh nhân K. được chuyển tuyến đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định để tiếp tục điều trị trong tình trạng nguy cấp.

ThS.BS Lê Văn Dương - khoa Chấn thương Chỉnh hình cho biết, qua thăm khám, ê-kíp khoa Chấn thương Chỉnh hình ghi nhận tình trạng mất tưới máu hoàn toàn ở các ngón 3, 4 và 5 của bàn tay phải. Nhận định đây là ca cấp cứu vi phẫu khẩn cấp, các bác sĩ lập tức huy động ê-kíp và đưa người bệnh vào phòng mổ.

Bên cạnh đó, ê-kíp phát hiện động mạch nuôi của cả ba ngón tay đều bị đứt hoàn toàn. Đáng nói, cơ chế dập nghiền của máy cưa khiến các cấu trúc quanh vùng tổn thương dập nát phức tạp, không thể thực hiện nối trực tiếp mạch máu như thông thường.

Theo BS Dương, thách thức lớn nhất là phải loại bỏ hết đoạn mạch dập nát và xác định chính xác phần mạch máu còn khả năng sống. Sau đó, các bác sĩ quyết định dùng các đoạn tĩnh mạch lấy từ mu bàn tay để ghép thay thế cho cả ba ngón nhằm tái lập tuần hoàn.

Ca đại phẫu kéo dài gần 10 giờ liên tục dưới kính lúp và kính hiển vi vi phẫu. Ê-kíp phải tỉ mỉ bóc tách cấu trúc lành, nhận diện các đầu mạch máu có đường kính dưới 1 mm để khâu nối bằng chỉ vi phẫu siêu nhỏ 9/0.

"Vì thời gian thiếu máu kéo dài nhiều giờ, ưu tiên hàng đầu của cuộc mổ là tái thông mạch máu cứu sống ngón tay; việc sửa chữa thần kinh và gân gấp được dời sang giai đoạn tiếp theo”, BS Dương cho hay.

Nhờ sự nỗ lực của ê-kíp, kết quả sau 48 giờ cho thấy cả ba ngón tay đều duy trì tuần hoàn tốt. Sau 2 tuần theo dõi sát sao từng giờ, các ngón tay sống hoàn toàn và vượt qua giai đoạn nguy hiểm của phẫu thuật. Hiện tại, tình trạng người bệnh ổn định, chuẩn bị bước vào ca phẫu thuật phục hồi gân gấp và tập vật lý trị liệu để tìm lại chức năng cầm nắm, sinh hoạt.

BS.CKII Nguyễn Lê Minh Thống - Phó Trưởng khoa Điều hành khoa Chấn thương Chỉnh hình nhận định, tai nạn do máy cưa là một trong những nguyên nhân gây chấn thương bàn tay nặng nề nhất hiện nay. Máy cưa không chỉ gây đứt rách mô mềm mà còn phá hủy động mạch, thần kinh, gân và xương. Điểm đáng sợ là tổn thương thực tế thường không tương xứng với kích thước vết thương bên ngoài. Một vết cắt nhỏ vẫn có thể che giấu tình trạng mất nguồn máu nuôi hoàn toàn.

"Người lao động cần được hướng dẫn an toàn kỹ lưỡng trước khi vận hành máy móc tốc độ cao. Khi xảy ra chấn thương bàn tay, yếu tố quyết định khả năng bảo tồn chi thể chính là thời gian chứ không phải kích thước vết thương; người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế lớn càng sớm càng tốt để tránh nguy cơ hoại tử”, BS Thống khuyến cáo.