Sau kỳ nghỉ Tết, doanh nghiệp tập trung định hình chiến lược sản xuất cho năm mới 2026

Bức tranh doanh nghiệp tháng 01/2026 được khắc họa bởi gam màu tươi sáng, mang theo không khí khởi đầu đầy kỳ vọng của năm mới. Ngay trong tháng đầu tiên của năm, cả nước ghi nhận gần 24,2 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, với tổng vốn đăng ký 180,9 nghìn tỷ đồng và gần 108,2 nghìn lao động đăng ký. So với tháng 12/2025, số doanh nghiệp thành lập mới tăng 40,9%, vốn đăng ký tăng 9,0% và số lao động tăng 7,5%. Không chỉ bật tăng mạnh so với tháng trước mà còn là sự bứt phá rõ rệt so với cùng kỳ năm 2025 khi tăng ấn tượng 126,8% về số doanh nghiệp, tăng 92,3% về số vốn đăng ký và tăng 32,7% về số lao động. Đây là tín hiệu phản ánh niềm tin thị trường đang được củng cố trở lại; cộng đồng doanh nghiệp bước vào năm 2026 với tâm thế chủ động, sẵn sàng mở rộng hoạt động sản xuất – kinh doanh ngay từ đầu năm, thay vì tâm lý thăm dò như những năm nhiều biến động trước đó.

Một điểm nhấn quan trọng khác là làn sóng doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Trong tháng 01/2026, có hơn 24,5 nghìn doanh nghiệp tái gia nhập thị trường, tăng mạnh tới 146,2% so với tháng trước và tăng 7,6% so với cùng kỳ năm 2025. Như vậy, tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong tháng đạt gần 48,7 nghìn doanh nghiệp, tăng 45,6% so với cùng kỳ năm trước. Con số này cho thấy sức hấp dẫn của môi trường kinh doanh đang được cải thiện rõ rệt, đồng thời phản ánh hiệu ứng tích cực từ các chính sách tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp được triển khai trong thời gian qua.

Xét theo khu vực kinh tế, khu vực dịch vụ tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, với gần 18,4 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 129,9% so với cùng kỳ năm trước. Điều này phù hợp với xu hướng phục hồi và mở rộng của tiêu dùng, du lịch, thương mại và các dịch vụ gắn với chuyển đổi số. Khu vực công nghiệp và xây dựng có 5.480 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 115,4%, cho thấy niềm tin vào triển vọng sản xuất, đầu tư cơ sở hạ tầng và thị trường bất động sản từng bước được cải thiện. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tuy số lượng doanh nghiệp mới còn khiêm tốn (304 doanh nghiệp) nhưng tốc độ tăng lên tới 169,0%, phản ánh sự chuyển động tích cực trong tái cơ cấu nông nghiệp và đầu tư vào chuỗi giá trị.

Tuy vậy, đằng sau bức tranh khởi sắc vẫn còn những gam màu cần được nhìn nhận thận trọng. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 01/2026 đạt 7,5 tỷ đồng, giảm 22,6% so với tháng trước và giảm 15,2% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy phần lớn doanh nghiệp mới gia nhập thị trường vẫn có quy mô nhỏ và vừa, phản ánh chiến lược “đi chậm nhưng chắc”, thận trọng trước những bất định còn tồn tại của kinh tế thế giới và trong nước.

Ở chiều khác, vốn đăng ký tăng thêm của các doanh nghiệp đang hoạt động đạt gần 358,1 nghìn tỷ đồng, giảm nhẹ 2,5% so với cùng kỳ năm 2025, phản ánh tâm lý của các các doanh nghiệp hiện hữu vẫn đang cân nhắc kỹ lưỡng trong việc mở rộng quy mô đầu tư, ưu tiên củng cố dòng tiền, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động thay vì tăng vốn ồ ạt.

Đáng lưu ý, trong tháng 01/2026, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn lên tới gần 54,3 nghìn doanh nghiệp, gấp 11,8 lần tháng trước và tăng 2,8% so với cùng kỳ năm 2025. Các con số này phản ánh một thực tế quá trình sàng lọc thị trường vẫn tiếp diễn. Các doanh nghiệp nhỏ, sức chống chịu yếu, phụ thuộc nhiều vào vốn vay hoặc thị trường xuất khẩu khó tính vẫn gặp khó trong việc duy trì hoạt động. Việc nhiều doanh nghiệp lựa chọn tạm ngừng có thời hạn thay vì giải thể ngay cũng có thể hiểu tâm lý “chờ thời điểm thuận lợi hơn” của doanh nghiệp vẫn khá phổ biến.

Bên cạnh đó, có 7.303 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể và 4.609 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể. Những con số này cho thấy quá trình “thanh lọc” của thị trường vẫn đang tiếp diễn, đặc biệt với các doanh nghiệp quy mô nhỏ, năng lực tài chính yếu hoặc chưa kịp thích ứng với yêu cầu mới của thị trường.

Các con số trên nói lên tháng 01/2026 không phải là giai đoạn bùng nổ về mở rộng sản xuất, mà là tháng khởi động chiến lược của cộng đồng doanh nghiệp. Quan sát thực tế hoạt động doanh nghiệp trong tháng đầu tiên của năm mới cho thấy, bên cạnh sự sôi động về số lượng đăng ký, tâm thế chung của cộng đồng doanh nghiệp là “khởi động sớm nhưng không nóng vội”.

Bà Phí Thị Hương Nga – Trưởng Ban Thống kê Công nghiệp – Xây dựng, Cục Thống kê (Bộ Tài chính), số doanh nghiệp thành lập mới tăng mạnh trong tháng 01/2026 là trên nền của năm 2025. Tuy số doanh nghiệp thành lập mới tăng nhưng vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới giảm là do đa phần các doanh nghiệp mới thành lập có quy mô nhỏ, lượng các doanh nghiệp mới gia nhập hay rút khỏi thị trường khá nhanh. Hơn nữa, tháng 01/2026 là thời gian chuẩn bị cho Tết Nguyên đán Bính Ngọ, tâm lý của các doanh nghiệp trong nước là chờ sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán thực hiện rà soát lại kế hoạch sản xuất kinh doanh, cân đối nguồn lực và định hướng chiến lược sản xuất cho năm mới 2026.

Thực tế, trong những ngày mùng 7, mùng 8 Tết khai Xuân, hàng loạt các công ty như Tập đoàn Dệt May Việt Nam, Tổng Công ty May 10 hay Tập đoàn Trường Hải (THACO) đã nhanh chóng trở lại guồng sản xuất kinh doanh với khí thế phấn khởi để đảm bảo tiến độ đơn hàng và duy trì nhịp kinh doanh liên tục sau kỳ nghỉ dài ngày. Ở các khu công nghiệp tại nhiều tỉnh, thành đã rộn ràng nhịp máy, các dây chuyền sản xuất đã được vận hành liên tục, hầu hết người lao động đã trở lại làm việc với tinh thần quyết tâm phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Đại diện lãnh đạo Ban Thống kê Công nghiệp – Xây dựng (Cục Thống kê) cho biết thêm, Nghị quyết 68-NQ/TW đã tạo niềm tin đối với cộng đồng doanh nghiệp, thể hiện số doanh nghiệp gia nhập thị trường nhiều hơn nhưng tác động từ Nghị quyết vẫn chưa thực sự rõ nét, cần thêm các chính sách hỗ trợ của Chính phủ. Đối với khu vực doanh nghiệp nhà nước, hầu hết các doanh nghiệp được Chính phủ, các bộ, ngành giao mục tiêu tăng trưởng 2 con số và đã xác định rõ vai trò của mình, đang nỗ lực phấn đấu để đạt kết quả cao nhất so kế hoạch đề ra.