Tạp chí Kinh tế Cuối Năm: “Từ A đến I” – Góc Nhìn Bao Quát Về Thách Thức, Rủi Ro Và Hệ Lụy Xã Hội Khi AI Hội Nhập Sâu Rộng
Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là khái niệm xa lạ, chương trình Tạp chí Kinh tế cuối năm 2026 với chủ đề “Từ A đến I” đã đặt ra những câu hỏi lớn về thách thức, rủi ro và những hệ lụy xã hội khi công nghệ này ngày càng hiện diện sâu rộng trong mọi lĩnh vực của đời sống. Phát sóng lúc 20h05 ngày 18/02/2026 (Mùng 2 Tết) và tiếp tục phát lại lúc 10h00 ngày 19/02/2026 (Mùng 3 Tết) trên VTV1, chương trình không chỉ tổng kết các thành tựu công nghệ, mà còn là một lời cảnh báo sâu sắc đối với khán giả, nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp về những vấn đề còn tồn tại xung quanh AI. Chương trình có sự đồng hành của Tổng công ty Khí Việt Nam – CTCP (PV GAS).
Một trong những nội dung quan trọng mà “Từ A đến I” trình bày là việc AI, dù mang lại hiệu suất đột phá, vẫn đặt ra nhiều thách thức trong lĩnh vực thị trường lao động và việc làm. Các chuyên gia kinh tế đã chia sẻ rằng AI có thể thay thế một số công việc lặp đi lặp lại, và nếu không có chính sách quản lý phù hợp, điều này sẽ dẫn đến tình trạng thất nghiệp tăng cao, khoảng cách giàu nghèo lớn hơn và áp lực lên các hệ thống an sinh xã hội. Trong một thế giới nơi máy móc có thể thực hiện công việc phức tạp hơn bao giờ hết, con người sẽ cần phải tái định hướng kỹ năng, đào tạo lại lực lượng lao động để phù hợp với thị trường mới. Trong bối cảnh này, các nhà hoạch định chính sách Việt Nam và quốc tế phải cân nhắc việc xây dựng các chương trình đào tạo, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo lập môi trường giáo dục phù hợp với yêu cầu tương lai.

Chương trình cũng dành thời lượng phân tích kỹ lưỡng về các rủi ro an ninh và đạo đức mà AI mang lại. AI không chỉ là công cụ, mà còn có khả năng xử lý và tạo ra dữ liệu với tốc độ mà con người không thể kiểm soát hoàn toàn. Điều này dẫn đến mối lo ngại về quyền riêng tư, bảo mật thông tin và việc sử dụng dữ liệu nhạy cảm, đặc biệt trong các ngành như tài chính, y tế hay cơ quan công quyền. Các chuyên gia pháp lý nhận định rằng nếu không có khung pháp lý cụ thể và minh bạch, AI có thể bị lạm dụng, tạo ra những hệ quả khó lường về mặt xã hội. Ví dụ, trong lĩnh vực tài chính, dù AI giúp tối ưu hóa quy trình và giảm lỗi con người, nhưng cũng đặt ra thách thức về bảo mật hệ thống và nguy cơ bị tổ chức tội phạm công nghệ cao lợi dụng để phá hoại hoặc trộm cắp dữ liệu.

Một điểm nhấn khác của chương trình là buổi tọa đàm với các nhà nghiên cứu, nhà lãnh đạo doanh nghiệp và quản lý nhà nước về việc cân bằng giữa đổi mới và quản lý rủi ro. AI là một công cụ mạnh mẽ, nhưng nếu không có sự giám sát chặt chẽ, nó có thể tạo ra những hậu quả xã hội ngoài ý muốn. Trong nội dung này, các diễn giả đã chia sẻ về cách thúc đẩy đổi mới có trách nhiệm: phát triển AI theo hướng minh bạch, dễ kiểm soát, đồng thời lồng ghép các nguyên tắc đạo đức và trách nhiệm xã hội vào thiết kế hệ thống. Việc này đòi hỏi sự hợp tác giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức phi chính phủ và cộng đồng người dùng để đảm bảo AI phát triển theo hướng phục vụ lợi ích chung của xã hội.
Chương trình cũng không quên nhìn lại những quy định pháp lý và chính sách quốc tế đang hình thành để đối phó với những rủi ro này. Các nước tiên tiến đã bắt đầu xây dựng các đạo luật về quyền riêng tư dữ liệu, tiêu chuẩn đạo đức trong việc phát triển AI và mô hình kiểm soát sự phụ thuộc vào công nghệ. Đây là những tham chiếu quan trọng để Việt Nam và các nước khác xem xét, áp dụng trong chiến lược phát triển AI của mình nhằm tạo ra môi trường sáng tạo nhưng an toàn và bền vững.
Thông qua các phóng sự, phân tích và bình luận sâu sắc, “Từ A đến I” không chỉ giúp khán giả hiểu rõ những thách thức đang tồn tại xung quanh trí tuệ nhân tạo, mà còn gợi mở những giải pháp chiến lược để cân bằng giữa đổi mới và quản lý rủi ro. Đây là nội dung hết sức quan trọng, nhất là trong bối cảnh lãnh đạo và doanh nghiệp đang định hình chiến lược phát triển công nghệ trong thập kỷ tới.

Khép lại chương trình, thông điệp lớn nhất mà “Từ A đến I” gửi tới khán giả là: AI sẽ định hình tương lai, nhưng chúng ta phải hiểu rõ cả những hệ quả của nó nếu muốn làm chủ công nghệ, chứ không bị công nghệ chi phối.









