Thường xuyên ăn lựu có thể giúp cải thiện chức năng tim

Các nhà nghiên cứu ước tính rằng 50% các trường hợp suy tim là suy tim có phân suất tống máu bảo tồn (HFpEF). Các phương pháp điều trị HFpEF hiện nay bao gồm dùng thuốc và duy trì lối sống lành mạnh, chẳng hạn như tuân thủ chế độ ăn tốt cho tim mạch.

Thông qua các mô hình nghiên cứu trên động vật và mô người, một nghiên cứu mới đã phát hiện ra rằng một hợp chất tự nhiên – được tạo ra bởi hệ vi sinh vật đường ruột sau khi tiêu thụ các loại thực phẩm thực vật chứa một loại polyphenol cụ thể – có thể giúp cải thiện chức năng tim ở những người mắc HFpEF.

Các nhà nghiên cứu ước tính có khoảng 64 triệu người trên toàn thế giới được chẩn đoán mắc bệnh suy tim – một tình trạng tim mạch mà tim không thể bơm máu một cách hiệu quả.

Khoảng 50% các trường hợp suy tim thuộc loại suy tim có phân suất tống máu bảo tồn (HFpEF). Tình trạng này xảy ra khi cơ tim trở nên cứng, khiến tim gặp khó khăn trong việc giãn ra và nạp đầy máu giữa các nhịp bơm.

Bệnh có thể dẫn đến tình trạng ứ dịch, gây mệt mỏi và khó thở do máu không thể lưu thông hiệu quả khắp cơ thể.

Các phương pháp điều trị HFpEF hiện nay bao gồm sự kết hợp giữa dùng thuốc và thay đổi lối sống lành mạnh, chẳng hạn như giảm cân, duy trì hoạt động thể chất và tuân thủ chế độ ăn uống lành mạnh, ít muối.

Mới đây, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances đã phát hiện, thông qua các mô hình nghiên cứu trên động vật và mô người, rằng một hợp chất tự nhiên có thể giúp cải thiện chức năng tim ở người mắc HFpEF. Hợp chất này được tạo ra bởi hệ vi sinh vật đường ruột khi cơ thể tiêu thụ các loại thực phẩm thực vật chứa một loại polyphenol có tên là ellagitannin.

Ellagitannin có trong các loại thực phẩm như lựu, quả mọng và quả óc chó.

Tập trung vào urolithin A và PKG1alpha

Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã sử dụng cả mô hình động vật lẫn mô tim người được nuôi cấy từ tế bào gốc để thử nghiệm xem hợp chất tự nhiên urolithin A có thể tác động như thế nào đến tình trạng HFpEF.

"HFpEF là tình trạng rất phổ biến và số lượng người mắc bệnh vẫn đang tiếp tục gia tăng", Tiến sĩ Joseph Burgoyne – giảng viên cao cấp về sinh học tim mạch tại Trường Y học và Khoa học Tim mạch & Chuyển hóa thuộc Đại học King’s College London, đồng thời là tác giả chính của nghiên cứu – chia sẻ với Medical News Today.

"Mặc dù các phương pháp điều trị đã có nhiều cải tiến, nhưng vẫn còn hạn chế và chưa giải quyết trực tiếp được một số vấn đề cốt lõi, chẳng hạn như tình trạng cơ tim bị cứng hơn và khả năng giãn cơ tim bị suy giảm. Do đó, việc phát triển các liệu pháp mới nhắm trực tiếp hơn vào những cơ chế này là vô cùng cần thiết", ông Burgoyne nói thêm.

"Chúng tôi đã sàng lọc các hợp chất tự nhiên để tìm ra những phân tử có khả năng tác động lên một loại protein mang tên PKG1alpha – loại protein đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cơ tim giãn ra. Thông qua quá trình sàng lọc này, chúng tôi đã nhận diện được urolithin A, một hợp chất được cơ thể sản sinh sau khi tiêu thụ các loại thực phẩm như lựu, quả óc chó và một số loại quả mọng", ông Burgoyne cho biết.

Urolithin A cải thiện chức năng tim ở bệnh HFpEF tới 80%

Khi kết thúc nghiên cứu, các nhà khoa học nhận thấy rằng các mô hình động vật mắc HFpEF được điều trị bằng urolithin A đã cải thiện chức năng tim lên tới 80% so với các mô hình động vật không được điều trị.

Thông qua mô hình mô tim người được tạo ra từ tế bào gốc, các nhà nghiên cứu báo cáo rằng urolithin A giúp cải thiện đáng kể khả năng giãn của mô tế bào.

"Trong mô hình động vật mắc HFpEF của chúng tôi, urolithin A đã rất hiệu quả trong việc giảm một số dấu hiệu rối loạn chức năng tim, bao gồm cải thiện khả năng giãn và giảm độ cứng của tim", Burgoyne cho biết: "Những phát hiện này cung cấp bằng chứng cho thấy việc nhắm mục tiêu vào PKG1alpha có thể là một chiến lược mới hiệu quả để điều trị HFpEF".

"Chúng cũng cho thấy rằng urolithin A, hoặc các loại thuốc được thiết kế để hoạt động theo cách tương tự nhưng có thể mạnh hơn, có thể tạo cơ sở cho việc phát triển các phương pháp điều trị mới", ông nói thêm: "Cần có thêm nghiên cứu để xác định xem liệu những lợi ích này có thể áp dụng cho bệnh nhân hay không".

Cần tái lập các kết quả nghiên cứu trên người

Medical News Today đã trao đổi với Bác sĩ Kevin Shah, bác sĩ tim mạch được cấp chứng chỉ hành nghề kiêm Giám đốc Chương trình Tiếp cận Cộng đồng về Suy tim tại Viện Tim & Mạch máu MemorialCare thuộc Trung tâm Y tế Long Beach (California). Ông nhận định đây là một nghiên cứu thú vị và đầy hứa hẹn vì nó xác định được một mục tiêu điều trị tiềm năng mới cho HFpEF.

"Các kết quả này rất đáng khích lệ vì chúng được củng cố bởi dữ liệu từ cả mô hình động vật lẫn mô tim người được nuôi cấy", Bác sĩ Shah – người không tham gia vào nghiên cứu này – cho biết: "Chúng ta thực sự cần các nghiên cứu lâm sàng để chuyển đổi những kết quả này thành phương pháp điều trị cho bệnh nhân".

"HFpEF chiếm khoảng một nửa số ca suy tim", ông nói tiếp: "Chúng ta đang đạt được những tiến bộ với các lựa chọn điều trị hiện tại, nhưng có lẽ cần tinh chỉnh phương pháp điều trị dựa trên các phân nhóm bệnh, ví dụ như suy tim do tăng huyết áp so với suy tim do bệnh thận. Một số bệnh nhân vẫn gặp nhiều khó khăn và có chất lượng cuộc sống kém, vì vậy việc xác định các cơ chế sinh học mới có thể dẫn đến những phương pháp điều trị hiệu quả hơn".

"Bước tiếp theo là xác định xem liệu những kết quả tiền lâm sàng này có thể được tái lập trên bệnh nhân hay không", Bác sĩ Shah nói thêm: "Các nghiên cứu dài hạn hơn và thử nghiệm lâm sàng nhằm cải thiện triệu chứng, khả năng vận động và chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân HFpEF sẽ rất khả quan".

Liệu việc tiêu thụ các loại thực phẩm giúp sản sinh urolithin A có thể hỗ trợ điều trị suy tim?

Trong một thông cáo báo chí, Burgoyne cho biết: "Mặc dù chưa có đủ bằng chứng để khuyến nghị mọi người ăn lựu nhằm điều trị suy tim, nhưng những phát hiện này mở ra khả năng rằng các phương pháp tiếp cận chế độ ăn uống giúp tăng cường sản sinh urolithin A có thể góp phần làm giảm tình trạng bệnh".

Monique Richard – chuyên gia dinh dưỡng kiêm chủ sở hữu của Nutrition-In-Sight – chia sẻ với Medical News Today rằng kết quả nghiên cứu này là một ví dụ thú vị và mang tính khẳng định về mối liên hệ giữa đường ruột, chế độ ăn uống và hệ tim mạch – những mối liên hệ mà chúng ta mới chỉ bắt đầu hiểu rõ.

"Urolithin A đặc biệt thú vị vì nó không đơn thuần là một chất dinh dưỡng ta nạp trực tiếp vào cơ thể, mà là một chất chuyển hóa do hệ vi sinh vật đường ruột tạo ra từ các hợp chất như ellagitannin – vốn có trong một số loại thực vật đóng vai trò là tiền chất", Richard, người không tham gia vào nghiên cứu này giải thích.

"Vấn đề ở đây không thực sự nằm ở việc nạp thêm urolithin A; mà là chuyện gì sẽ xảy ra khi các loại thực phẩm thực vật chất lượng cao tương tác với hệ vi sinh vật của chúng ta", bà nói thêm.

"Điều khiến tôi hào hứng là nghiên cứu này đã xóa nhòa ranh giới giữa dinh dưỡng cho đường ruột và dinh dưỡng cho tim mạch", Richard tiếp tục: "Đường ruột không chỉ đơn thuần là nơi diễn ra quá trình tiêu hóa, mà còn là một cơ quan chuyển hóa có khả năng biến đổi các hợp chất từ ​​thực phẩm thành những phân tử tín hiệu tương tác với các bộ phận còn lại của cơ thể".

Làm thế nào để bổ sung thêm urolithin A thông qua chế độ ăn uống?

Đối với những ai muốn bổ sung thêm urolithin A vào chế độ ăn, Richard khuyên rằng chúng ta không nên coi urolithin A như một phương pháp điều trị bằng một hợp chất đơn lẻ, mà hãy xem nó là một thành phần trong các loại thực phẩm giàu tiền chất của nó mà chúng ta nên tăng cường sử dụng.

Richard cho biết ellagitannin – một loại polyphenol – và các hợp chất liên quan có trong:

• Quả lựu.

• Quả mâm xôi, dâu tây, mâm xôi đen và các loại quả mọng khác.

• Quả óc chó và quả hồ đào.

Theo Richard, một mục tiêu thiết thực là đưa các loại thực phẩm này vào chế độ ăn uống thường xuyên, ưu tiên thực phẩm toàn phần (nguyên bản, ít qua chế biến), thay vì coi quả lựu như một loại "thuốc" hay "siêu thực phẩm". Cô gợi ý thử thêm:

• Các loại quả mọng vào món yến mạch hoặc sữa chua.

• Hạt lựu vào món ngũ cốc hoặc salad trái cây.

• Quả óc chó vào món salad.

• Hoặc uống khoảng 120ml (4 ounce) nước ép lựu nguyên chất, pha cùng trà thảo mộc, hay làm thành những viên đá giải khát.

"Hãy lưu ý rằng việc bổ sung trực tiếp (dưới dạng thực phẩm chức năng) rất khác so với việc ăn quả lựu, và khả năng cơ thể tự sản sinh các chất có lợi từ thực phẩm sẽ khác nhau tùy thuộc vào hệ vi sinh vật đường ruột của mỗi người", Richard giải thích: "Thực phẩm tự nhiên luôn đi kèm với chất xơ, polyphenol và các vi chất dinh dưỡng khác giúp hỗ trợ sức khỏe mạch máu, chức năng tim và có thể góp phần ngăn ngừa bệnh tim".

"Đôi khi, giải pháp can thiệp lại chẳng hề hào nhoáng: Hãy duy trì thói quen ăn đa dạng các loại thực vật, nuôi dưỡng hệ vi sinh vật đường ruột, vận động cơ thể, ngủ ngon giấc, dùng thuốc theo chỉ định và để những nghiên cứu khoa học mới giúp chúng ta hiểu rõ lý do tại sao những điều cơ bản ấy lại mang lại hiệu quả cao đến vậy", Richard nói.