Đề xuất bảo hiểm y tế chi trả khám, chữa bệnh tại nhà cho người không thể đến bệnh viện
Người cao tuổi hạn chế đi lại, người khuyết tật nặng, bệnh nhân mắc bệnh mạn tính, người cần chăm sóc giảm nhẹ cuối đời... có thể được bác sĩ đến tận nơi khám, chữa bệnh và được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán chi phí theo đề xuất mới của Bộ Y tế.
Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định việc thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT) đối với khám, chữa bệnh y học gia đình, khám, chữa bệnh tại nhà và khám, chữa bệnh từ xa. Nếu được ban hành, đây sẽ là bước tiến mới trong việc mở rộng quyền lợi của người tham gia BHYT, đồng thời đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với những người gặp khó khăn trong việc tiếp cận bệnh viện.
Bộ Y tế đề xuất những người có tình trạng sức khỏe, bệnh lý hoặc hạn chế vận động không thể đến cơ sở y tế khám bệnh sẽ được khám, chữa bệnh tại nhà và được bảo hiểm y tế thanh toán chi phí.
Nhiều nhóm người bệnh được đề xuất khám, chữa bệnh tại nhà
Theo dự thảo, quỹ BHYT sẽ thanh toán chi phí khám, chữa bệnh tại nhà khi cơ sở khám, chữa bệnh cử người hành nghề hoặc nhân viên y tế đến nơi cư trú của người bệnh để thực hiện dịch vụ.
Địa điểm khám có thể là nhà riêng, cơ sở bảo trợ xã hội, trung tâm điều dưỡng hoặc nơi cư trú hợp pháp khác của người bệnh theo quy định của pháp luật.
Đối tượng được đề xuất áp dụng là những người có tình trạng sức khỏe, bệnh lý hoặc hạn chế vận động khiến họ không thể đến cơ sở khám, chữa bệnh.
Cụ thể, nhóm này gồm người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng; người từ 75 tuổi trở lên bị hạn chế khả năng đi lại; người mắc bệnh tâm thần không có khả năng tự chăm sóc; người mắc bệnh mạn tính bị hạn chế vận động hoặc bị liệt.
Địa điểm khám có thể là nhà người bệnh, trung tâm bảo trợ xã hội nơi chăm sóc người bệnh hoặc các địa điểm khác nơi người bệnh cư trú theo quy định của pháp luật về cư trú.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đề xuất áp dụng đối với người cần chăm sóc giảm nhẹ ở giai đoạn cuối đời; người đang hưởng chế độ bảo trợ xã hội; thương binh, bệnh binh, người có công đang được chăm sóc tại các trung tâm bảo trợ xã hội hoặc cơ sở điều dưỡng.
Đáng chú ý, trẻ em dưới 36 tháng tuổi và người cao tuổi không có người thân chăm sóc cũng nằm trong nhóm được hưởng chính sách này.
Theo Bộ Y tế, việc mở rộng phạm vi khám, chữa bệnh tại nhà nhằm tạo điều kiện để những người khó hoặc không thể đi lại vẫn được tiếp cận dịch vụ y tế, đồng thời giảm gánh nặng cho gia đình và góp phần phát triển mô hình chăm sóc sức khỏe ngay tại cộng đồng.
Các khoản chi phí được quỹ BHYT thanh toán gồm tiền khám bệnh tại nhà, thuốc, vật tư y tế, thiết bị y tế, xét nghiệm và các dịch vụ kỹ thuật khác trong phạm vi quyền lợi của người tham gia BHYT.
Giá khám tại nhà cao hơn, người bệnh cùng chia sẻ chi phí
Dự thảo cũng quy định rõ nguyên tắc thanh toán đối với dịch vụ khám, chữa bệnh tại nhà.
Nếu giá dịch vụ tại nhà thấp hơn hoặc bằng mức giá của cùng dịch vụ được thực hiện tại cơ sở khám, chữa bệnh, quỹ BHYT sẽ thanh toán theo mức giá đã được phê duyệt.
Trong trường hợp giá khám tại nhà cao hơn, quỹ BHYT sẽ thanh toán 50% phần chênh lệch theo mức hưởng của người tham gia BHYT, còn người bệnh tự chi trả 50% phần chênh lệch còn lại.
Cách tính này được kỳ vọng vừa bảo đảm quyền lợi của người bệnh, vừa phù hợp với chi phí phát sinh khi nhân viên y tế phải đến tận nơi thực hiện dịch vụ.
Mở rộng chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng
Không chỉ bổ sung quy định về khám, chữa bệnh tại nhà, dự thảo Thông tư còn hoàn thiện cơ chế thanh toán BHYT đối với khám, chữa bệnh y học gia đình, khám bệnh từ xa và hỗ trợ khám bệnh từ xa.
Theo đó, các cơ sở khám, chữa bệnh y học gia đình sẽ được Sở Y tế phân bổ số lượng thẻ BHYT đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu cho người dân hoặc hộ gia đình sinh sống trên địa bàn nơi cơ sở hoạt động.
Người đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu tại các cơ sở y học gia đình sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí theo chính sách hiện hành; được sàng lọc bệnh tật, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc sức khỏe thường xuyên và lập hồ sơ sức khỏe điện tử để theo dõi xuyên suốt vòng đời.
Các khoản chi phí được đề xuất thanh toán gồm tiền khám bệnh tại nhà, thuốc, thiết bị y tế, vật tư y tế, xét nghiệm... trong phạm vi quyền lợi của người tham gia BHYT.
Khi cần điều trị chuyên sâu, người bệnh sẽ được bác sĩ chuyển đến cơ sở khám, chữa bệnh phù hợp theo đúng quy định của pháp luật về BHYT.
Theo Bộ Y tế, việc bổ sung cơ chế thanh toán cho khám, chữa bệnh tại nhà, y học gia đình và khám từ xa không chỉ mở rộng quyền lợi của người tham gia BHYT mà còn góp phần giảm áp lực cho các bệnh viện, thúc đẩy mô hình chăm sóc sức khỏe ban đầu và quản lý bệnh mạn tính ngay tại cộng đồng.
Theo dự thảo, Thông tư dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu tiên hoạt động khám, chữa bệnh tại nhà được đưa vào phạm vi chi trả của BHYT, mở ra cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn cho nhiều nhóm người bệnh yếu thế, vốn gặp nhiều trở ngại trong việc đến bệnh viện.
