'Chữa' hóc xương cá bằng cơm: Mẹo truyền miệng, họa thật người
Hóc xương cá tưởng chừng là tai nạn nhỏ trong bữa ăn, nhưng việc cố nuốt cơm để “đẩy” xương xuống có thể khiến dị vật găm sâu, xuyên thực quản và gây nhiễm trùng vùng cổ. Một người đàn ông 35 tuổi ở Bắc Ninh vừa phải phẫu thuật lấy xương cá sau khi tự xử lý theo cách này.
Bệnh nhân P.V.T. (35 tuổi, trú tại Bắc Ninh) được tiếp nhận tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương sau khi bị hóc xương trong lúc ăn lẩu cá ngạnh sông. Đây là loại cá có ngạnh cứng, xương sắc và khó xử lý khi mắc vào đường tiêu hóa.
Theo lời kể của bệnh nhân, trong lúc ăn, anh vô tình nuốt phải một chiếc xương cá khá lớn. Cảm giác mắc ở cổ họng xuất hiện ngay sau đó, kèm đau dữ dội, anh cố khạc nhổ nhưng không lấy được dị vật ra. Ảnh: BVCC
Nghĩ rằng nếu không thể lấy xương ra thì chỉ cần nuốt xuống, anh đã ăn một miếng cơm lớn và nuốt chửng với hy vọng cơm sẽ “cuốn” xương xuống. Tuy nhiên, cách xử lý này không những không hiệu quả mà còn khiến xương găm sâu hơn vào vùng họng.
Khoảng 20h-20h30 cùng ngày, anh đến một phòng khám tư nhân để nội soi nhưng không phát hiện dị vật. Sáng hôm sau, bệnh nhân tiếp tục khám tại một cơ sở khác, được nội soi gây mê và chụp X-quang nhưng vẫn không tìm thấy xương.
Do nhận thấy vùng tổn thương phù nề và nghi ngờ còn dị vật, các bác sĩ khuyên bệnh nhân chuyển lên tuyến trên để chụp CT và xử trí.
Đến trưa, bệnh nhân đến Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương. Nội soi ban đầu cũng chưa phát hiện được dị vật. Tuy nhiên, kết quả chụp CT đã xác định vị trí xương cá.
Dị vật không còn nằm đơn thuần trong lòng thực quản mà đã đâm xuyên ra ngoài, đi vào các tổ chức phần mềm vùng cổ, trong đó có cả vùng tuyến giáp, gây nhiễm trùng tại chỗ và tổn thương các cấu trúc xung quanh.
ThS.BSNT Phạm Thùy Linh, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương cho biết, đây là trường hợp dị vật xương cá rất mảnh, khó phát hiện. Đáng chú ý, trong quá trình phẫu thuật, chiếc xương còn dịch chuyển khỏi vị trí được xác định ban đầu trên phim CT.
Ê-kíp phải sử dụng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ ngay trong phòng mổ để định vị chính xác dị vật. Sau nhiều nỗ lực, xương cá được lấy ra an toàn, các tổ chức xung quanh được bảo tồn. Ảnh: BVCC
Sau phẫu thuật, vết mổ của bệnh nhân khô và ổn định. Người bệnh không còn đau, không còn cảm giác nuốt vướng, có thể ăn uống và sinh hoạt bình thường.
Theo bác sĩ Linh, phần lớn trường hợp hóc xương cá nếu được phát hiện sớm có thể xử lý thuận lợi. Tuy nhiên, dị vật sắc nhọn bị bỏ sót hoặc xử trí không đúng cách có thể xuyên qua thành thực quản, gây ra hàng loạt biến chứng nguy hiểm.
Người bệnh có thể bị nhiễm trùng, áp-xe vùng cổ, thủng hoặc rò thực quản. Trong trường hợp nhiễm trùng lan rộng, ổ áp-xe có thể tiến xuống trung thất, đe dọa tính mạng.
Đặc biệt, xương cá sắc nhọn có thể tiếp tục di chuyển và đâm vào các mạch máu lớn. Nếu tổn thương các mạch máu quan trọng như động mạch chủ, người bệnh có nguy cơ mất máu cấp và tử vong.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo khi ăn cá cần nhai chậm, nhai kỹ. Trẻ em, người cao tuổi, người sử dụng răng giả hoặc người có rối loạn tâm thần cần được loại bỏ xương trước khi ăn. Ảnh: BVCC
Người dân cũng nên hạn chế vừa ăn vừa nói chuyện, cười đùa, xem điện thoại hoặc uống nhiều rượu bia, bởi sự mất tập trung có thể làm tăng nguy cơ hóc dị vật.
Đặc biệt, khi bị hóc xương cá, không nên cố nuốt thêm cơm, rau hoặc các loại thức ăn khác với hy vọng “đẩy” xương xuống; Cũng không nên dùng các mẹo dân gian hoặc móc họng gây nôn. Những cách này có thể khiến dị vật cắm sâu hơn, di chuyển sang vị trí phức tạp hoặc gây phù nề niêm mạc hạ họng, thanh quản, thậm chí dẫn tới khó thở.
Nếu có bệnh sử hóc xương rõ ràng kèm nuốt đau, nuốt vướng nhiều, tăng tiết nước bọt hoặc đặc biệt đau vùng cổ, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám và xử trí.
