So găng tàu ngầm tấn công Mỹ và Trung Quốc

Mỹ và Trung Quốc đang phát triển lực lượng tàu ngầm theo hai hướng khác nhau.

Hải quân Mỹ sở hữu lực lượng tàu ngầm hạt nhân có bề dày kinh nghiệm hàng đầu thế giới, được hỗ trợ bởi nhiều thập kỷ triển khai tác chiến, nền công nghiệp đóng tàu phát triển và đội ngũ thủy thủ được đào tạo bài bản.

Trong khi đó, Trung Quốc vẫn đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách về khả năng tàng hình, hệ thống động lực, cảm biến và kinh nghiệm tác chiến dưới nước.

Khi so sánh sức mạnh tàu ngầm của 2 nước, cần phân biệt giữa tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo và tàu ngầm tấn công.

Nếu tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo chủ yếu phục vụ răn đe hạt nhân, thì tàu ngầm tấn công được thiết kế để săn tìm tàu đối phương, thu thập tình báo, hỗ trợ lực lượng đặc nhiệm và tấn công các mục tiêu trên biển cũng như trên đất liền.

Vì vậy, 2 đại diện phù hợp nhất để so sánh là tàu ngầm hạt nhân tấn công lớp Virginia Block V của Mỹ và tàu ngầm hạt nhân tấn công Type 093B lớp Shang của Trung Quốc.

Virginia Block V – chuẩn mực của Hải quân Mỹ

Tàu ngầm lớp Virginia là xương sống của lực lượng tàu ngầm tấn công hiện đại của Hải quân Mỹ từ khi chiếc đầu tiên được đưa vào hoạt động năm 2004.

Dòng tàu này được thiết kế để thực hiện nhiều nhiệm vụ như chống tàu ngầm, tấn công tàu mặt nước, thu thập tình báo, tấn công mục tiêu trên đất liền và hỗ trợ lực lượng đặc nhiệm.

Phiên bản Block V là bản nâng cấp lớn nhất của lớp Virginia.

Điểm nổi bật là module Virginia Payload Module, một khoang thân tàu bổ sung gồm 4 ống phóng cỡ lớn. Mỗi ống có thể mang 7 tên lửa hành trình Tomahawk, bổ sung thêm 28 tên lửa cho tàu.

Nhờ đó, chiều dài tàu tăng từ khoảng 115m lên khoảng 141m, lượng giãn nước khi lặn đạt khoảng 10.200 tấn.

Khoang bổ sung này cũng được thiết kế để tích hợp các loại vũ khí mới, phương tiện không người lái và trang bị phục vụ lực lượng đặc nhiệm trong tương lai.

Tuy nhiên, ưu thế lớn nhất của Virginia Block V không chỉ nằm ở số lượng tên lửa.

Lớp tàu này là kết quả của nhiều thập kỷ đầu tư của Mỹ vào công nghệ giảm tiếng ồn lò phản ứng, cách ly rung động, xử lý tín hiệu sonar, lớp phủ thân tàu và hệ thống đẩy.

Dù các thông số cụ thể vẫn được giữ bí mật, Virginia được đánh giá là một trong những tàu ngầm tấn công yên lặng nhất từng được chế tạo. Trong tác chiến dưới nước, khả năng phát hiện đối phương trước khi bị phát hiện thường quyết định kết quả của trận đánh.

Type 093B - bước tiến mới của Trung Quốc

Họ tàu ngầm Type 093 là kết quả của quá trình hiện đại hóa kéo dài nhiều năm của Hải quân Trung Quốc.

Các phiên bản Type 093 và Type 093A đã giúp lực lượng này nâng cao đáng kể năng lực tàu ngầm hạt nhân tấn công so với các thiết kế trước đó.

Phiên bản mới nhất Type 093B tiếp tục tăng cường hỏa lực tên lửa và khả năng tác chiến chống hạm.

Bộ Quốc phòng Mỹ mô tả Type 093B là tàu ngầm hạt nhân tấn công mang tên lửa dẫn đường. Trung Quốc được cho là đã hạ thủy ít nhất 2 chiếc trong giai đoạn từ tháng 5/2022 đến tháng 1/2023.

Theo các đánh giá hiện có, Type 093B được trang bị các ống phóng thẳng đứng để triển khai tên lửa hành trình, cho phép tấn công tàu chiến hoặc các mục tiêu trên đất liền từ vị trí ẩn giấu.

Tuy nhiên, Trung Quốc chưa công bố các thông tin đáng tin cậy về số lượng tên lửa mang theo, hiệu suất sonar, hệ thống động lực hay mức độ tàng hình của Type 093B.

Phần lớn thông tin hiện nay dựa trên ảnh vệ tinh, đánh giá tình báo và so sánh với các phiên bản trước, khiến việc đánh giá chính xác mẫu tàu này vẫn còn hạn chế.

Dù vậy, Type 093B vẫn được xem là bước tiến đáng kể, giúp Hải quân Trung Quốc tăng khả năng hộ tống nhóm tác chiến tàu sân bay, tấn công tàu mặt nước, triển khai tên lửa tầm xa và hoạt động xa bờ hơn.

Mỹ vẫn giữ lợi thế

Về hỏa lực, Virginia Block V được đánh giá chiếm ưu thế rõ rệt nhờ module Virginia Payload Module, khả năng mang số lượng lớn tên lửa Tomahawk và sử dụng ngư lôi hạng nặng Mk 48.

Ngoài ra, tàu ngầm Mỹ còn được tích hợp chặt chẽ với hệ thống tình báo, chỉ huy, giám sát và xác định mục tiêu đã phát triển trong nhiều năm.

Trong khi đó, dù Type 093B được cho là có các ống phóng thẳng đứng, nhưng thông tin về số lượng và cấu hình vẫn chưa được xác nhận.

Khoảng cách giữa hai bên càng rõ hơn ở khả năng tàng hình.

Theo bài viết, Trung Quốc đã cải thiện đáng kể khả năng giảm tiếng ồn trên các phiên bản Type 093, song để đạt trình độ tàng hình cao còn cần công nghệ chế tạo chính xác, hệ thống máy móc ít tiếng ồn, lò phản ứng tiên tiến và nhiều năm kinh nghiệm vận hành.

Đây vẫn là những lĩnh vực mà Mỹ được đánh giá duy trì lợi thế đáng kể.

Dựa trên các thông tin công khai hiện nay, Virginia Block V vẫn là tàu ngầm hạt nhân tấn công có năng lực vượt trội hơn nhờ khả năng tàng hình, tính linh hoạt trong triển khai vũ khí, hệ thống cảm biến hiện đại và kinh nghiệm tác chiến dưới nước của Hải quân Mỹ.

Trong khi đó, Type 093B cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với những tàu ngầm có khả năng hoạt động xa hơn trên Thái Bình Dương và mang theo hỏa lực mạnh hơn.

Mỹ vẫn dẫn trước về chất lượng tàu ngầm, song thách thức lớn nhất đến từ tốc độ mở rộng hạm đội và năng lực công nghiệp đóng tàu của Trung Quốc. Trong cuộc cạnh tranh hải quân dài hạn, yếu tố này có thể có ý nghĩa không kém năng lực của từng tàu ngầm riêng lẻ.