FDI thế hệ mới cùng kinh tế tư nhân tạo sức bật tăng trưởng bền vững

Thông điệp này được nhấn mạnh tại Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam lần thứ 6 (Vietnam Connect Forum - VCF 2026) với chủ đề “Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và kinh tế tư nhân trong nước hợp lực tạo sức bật tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới”, diễn ra chiều 13-5 tại Hà Nội, dưới sự chỉ đạo về chuyên môn nội dung của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.

Diễn đàn có sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, lãnh đạo Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, các bộ, ngành, địa phương cùng hơn 300 đại biểu là đại diện các hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài, tập đoàn FDI, doanh nghiệp tư nhân trong nước và các chuyên gia kinh tế.

FDI là bộ phận quan trọng không thể thiếu của nền kinh tế
Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định: Quan điểm xuyên suốt của Việt Nam là luôn coi khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng, không thể thiếu của nền kinh tế quốc dân.

Theo Phó Thủ tướng, trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến những biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường, Việt Nam đứng trước cả cơ hội và thách thức để tái định vị vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân.

Những con số thực tế cho thấy đóng góp to lớn của khu vực FDI. Tính đến nay, Việt Nam có hơn 46.500 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký vượt 543 tỷ USD; vốn thực hiện lũy kế đạt khoảng 357,6 tỷ USD. Khu vực này đóng góp trên 20% GDP, khoảng 70% tổng kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.

Trong quý I-2026, khu vực FDI tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế trong bối cảnh dòng vốn đầu tư toàn cầu có xu hướng dịch chuyển mạnh.

Dù đánh giá cao vai trò của khu vực FDI, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng thẳng thắn chỉ ra rằng hiệu quả liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Tỷ lệ nội địa hóa ở nhiều ngành còn thấp; hoạt động chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản trị chưa tương xứng với tiềm năng; số doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn còn hạn chế.

“FDI thế hệ mới cần cùng Việt Nam tạo ra giá trị mới, năng lực mới và vị thế mới trong chuỗi giá trị toàn cầu”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo đó, Việt Nam sẽ chuyển mạnh tư duy từ “thu hút FDI đại trà” sang “hợp tác đầu tư có chọn lọc, chất lượng, hiệu quả và bền vững”, lấy công nghệ, đổi mới sáng tạo, giá trị gia tăng cao, hiệu quả sử dụng đất, bảo vệ môi trường và khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước làm tiêu chí chủ đạo.

Năm định hướng lớn trong thu hút FDI thế hệ mới

Để hiện thực hóa định hướng trên, Chính phủ sẽ tập trung vào 5 nhóm giải pháp lớn.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ phát triển.

Thứ hai, đổi mới chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài theo hướng có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Thứ ba, phát triển mạnh doanh nghiệp trong nước và công nghiệp hỗ trợ để từng bước hình thành đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực trở thành nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ tư, tập trung đầu tư hạ tầng chiến lược và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của các dự án FDI thế hệ mới.

Thứ năm, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư hoạt động hiệu quả, lâu dài, nhưng cũng kiên quyết xử lý các hành vi chuyển giá, gian lận thương mại, vi phạm môi trường, sử dụng công nghệ lạc hậu và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Theo định hướng của Chính phủ, Việt Nam sẽ ưu tiên thu hút các dự án trong lĩnh vực bán dẫn, điện tử, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, công nghệ sinh học, dược phẩm, năng lượng sạch, vật liệu mới, logistics hiện đại, dịch vụ tài chính và đổi mới sáng tạo.

Đây đều là những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất toàn cầu.

Tại Diễn đàn, TS Nguyễn Đức Hiển cho rằng: Điều quan trọng là phải tạo ra mối liên kết thực chất giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước, tránh tình trạng tồn tại “hai nền kinh tế” tách biệt.

Theo ông, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, xây dựng các chính sách ưu đãi theo kết quả đầu ra, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tăng cường khả năng hấp thụ của doanh nghiệp Việt Nam.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, Việt Nam cần huy động khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, khu vực Nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 8,3 - 8,5 triệu tỷ đồng; phần còn lại phụ thuộc rất lớn vào khu vực tư nhân trong nước và các dòng vốn đầu tư quốc tế.

Tạo sức bật mới cho nền kinh tế Việt Nam

Một điểm nhấn của Diễn đàn là các câu chuyện thực tiễn về liên kết chuỗi giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam, như chuỗi cung ứng linh kiện điện tử của Intel và Fab9, chuỗi sản xuất của Toyota hay chuỗi thức ăn chăn nuôi của De Heus.

Những mô hình này cho thấy, khi doanh nghiệp trong nước chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, cơ hội tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu là hoàn toàn khả thi.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định: Chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành, lắng nghe và hành động cùng cộng đồng doanh nghiệp; xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định, an toàn và có sức cạnh tranh quốc tế.

Với sự cộng hưởng hiệu quả giữa khu vực FDI và kinh tế tư nhân trong nước, Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để tạo ra sức bật mới cho tăng trưởng nhanh và bền vững, từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.