Doanh nghiệp khai chi tiền để 'trúng thầu'

Cựu Thứ trưởng cùng nhiều thuộc cấp hầu tòa

Trong số 23 bị cáo, có 13 bị cáo thuộc Bộ NN&PTNT gồm: Hoàng Văn Thắng (SN 1959, cựu Thứ trưởng), Trần Tố Nghị (SN 1958, cựu Quyền Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình), Nguyễn Hải Thanh (SN 1964, cựu Phó Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình, kiêm Giám đốc Ban 4) cùng nhiều cựu lãnh đạo các ban quản lý dự án.

Ngoài ra, vụ án có các bị cáo thuộc Công ty Sông Đà 5, Tổng Công ty Thủy lợi 4, Công ty Hoàng Dân và Công ty Sao Vàng HG như: Nguyễn Văn Dân (SN 1970, Giám đốc Công ty Hoàng Dân), Vũ Đình Thịnh (SN 1977, Phó Giám đốc Công ty Hoàng Dân); Nguyễn Văn Giáp (SN 1986, cựu Giám đốc Công ty Sao Vàng HG)...

Trong số 23 bị cáo, có 3 bị cáo được tại ngoại, 19 bị cáo bị tạm giam. Riêng bị cáo Nguyễn Hải Thanh hiện đang bỏ trốn và bị cơ quan công an truy nã. TAND TP Hà Nội đã ra thông báo kêu gọi bị cáo Nguyễn Hải Thanh ra đầu thú, có mặt tại phiên tòa để thực hiện quyền tự bào chữa theo quy định của pháp luật. Trường hợp bị cáo Thanh vắng mặt không có lý do chính đáng, coi như từ bỏ quyền tự bào chữa và sẽ bị xét xử vắng mặt.

Tại phiên khai mạc sáng 30/3, bị cáo Lê Quang Thế có đơn xin xét xử vắng mặt vì lý do sức khỏe. Sau khi xem xét, Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt 2 bị cáo là Lê Quang Thế và Nguyễn Hải Thanh.

Tại phiên tòa, trả lời thẩm vấn chiều 30/3, bị cáo Nguyễn Văn Dân (Giám đốc Công ty Hoàng Dân) thừa nhận cáo trạng truy tố là đúng, không oan sai. Bị cáo khai, trong quá trình tham gia đấu thầu, có những dự án doanh nghiệp bị lỗ nhưng vẫn thực hiện nhằm duy trì quan hệ để tiếp cận các dự án sau.

Do thiếu hiểu biết trong quản trị, không lường trước hậu quả nên đã vi phạm. Theo lời khai, khi biết thông tin về Dự án hồ chứa nước Bản Mồng (Nghệ An) gồm 256 gói thầu, trong đó, gói thầu số 36 do Ban Quản lý đầu tư và xây dựng Thủy lợi 4 (Ban 4) làm chủ đầu tư, có giá trị hơn 1.043 tỷ đồng, bị cáo đã tìm cách tiếp cận.

Do quen biết từ trước, nên khi nắm được thông tin, bị cáo đến gặp Hoàng Văn Thắng (thời điểm đó là Thứ trưởng Bộ NN&PTNT) tại nhà riêng, để “xin trúng thầu”. Tại đây, ông Thắng nói “doanh nghiệp làm tốt sẽ được ủng hộ” và giới thiệu liên hệ với Trần Tố Nghị.

Bị cáo sau đó đã đưa một túi xách chứa 200.000 USD, để cạnh bàn và nói gửi “quà”. Sau khi gặp Trần Tố Nghị và Nguyễn Hải Thanh, bị cáo đã thỏa thuận “các bên chi như nào thì tôi cũng sẽ như thế”, và khai con số “lại quả” khoảng 5 - 7% giá trị gói thầu. Trả lời Hội đồng xét xử, bị cáo Dân thừa nhận, nếu không đặt vấn đề với các bị cáo Thanh và Nghị thì doanh nghiệp không thể trúng gói thầu.

Cựu Thứ trưởng “không vượt qua được chính mình”

Về phía mình, bị cáo Hoàng Văn Thắng khai, quen Nguyễn Văn Dân từ khoảng năm 2010, trong quá trình đi kiểm tra công trình tại Tây Nguyên. Khi được Dân hẹn đến nhà, bị cáo đồng ý vì có quan hệ với nhiều nhà thầu.

Theo lời khai, thời điểm đó bị cáo chỉ nghĩ đơn giản “mình làm tốt, anh em đến cảm ơn thì nhận”. Sau buổi gặp, bị cáo Thắng có gọi điện cho Trần Tố Nghị, nói “nhà thầu này tôi ủng hộ, nhưng phải làm đúng quy định pháp luật”, và cho rằng không có trao đổi về tiền bạc.

Bị cáo Thắng cũng thừa nhận, nếu không nhận hối lộ 200.000 USD thì đã không giúp doanh nghiệp, để bây giờ vướng vào vòng lao lý. Theo bị cáo, cái sai là đã nhận tiền, bị cáo đã “không vượt qua được chính mình”.

Ngoài khoản tiền trên, cựu Thứ trưởng cũng thừa nhận, từ năm 2010 đến khi nghỉ hưu, vào các dịp lễ, tết và đi công trường, bị cáo còn nhận của Nguyễn Văn Dân tổng cộng khoảng 500 triệu đồng.

Đến nay, bị cáo đã tác động gia đình nộp khắc phục số tiền 6,2 tỷ đồng. Trả lời về nhận thức đối với hành vi phạm tội, bị cáo Thắng nói, đây là cái giá rất đắt. Bị cáo không giữ được lời hứa trước Đảng, không giữ được pháp luật của Nhà nước và cũng không giữ được thanh danh của người làm thủy lợi.

Trong khi đó, bị cáo Trần Tố Nghị (cựu Quyền Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình) khai, trong quá trình công tác, nếu có vấn đề liên quan nhà thầu, cựu Thứ trưởng Hoàng Văn Thắng thường trao đổi theo hướng đề nghị ủng hộ để công việc thuận lợi hơn.

Bị cáo Nghị thừa nhận, đã nhận 13 tỷ đồng từ Nguyễn Văn Dân, với lý do, trong quá trình đấu thầu, bị cáo có trao đổi, tác động nhất định với chủ đầu tư. Sau khi công việc hoàn tất, ông Dân đến cảm ơn thì bị cáo nghĩ đơn giản là người ta cảm ơn thì nhận.

Trước câu hỏi của HĐXX về việc không có vai trò chủ đầu tư, không liên quan tới dự án nhưng vẫn nhận tiền để tác động tới các đơn vị liên quan, bị cáo Nghị thừa nhận, hành vi này là sai trái, cấu thành tội nhận hối lộ. Bị cáo thừa nhận, sau 40 năm công tác, đến cuối sự nghiệp, tôi đã không giữ được mình, cảm thấy rất hối hận.

Thiệt hại cho Nhà nước hàng trăm tỷ đồng

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, gói thầu của các Dự án thủy lợi do Ban 1, 2, 4 và 8 thuộc Bộ NN&PTNT (cũ) làm chủ đầu tư gồm: Gói thầu số 13 và 17 Dự án hồ Krông Pách Thượng, tỉnh Đắk Lắk; Gói thầu số 36 Dự án hồ Bản Mồng, tỉnh Nghệ An; Gói thầu số 21 Dự án hồ Bản Lải, tỉnh Lạng Sơn và Gói thầu số 17 Dự án hồ Cánh Tạng, tỉnh Hòa Bình (cũ).

Quá trình tham gia đấu thầu, trúng thầu và thi công các gói thầu trên, Nguyễn Văn Dân (Giám đốc Công ty Hoàng Dân) đã lợi dụng mối quan hệ quen biết với một số cá nhân là lãnh đạo thuộc Bộ NN&PTNT, trong đó có Hoàng Văn Thắng (cựu Thứ trưởng), Trần Tố Nghị (cựu Quyền Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình thuộc Bộ NN&PTNT) để nhờ giới thiệu, tác động đến lãnh đạo các ban quản lý và xây dựng công trình làm chủ đầu tư, thỏa thuận chi tiền % cho các cá nhân là lãnh đạo để các cá nhân này chỉ đạo nhân viên cấp dưới tạo điều kiện cho Công ty Hoàng Dân tham gia đấu thầu, trúng thầu 5 gói thầu tại 4 dự án nêu trên, gây hậu quả thiệt hại cho Nhà nước hơn 250 tỷ đồng.

Ngoài ra, trong quá trình thi công và hoạt động kinh doanh, Nguyễn Văn Dân còn chỉ đạo Bùi Cao Nguyên (phụ trách tài chính) và Vũ Thị Kim Liên (kế toán trưởng) thành lập 7 công ty con trong hệ sinh thái, lập và sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán, gây thiệt hại tài sản Nhà nước gần 100 tỷ đồng.

Với vai trò là Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, Hoàng Văn Thắng bị xác định là đã có hành vi nhận hối lộ của Nguyễn Văn Dân số tiền 4,54 tỷ đồng để chỉ đạo Trần Tố Nghị tạo điều kiện cho Công ty Hoàng Dân trúng gói thầu 36 Dự án hồ Bản Mồng, tỉnh Nghệ An, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 51 tỷ đồng. Dự kiến, phiên tòa diễn ra trong 10 ngày.