Cà Mau tăng tốc trở thành trung tâm chế biến nông - thủy sản quy mô lớn

Sở hữu ba mặt giáp biển cùng hệ sinh thái mặn-lợ-ngọt đan xen, Cà Mau có đầy đủ điều kiện để phát triển mạnh mẽ ngành nông-thủy sản theo hướng quy mô lớn và giá trị cao. Từ lợi thế này tạo cho Cà Mau có được nguồn nguyên liệu dồi dào, giúp địa phương hình thành các vùng sản xuất đặc thù, đáp ứng đa dạng nhu cầu thị trường.

Thực tế, các ngành hàng chủ lực như: Tôm, cua và lúa chất lượng cao của tỉnh đang trở thành trụ cột tăng trưởng. Giai đoạn 2021-2025, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh đạt hơn 10,4 tỷ USD, đưa sản phẩm Cà Mau hiện diện tại hơn 60 quốc gia, trong đó có nhiều thị trường khó tính như: Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và Nhật Bản. Kết quả này khẳng định vị thế ngày càng rõ nét của Cà Mau trong chuỗi cung ứng nông-thủy sản toàn cầu, đồng thời mở ra cơ hội thu hút dòng vốn đầu tư lớn cùng công nghệ tiên tiến.

Tuy nhiên bên cạnh kết quả đạt được quá trình phát triển vẫn bộc lộ những điểm nghẽn như: Sự chênh lệch giữa năng lực chế biến và vùng nguyên liệu khiến giá trị gia tăng chưa tương xứng tiềm năng. Ngành tôm giữ vai trò dẫn dắt với kim ngạch tỷ đô, trong khi chế biến lúa gạo vẫn còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết. Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế, cùng hệ thống logistics chưa đồng bộ, đang tạo áp lực lớn lên khả năng cạnh tranh của địa phương.

Trong bối cảnh đó, việc UBND tỉnh ban hành Đề án phát triển công nghiệp chế biến nông-thủy sản đến năm 2030 được xem là bước đi mang tính chiến lược. Đề án hướng tới phát triển ngành chế biến theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, gắn chặt với xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn thực phẩm cũng như phát triển bền vững.

Không chỉ dừng lại ở nâng cao năng lực chế biến, Cà Mau còn đặt mục tiêu đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, qua đó tăng khả năng thích ứng trước biến động thương mại toàn cầu. Đây được xem là hướng đi cần thiết trong bối cảnh các rào cản kỹ thuật và yêu cầu về môi trường ngày càng gia tăng.

Theo định hướng đến năm 2030, Cà Mau phấn đấu trở thành trung tâm kinh tế nông nghiệp bền vững của khu vực, với sản lượng chế biến đạt khoảng 510.000 tấn và kim ngạch xuất khẩu gần 4 tỷ USD. Để đạt mục tiêu này, tỉnh xác định giữ ổn định vùng nguyên liệu là yếu tố then chốt, với quy mô 418.000 ha nuôi tôm và gần 190.000 ha lúa.

Song song đó, Cà Mau đẩy mạnh tái cơ cấu sản xuất theo hướng hiện đại, chuyển từ mô hình hộ nhỏ lẻ sang phát triển trang trại, cánh đồng lớn và hợp tác xã kiểu mới. Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng điện, thủy lợi, cơ giới hóa cùng ứng dụng công nghệ 4.0 như IoT, Blockchain... sẽ giúp Cà Mau nâng cao hiệu quả quản lý, truy xuất nguồn gốc và gia tăng giá trị sản phẩm.

Đặc biệt, định hướng phát triển chế biến sâu gắn với kinh tế tuần hoàn và thương mại số được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá, giúp Cà Mau tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Về dài hạn, nếu triển khai đồng bộ và hiệu quả các giải pháp, Cà Mau không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân, còn xây dựng được hệ sinh thái sản xuất-chế biến-logistics hoàn chỉnh, từ đó từng bước khẳng định thương hiệu nông-thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Từ nền tảng sẵn có đến định hướng chiến lược rõ ràng, Cà Mau đang đứng trước cơ hội để bứt phá. Vấn đề cốt lõi là khả năng thực thi chính sách và liên kết chuỗi giá trị, biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh thực chất trong dài hạn.