Tuyển sinh đại học 2026: Mở rộng ngành 'lai'

Năm 2026, Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TPHCM) chính thức ra mắt một số ngành và chuyên ngành mới, trong đó đáng chú ý có chuyên ngành: Kinh tế số (thuộc ngành Kinh tế), Kế toán và phân tích dữ liệu (ngành Kế toán), Luật và Công nghệ (ngành Luật).

Những chương trình đào tạo này cho thấy xu hướng kết hợp giữa các lĩnh vực kinh tế, luật với các yếu tố số hóa và công nghệ nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số. Thực tế cho thấy, việc các trường đại học đồng loạt mở những ngành “lai”, kết hợp giữa công nghệ với kinh doanh, kinh tế hoặc khoa học xã hội và nhân văn, không còn là thử nghiệm mà trở thành xu thế tất yếu trong vài năm trở lại đây.

Xu hướng này thể hiện rõ qua kế hoạch tuyển sinh năm 2026 của Trường Đại học Ngoại thương (FTU), khi nhà trường dự kiến mở 10 ngành đào tạo và phát triển nhiều chương trình mới. Nhóm ngành trọng tâm gắn với kinh tế số - công nghệ - dữ liệu và trí tuệ nhân tạo phản ánh định hướng đào tạo nguồn nhân lực cho nền kinh tế số và quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh.

Một số chương trình mới đáng chú ý: Khoa học dữ liệu (Chương trình đào tạo Khoa học dữ liệu cho đổi mới sáng tạo trong kinh tế và kinh doanh); Trí tuệ nhân tạo (Chương trình đào tạo Trí tuệ nhân tạo trong đổi mới sáng tạo trong kinh tế và kinh doanh); Kinh tế số (Chương trình đào tạo Kinh tế số và Phân tích dữ liệu); Công nghệ tài chính (Chương trình đào tạo Công nghệ tài chính và Tài chính bền vững).

Ngoài ra còn có các ngành phát triển từ chương trình hiện có như Kinh doanh thương mại (Chương trình đào tạo Kinh doanh số toàn cầu) hay Thương mại điện tử (Chương trình đào tạo Thương mại số thông minh và đổi mới kinh doanh).

Ở nhóm ngành về quản trị - vận hành - chuỗi giá trị toàn cầu, FTU tập trung đào tạo nhân lực có khả năng quản trị tổ chức, con người và chuỗi cung ứng trong bối cảnh toàn cầu hóa và số hóa. Bên cạnh đó, nhóm ngành luật và kiểm toán trong bối cảnh kinh doanh hiện đại được tích hợp kỹ năng số và yếu tố hội nhập quốc tế với các chương trình.

Tại Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TPHCM (UEF), xu hướng tích hợp trong đào tạo ngày càng rõ nét. Theo ThS Trương Thị Ngọc Bích - Giám đốc Trung tâm Thông tin - Truyền thông của trường, có hai hướng tích hợp chính đang được triển khai. Thứ nhất là đào tạo song ngành, song bằng dành cho sinh viên cùng các chính sách học tập và chi phí phù hợp.

Thứ hai là chương trình đào tạo được cập nhật hằng năm, tích hợp công nghệ và trí tuệ nhân tạo nhằm thích ứng với sự thay đổi liên tục của bối cảnh kinh tế và công nghệ. Kiến thức mới được tích hợp vào môn học hoặc qua hội thảo, workshop, cuộc thi, giúp sinh viên cọ xát thực tế và cập nhật xu hướng.

Theo ThS Bích, UEF vốn có thế mạnh đào tạo các lĩnh vực kinh tế, quản trị, tài chính, truyền thông, công nghệ và ngôn ngữ. Trong những năm gần đây, nhiều ngành học của trường như Digital Marketing, Thương mại điện tử, Công nghệ tài chính (Fintech), Kinh tế số, Truyền thông đa phương tiện hay Quan hệ công chúng đều được định hướng kết hợp giữa kiến thức kinh tế - quản trị với công nghệ dữ liệu, nền tảng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích hành vi người dùng cũng như sáng tạo nội dung đa nền tảng.

Cải tiến để thích nghi thị trường lao động

ThS Trương Thị Ngọc Bích cho rằng, việc các trường nâng cấp và cải tiến chương trình đào tạo theo hướng tích hợp kiến thức chuyên môn và kỹ năng đa ngành là bước đi tất yếu trước sự thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động.

Công nghệ và trí tuệ nhân tạo không chỉ là “điểm chạm” cốt lõi mà còn đang định hình lại nhiều ngành nghề. Nếu trước đây sinh viên tốt nghiệp chỉ cần đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, kỹ năng, thái độ và ngoại ngữ thì hiện nay, để có việc làm và phát triển bền vững trong nghề, người lao động còn phải có khả năng sử dụng công nghệ AI cùng các kỹ năng của thời đại số. Chính vì vậy, chương trình đào tạo ở các trường đại học đang liên tục thay đổi, từ đó hình thành những ngành học “lai”.

Theo các chuyên gia giáo dục, bản chất của xu hướng này không phải là tạo ra ngành mới hoàn toàn, mà cải tiến chương trình đào tạo nhằm thích nghi với nhu cầu của người học, doanh nghiệp và nhà tuyển dụng.

Tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp diễn ra ở TPHCM mới đây, chuyên ngành Luật và Công nghệ của Trường Đại học Kinh tế - Luật thu hút sự quan tâm của nhiều học sinh khi tìm hiểu về chương trình đào tạo cũng như cơ hội nghề nghiệp trong tương lai. ThS Cù Xuân Tiến - Trưởng phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên của trường cho biết năm 2026 lần đầu tiên nhà trường tuyển sinh chuyên ngành này.

Chương trình được xây dựng theo định hướng liên ngành, kết hợp kiến thức pháp lý với công nghệ và quản trị nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số. Sinh viên theo học sẽ được trang bị nền tảng pháp luật trong các lĩnh vực mới như luật dữ liệu và quyền riêng tư, tài sản số, luật trí tuệ nhân tạo; đồng thời rèn luyện năng lực phân tích rủi ro pháp lý ngay từ khâu thiết kế sản phẩm công nghệ.

Sau khi tốt nghiệp, người học có thể đảm nhiệm nhiều vị trí mới như chuyên viên pháp chế công nghệ tại các tập đoàn, chuyên gia tuân thủ tại ngân hàng số, chuyên viên bảo vệ dữ liệu hoặc tham gia xây dựng chính sách cho nền kinh tế số. Theo ông Tiến, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, cơ hội việc làm của chuyên ngành Luật và Công nghệ trong thời gian tới được đánh giá rộng mở.

Xu hướng nhân lực liên ngành

Thực tế, nhu cầu đối với những ngành học tích hợp như Luật và Công nghệ cũng phù hợp với xu hướng thay đổi mạnh mẽ của thị trường lao động toàn cầu trong kỷ nguyên số. ThS Trương Thị Ngọc Bích dẫn nghiên cứu của World Economic Forum về tương lai nghề nghiệp đến năm 2030, cho thấy khoảng 39% các kỹ năng cốt lõi của người lao động sẽ thay đổi trước năm 2030 do tác động của công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

Báo cáo cũng chỉ ra những kỹ năng được đánh giá cao nhất không phải là kiến thức chuyên môn đơn lẻ, mà là tư duy phân tích và sáng tạo, khả năng học hỏi liên tục, hợp tác đa lĩnh vực và giải quyết vấn đề phức tạp. Những năng lực này thường được hình thành hiệu quả hơn trong các chương trình đào tạo liên ngành hoặc tích hợp nhiều lĩnh vực.

Theo bà Bích, trong 5-10 năm tới, nhân sự liên ngành có thể trở thành một trong những nhóm lao động cạnh tranh nhất trên thị trường. Thị trường lao động tương lai không chỉ cần người giỏi một lĩnh vực mà cần những cá nhân có khả năng kết nối nhiều lĩnh vực để giải quyết các vấn đề phức tạp.

Tuy vậy, để đào tạo hiệu quả, một nhân sự vẫn cần nền tảng chuyên môn đủ sâu và khả năng kết hợp linh hoạt với các lĩnh vực khác. Nếu chương trình đào tạo không được cập nhật phù hợp, sinh viên có thể rơi vào tình trạng học nhiều nhưng kiến thức nào cũng nông, dẫn đến rủi ro nghề nghiệp.

Vì vậy, bài toán đặt ra cho các trường đại học là làm thế nào để các “ngành lai” vừa phát huy lợi thế trước mắt, vừa bảo đảm chất lượng đào tạo bền vững. Điều này đòi hỏi chương trình đào tạo phải liên tục cải tiến, gắn chặt với thực tiễn và thích ứng với sự thay đổi của bối cảnh kinh tế - công nghệ.