TPHCM mở loạt “đường băng” mới cho phát triển đô thị

Sáng 27/8, HĐND TPHCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 khai mạc kỳ họp thứ tư (kỳ họp chuyên đề), xem xét nhiều nội dung quan trọng liên quan đến phát triển kinh tế - xã hội, quản trị đô thị và tổ chức không gian phát triển của thành phố.

Phát biểu tại kỳ họp, Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh cho biết thành phố đang khẩn trương cụ thể hóa các chủ trương, cơ chế, chính sách mới, đồng thời tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn và khai thác hiệu quả không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Tạo khung pháp lý để chủ động phát triển đô thị

Một trong những nội dung đáng chú ý tại kỳ họp là việc cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội thông qua.

Theo ông Võ Văn Minh, luật mới mở ra khuôn khổ pháp lý, tạo điều kiện để TPHCM chủ động hơn trong tổ chức phát triển đô thị, huy động và sử dụng các nguồn lực.

HĐND thành phố sẽ xem xét nghị quyết quy định một số nội dung về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thi hành Luật Phát triển đô thị. Đồng thời, một số nghị quyết được ban hành trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cũng được xem xét bãi bỏ.

Cùng với hoàn thiện thể chế, thành phố tập trung vào bài toán huy động và sử dụng nguồn lực. Các nội dung được đưa ra xem xét gồm xử lý kết dư ngân sách năm 2025, thành lập và xác định vốn điều lệ ban đầu của Quỹ Phát triển đất thành phố, danh mục quỹ đất dự kiến thanh toán hợp đồng BT, chính sách tiền lương và chế độ đãi ngộ đối với nhân sự Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM cùng một số cơ chế chi ngân sách.

Chủ tịch HĐND TPHCM lưu ý nguồn lực phải được sử dụng đúng quy định, công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả; ưu tiên cho những lĩnh vực có khả năng tạo tác động rõ nét.

Đặc biệt, với đất đai và tài sản công, thành phố cần đánh giá thận trọng về cơ sở pháp lý, quy hoạch, phương án khai thác và giá trị nguồn lực.

Tập trung hạ tầng, tổ chức lại không gian đô thị

Cùng với thể chế và nguồn lực, hạ tầng tiếp tục là một trong những trọng tâm được HĐND TPHCM xem xét tại kỳ họp.

Nhiều dự án quan trọng được đưa ra quyết định hoặc điều chỉnh chủ trương đầu tư như cầu Phú Mỹ 2, đường Trục Đông - Tây, đường Nguyễn Thị Tú và các tuyến giao thông liên kết. Thành phố cũng xem xét các công trình cải tạo kênh, rạch và chỉnh trang đô thị như cải tạo rạch Thủ Đức, đường Võ Văn Kiệt nối dài, chỉnh trang khu vực rạch Ông Lớn, kênh Hàng Bàng giai đoạn 3.

Ông Võ Văn Minh đề nghị đại biểu đánh giá kỹ sự cần thiết, quy mô, tổng mức đầu tư, nguồn vốn, tiến độ và hiệu quả của từng dự án; ưu tiên những công trình cấp thiết, có sức lan tỏa, đồng thời tránh đầu tư dàn trải.

Đối với những dự án có điều chỉnh chủ trương đầu tư, việc kiểm soát cũng cần được thực hiện chặt chẽ. Các nội dung liên quan thu hồi đất, bồi thường và giải phóng mặt bằng phải bảo đảm đúng trình tự, công khai, minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Một nội dung đáng chú ý khác là Đề án thành lập các phường trên cơ sở nguyên trạng 29 xã hiện nay.

Danh sách gồm An Nhơn Tây, Bà Điểm, Bình Chánh, Bình Hưng, Bình Lợi, Bình Mỹ, Cần Giờ, Củ Chi, Đông Thạnh, Hiệp Phước, Hóc Môn, Hưng Long, Nhà Bè, Phú Hòa Đông, Tân An Hội, Tân Nhựt, Tân Vĩnh Lộc, Thái Mỹ, Vĩnh Lộc, Xuân Thới Sơn, Bàu Bàng, Bắc Tân Uyên, Châu Pha, Đất Đỏ, Hồ Tràm, Long Điền, Long Hải, Long Sơn và Ngãi Giao.

Việc xây dựng đề án được đặt trong yêu cầu quản lý đô thị của giai đoạn phát triển mới, hướng tới mở rộng không gian phát triển, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng cung ứng dịch vụ công.

Việc thành lập phường phải đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên, quy mô dân số, quy hoạch, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và hệ thống cơ sở hạ tầng đô thị.

Không chỉ tập trung vào không gian và hạ tầng, kỳ họp còn xem xét nhóm chính sách liên quan trực tiếp đến chất lượng sống và năng lực cạnh tranh của thành phố, gồm đào tạo bác sĩ nội trú, cộng tác viên dân số, văn hóa - nghệ thuật, phát triển thanh niên, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chủ tịch HĐND TPHCM yêu cầu các chính sách phải được đánh giá đầy đủ về tính công bằng, khả năng tiếp cận, đối tượng thụ hưởng, nguồn lực và điều kiện thực hiện; mỗi chính sách phải giải quyết được một vấn đề cụ thể, tránh hình thức, dàn trải.

Theo ông Võ Văn Minh, trong thời gian còn lại của năm 2026, thành phố vừa phải hoàn thành ở mức cao nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, vừa đưa nhanh các chủ trương, cơ chế, chính sách mới vào thực tiễn và chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Ông nhấn mạnh, mỗi nghị quyết được thông qua phải “rõ mục tiêu, rõ nguồn lực, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn”, bảo đảm có thể kiểm tra, giám sát và quan trọng hơn là phải thực hiện được, đo lường được, sớm tạo chuyển biến trong quản trị, đầu tư, cung ứng dịch vụ công và đời sống Nhân dân.

Với tinh thần “đoàn kết, dân chủ, trách nhiệm và hành động”, TPHCM kỳ vọng các quyết sách được thông qua tại kỳ họp sẽ góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo thêm động lực cho thành phố phát triển nhanh, bền vững.