Ông Trump 'cầu cứu' Tổng thống Putin giữa chiến sự với Iran

Theo RT, cuộc điện đàm tối thứ Hai giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin rõ ràng là một nỗ lực nhằm tìm cách thoát khỏi bế tắc chiến lược đã bắt đầu xuất hiện trong cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động chống lại Iran.

Tuy nhiên, áp lực của một cuộc chiến tranh lớn, do Washington và Tel Aviv khởi xướng, đang ngày càng gia tăng. Môi trường chính trị xung quanh cuộc xung đột đang thay đổi theo những cách ngày càng gây khó chịu cho Mỹ.

Ngay cả một số đối tác thân cận nhất của Washington cũng đang xa lánh nước này. Kuwait, có lẽ là đồng minh trung thành nhất của Mỹ ở vùng Vịnh sau Jordan, đã tuyên bố rằng họ không cung cấp lãnh thổ của mình cho các cuộc tấn công vào Iran, bất chấp bằng chứng cho thấy điều ngược lại. Trong khi đó, các nhóm người Kurd ở Syria đang kêu gọi người dân Iraq và Iran không tin tưởng Mỹ.

Đồng thời, các báo cáo về những cuộc tiếp xúc bí mật giữa Riyadh và Tehran, cũng như giữa các nước Ả Rập khác và Iran, xuất hiện gần như hàng ngày. Viễn cảnh bị cô lập về mặt ngoại giao đang bắt đầu hiện hữu đối với Washington.

Đến đây, logic trở nên rõ ràng: Đã đến lúc gọi cho Moscow.

Quyền lực của Nga

Ông Trump hy vọng có thể tháo gỡ cái gọi là "nút thắt Iran" bằng vũ lực. Luận điểm cho rằng ông có thể chấm dứt cuộc đối đầu kéo dài 40 năm với Iran thông qua hành động quân sự quyết đoán rất hấp dẫn về mặt chính trị ở Washington. Thay vào đó, nút thắt chỉ càng thêm thắt chặt.

Một số khía cạnh quan trọng của vấn đề này không thể được giải quyết nếu không có sự tham gia của Nga. Điều này đã rõ ràng ngay từ đầu, mặc dù đối với Tổng thống Trump và nhóm của ông, nó vẫn chủ yếu là kiến ​​thức lý thuyết. Giờ đây, họ đang tích lũy kinh nghiệm thực tiễn.

Yếu tố đầu tiên là sự suy giảm quyền lực của Mỹ ở Trung Đông, đặc biệt là ở vùng Vịnh Ba Tư.

Không chỉ cơ sở hạ tầng quân sự của Mỹ trong khu vực bị thiệt hại nghiêm trọng, mà các yếu tố của cấu trúc an ninh rộng lớn hơn, vốn là nền tảng cho chiến lược phòng thủ của Israel, bao gồm cả một phần hệ thống cảnh báo sớm, cũng bị suy yếu.

Quan trọng hơn, cuộc xung đột đã chứng minh cho các quốc gia trong khu vực thấy rằng các đảm bảo quân sự và chính trị của Mỹ không đáng tin cậy như người ta từng nghĩ. Một khi những nghi ngờ đó bén rễ, chúng không dễ gì được đảo ngược.

Có thể nói, những "mảnh vụn" trong các đảm bảo an ninh của Washington dành cho các chế độ quân chủ vùng Vịnh không thể đơn giản được ghép lại thành một khối thống nhất.

Liệu ông Trump có thực sự hiểu điều này? Thật khó để nói.

Nỗ lực lôi kéo Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan tham gia cho thấy ông có thể chưa nắm bắt được quy mô của sự thay đổi chiến lược. Nhưng chính việc ông gọi điện cho Moscow cho thấy ông nhận ra rằng Washington không thể chỉ dựa vào mối quan hệ với các nước Ả Rập để ổn định tình hình.

Mỹ cần các đối tác. Tuy nhiên, rõ ràng Tây Âu không nằm trong số đó. Liệu ông Trump có sẵn sàng theo đuổi hành động chính trị tập thể để ổn định khu vực hay không, và liệu ông có sẵn lòng đưa ra những thỏa hiệp nghiêm túc hay không, vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ.

Yếu tố thứ hai liên quan đến thị trường dầu khí toàn cầu.

Điều mà ban đầu ông Trump mô tả là một "cơn co giật" tạm thời trên thị trường năng lượng, có thể đẩy nhanh quá trình phân phối lại nguồn cung theo hướng có lợi cho Mỹ, giờ đây lại có nguy cơ phát triển thành sự gián đoạn kéo dài đối với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Kết quả như vậy khó có thể mang lại lợi ích cho Washington.

Nếu cuộc khủng hoảng leo thang, cả dư luận quốc tế và cử tri Mỹ sẽ biết chính xác ai là người chịu trách nhiệm. Điều này cũng sẽ làm nổi bật tính dễ tổn thương của vận tải năng lượng đường biển, một lĩnh vực mà Washington hy vọng sẽ củng cố vị thế chiến lược của mình.

Trên thực tế, một nỗ lực khác nhằm tái cấu trúc thị trường dầu toàn cầu bằng cách gây thiệt hại cho Nga, mà không có sự tham gia của Nga và chống lại Nga, đã thất bại.

Dĩ nhiên, sẽ thật ngây thơ nếu cho rằng đây sẽ là nỗ lực cuối cùng như vậy. Nhưng không giống như Washington và một số cường quốc khác, Moscow đã dành nhiều năm chuẩn bị cho chính xác kiểu biến động thị trường này.

Trong bối cảnh này, đề xuất của Putin gửi Liên minh châu Âu về khả năng nối lại nguồn cung cấp dầu, chủ yếu thông qua đường ống, đáng được chú ý.

Thoạt nhìn, sáng kiến ​​này có vẻ không liên quan gì đến cuộc chiến ở vùng Vịnh Ba Tư. Trên thực tế, nó phản ánh sự hiểu biết sâu sắc hơn về những hậu quả chiến lược mà cuộc xung đột ở vùng Vịnh có thể gây ra cho hệ thống năng lượng toàn cầu.

Nếu việc vận chuyển dầu khí bằng đường biển, điều mà Mỹ đã cam kết đảm bảo, ngày càng trở nên rủi ro, thì các tuyến đường ống dẫn dầu sẽ lấy lại tầm quan trọng chiến lược.

Do đó, đề xuất của Putin cũng đóng vai trò như một phép thử đối với Tây Âu. Ít nhất, nó mang lại cho các quốc gia này cơ hội để thể hiện mức độ chủ quyền chính trị nhất định vào thời điểm nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu đang ngày càng gia tăng.

Yếu tố thứ ba là bản chất thay đổi của chính cuộc xung đột.

Mười ngày sau khi chiến tranh nổ ra, cuộc đối đầu với Mỹ đã bắt đầu diễn biến phức tạp hơn. Bên cạnh các hoạt động quân sự thông thường, phá hoại và khủng bố ngày càng trở nên nổi bật.

Sự thay đổi này là hệ quả trực tiếp của nỗ lực từ phía chính quyền Nhà Trắng nhằm định hình cuộc đối đầu như một cuộc chiến tranh tôn giáo rộng lớn hơn chống lại Iran.

Tuy nhiên, không giống như các cuộc xung đột trước đây ở Trung Đông, mục tiêu chính của các vụ phá hoại có lẽ sẽ không phải là các cơ sở của Israel. Thay vào đó, chúng sẽ ngày càng nhắm vào cơ sở hạ tầng của Mỹ và công dân Mỹ trên khắp thế giới.

Từ góc nhìn của cả Iran và nhiều nhóm Hồi giáo khác, Mỹ là kẻ thù chính trong cuộc đối đầu này, chứ không phải Israel.

Trong hoàn cảnh như vậy, ảnh hưởng kiềm chế của Moscow đối với Tehran có thể tỏ ra rất có giá trị, với điều kiện là ông Trump sẵn sàng thực hiện những bước đi đầu tiên hướng tới việc giảm leo thang căng thẳng.

Cuối cùng, còn có khía cạnh chính trị trong nước.

Cuộc chiến mà một số người Mỹ ban đầu dự đoán sẽ kéo dài khoảng năm ngày, giờ đây được dự báo rộng rãi là sẽ tiếp diễn trong nhiều tháng. Một cuộc xung đột kéo dài như vậy tạo ra mảnh đất màu mỡ cho một cuộc khủng hoảng chính trị bên trong nước Mỹ.

Sự ủng hộ dành cho ông Trump ở Washington đã suy yếu ngay cả trước khi chiến tranh bắt đầu. Khi cuộc xung đột kéo dài, những hậu quả chính trị sẽ ngày càng trở nên rõ rệt.

Sớm muộn gì, các chính trị gia Mỹ cũng phải đối mặt với thực tế hậu chiến, bao gồm cả những hậu quả nhân đạo của cuộc xung đột đối với Iran và sự bất ổn hóa các đồng minh khu vực của Washington.

Tuy nhiên, về vấn đề này, Moscow khó có thể giúp đỡ ông Trump. Nga có thể hỗ trợ nới lỏng một số nút thắt trong cuộc chiến với Iran. Nhưng những vấn đề chính trị mà cuộc chiến đang tạo ra bên trong nước Mỹ vẫn là trách nhiệm của Washington.