Khi cán bộ dám nghĩ, vì dân

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng công tác cán bộ, nhất là những cán bộ dám nghĩ, dám làm, bởi theo Người; “cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “cán bộ quyết định mọi việc”... Trong nhiều bài phát biểu, nói chuyện, Người luôn cho rằng, cán bộ, đảng viên “muốn tiến bộ thì phải có tinh thần mạnh dạn, dám nghĩ dám làm”, “cả gan nói, cả gan đề ra ý kiến”, “có gan phụ trách”, “có gan làm việc, ham làm việc”...

Trong suốt tiến trình lãnh đạo của mình, Đảng ta luôn thấm nhuần, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ nói chung, về việc xây dựng đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm nói riêng. Tư tưởng của Người còn được Đảng ta kế thừa, phát triển, vận dụng sáng tạo trong những điều kiện, hoàn cảnh, giai đoạn cụ thể. Tại Đại hội lần thứ XIII (tháng 1/2021), Đảng ta bổ sung và nhấn mạnh những đặc trưng cơ bản hết sức quan trọng mà đội ngũ cán bộ cần có, đó là “dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách, quyết liệt trong hành động vì lợi ích chung”. Vì lợi ích chung, có nghĩa là vì lợi ích tập thể, lợi ích quốc gia - dân tộc, là vì nhân dân, bởi “dân là gốc” là quan điểm nhất quán, là nền tảng, “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt trong quá trình 96 năm lãnh đạo cách mạng kể từ khi Đảng ta ra đời.

Phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ 13 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII sáng 8/10/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết, Trung ương xác định rõ các điểm nghẽn thể chế cần tháo gỡ trong thẩm quyền của mình, thống nhất cơ chế theo dõi, kiểm tra, đánh giá định kỳ, công khai trách nhiệm người đứng đầu và khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Nguyên tắc điều hành được nhấn mạnh là “kỷ cương đi trước - nguồn lực đi cùng - kết quả là thước đo”. Theo Tổng Bí thư, tinh thần xuyên suốt Hội nghị là lấy kết quả làm thước đo, lấy nhân dân làm trung tâm, lấy kỷ cương làm nền tảng và đổi mới sáng tạo làm động lực.

Có thể khẳng định chắc chắn rằng, tư tưởng lấy dân làm gốc, đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu, đặt nhân dân ở vị trí trung tâm... là quan điểm xuyên suốt của Bác Hồ và Đảng ta trong quá trình lãnh đạo đất nước. Lấy nhân dân làm trung tâm, mọi việc đều hướng tới vì nhân dân, bởi gốc có vững, thân mới chắc, cây mới bền. Bởi sức mạnh nhân dân là vô địch, như Nguyễn Trãi đúc kết: “Đẩy thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân”; bởi sức mạnh của nhân dân là nền tảng, là cội nguồn của mọi thắng lợi, như Bác Hồ căn dặn: “Gốc có vững, cây mới bền/Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”.

Dự thảo Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV tiếp tục nhấn mạnh tư tưởng chiến lược “dân là gốc”, “Đảng vì dân phục vụ”. Đó không chỉ là khẩu hiệu, mà là chân lý, là hiện thực sinh động, là những kết quả có thể đo đếm, định lượng một cách rõ ràng, cụ thể trong gần 1 thế kỷ Đảng ta ra đời và vững tay chèo lái công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, nhất là trong 40 năm đổi mới. Kết quả ấy, thành tựu vĩ đại ấy đã đưa “đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay” mà Đảng ta đã khẳng định, được bạn bè quốc tế thừa nhận rộng rãi, thán phục, vị nể.

Nhưng cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế ấy không phải là giá trị bất biến. Muốn giữ vững, cải thiện, chúng ta phải tiếp tục đổi mới, sáng tạo, tăng tốc phát triển trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, bắt đầu từ Đại hội Đảng lần thứ XIV. Nhưng không chờ đến dấu mốc Đại hội XIV, đánh dấu 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới, Đảng ta đã có rất nhiều quyết sách chiến lược, với việc nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật, và kiên quyết, kiên trì tháo gỡ những tồn tại, điểm nghẽn, nhất là thể chế - “điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Chỉ từ tháng 12/2024 đến tháng 9/2025, Bộ Chính trị đã ban hành 7 nghị quyết chiến lược, thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược dài hạn và quyết tâm chính trị rất cao của Đảng. Có thể nói, 7 nghị quyết chiến lược đó chính là nền tảng đưa đất nước vươn mình phát triển phồn vinh, thịnh vượng trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Có thể khẳng định rằng, 7 nghị quyết chiến lược ấy đã tạo nên “hệ sinh thái chính sách” đồng bộ, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy sự phát triển bứt phá. Đó là các nghị quyết về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024); về hội nhập quốc tế trong tình hình mới (Nghị quyết số 59-NQ/TW, ngày 24/1/2025); về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết số 66-NQ/TW, ngày 30/4/2025); về phát triển kinh tế tư nhân (Nghị quyết số 68-NQ/TW, ngày 4/5/2025); về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết số 70-NQ/TW, ngày 20/8/2025); về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025); về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân (Nghị quyết số 72-NQ/TW, ngày 9/9/2025).

Tinh thần nổi bật, cốt lõi, mục tiêu đột phá của các Nghị quyết chiến lược đó là: đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh (Nghị quyết số 57); động lực chiến lược để Việt Nam vững bước vào kỷ nguyên mới (Nghị quyết số 59); “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết số 66); cú hích thể chế cho kinh tế tư nhân cất cánh (Nghị quyết số 68); Bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng cho sự phát triển đất nước (Nghị quyết số 70); Khai thông điểm nghẽn, đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết số 71); Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là mục tiêu, là động lực, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu (Nghị quyết số 72).

Các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng, 7 nghị quyết chiến lược trong thời gian ngắn của Bộ Chính trị là bản thiết kế chiến lược toàn diện cho giai đoạn phát triển mới của đất nước; là nền tảng để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta thực hiện thắng lợi 2 mục tiêu 100 năm mà Đảng ta đã đề ra: Đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng: Là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước: Trở thành nước phát triển thu nhập cao.

Trong không khí đổi mới mạnh mẽ, quyết liệt, kiên định ấy, đi kèm những thành tựu to lớn, sức mạnh vượt trội mà đất nước đã đạt được, là những tồn tại, hạn chế, nổi bật trong số đó là những biểu hiện suy thoái đạo đức, lối sống ở một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là những người đứng đầu, những cán bộ cấp cao của Đảng và Nhà nước còn xa dân, không đặt lợi ích nhân dân lên trên hết, trước hết.

Bước vào kỷ nguyên vươn mình, Đảng ta càng đề cao việc lấy dân làm gốc, đặt nhân dân ở vị trí trung tâm của mọi quyết sách phát triển, định hướng chiến lược phát triển đất nước; luôn cầu thị, tôn trọng, lắng nghe nhân dân. Ví dụ là, lần đầu tiên Đảng
ta mở rộng hình thức để dân góp ý Văn kiện Đại hội Đảng được thuận tiện nhất có thể, thông qua ứng dụng VneID. Kết quả là, chỉ trong hơn nửa tháng, từ ngày 15/10 đến ngày 6/11/2025, trong tổng số hơn 2,5 triệu ý kiến góp ý Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV, có tới hơn 2,1 triệu ý kiến góp ý thông qua ứng dụng định danh điện tử có giá trị sử dụng thay thế các giấy tờ truyền thống này.

Để có thể thực hiện thắng lợi 2 mục tiêu 100 năm trong kỷ nguyên mới, lấy dân làm gốc, đặt nhân dân ở vị trí trung tâm được Đảng ta đề cao. Những chuyển động căn cốt từ việc xây dựng thể chế đến những cuộc cách mạng đang tiến hành đã tạo những nền móng, gốc rễ vững chắc cho những bước chuyển tiếp theo, dần hiện thực hóa các mục tiêu đề ra. Vì dân, đội ngũ cán bộ, cả hệ thống chính trị không chỉ làm tròn bổn phận, trách nhiệm của mình; mà mỗi người cần thực sự phải dám nghĩ, dám nhìn thẳng vào sự thật, dám nói, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, dám chịu trách nhiệm. Đặt mục tiêu vì dân, vì nước, đội ngũ cán bộ, cả hệ thống chính trị sẽ chuyển mình, sẽ đổi thay, sẽ dấn thân, sẵn sàng chấp nhận hy sinh quyền lợi cá nhân để thay đổi tư duy từ quản lý sang kiến tạo, phục vụ; thay đổi phong cách làm việc từ mệnh lệnh hành chính sang phục vụ tận tâm, từ xin - cho sang phục vụ - hỗ trợ. Có như thế, đất nước mới có thể vươn mình trong kỷ nguyên mới.