Hiện thực hóa tầm nhìn về một “Thế kỷ châu Á”

Diễn đàn gửi đi một thông điệp: Châu Á không chỉ là khu vực tăng trưởng năng động mà còn có khả năng trở thành “mỏ neo” ổn định kinh tế toàn cầu.

Gia tăng vai trò trung tâm của khu vực

Một trong những ý nghĩa nổi bật của diễn đàn năm nay là sự khẳng định vị thế trung tâm ngày càng rõ nét của châu Á trong nền kinh tế toàn cầu. Nếu trước đây khu vực này thường được nhìn nhận như “công xưởng của thế giới” hay một động lực tăng trưởng quan trọng, thì hiện nay châu Á đang trở thành một cực phát triển có khả năng định hình các xu thế kinh tế, thương mại và công nghệ toàn cầu.

Các báo cáo công bố tại diễn đàn cho thấy, bất chấp những bất ổn bên ngoài, kinh tế châu Á vẫn duy trì khả năng phục hồi mạnh mẽ và đà tăng trưởng tích cực. Dự báo Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của khu vực sẽ tăng 4,5% trong năm 2026. Trong khi đó, tỉ trọng GDP toàn cầu của châu Á năm nay, tính theo sức mua tương đương, dự kiến sẽ tăng từ 49,2% năm 2025 lên 49,7%. Điều này không chỉ phản ánh quy mô mà còn cho thấy chiều sâu và sức lan tỏa của các nền kinh tế châu Á đối với phần còn lại của thế giới. Trong bối cảnh nhiều nền kinh tế lớn đối mặt nguy cơ giảm tốc, khu vực này đang nổi lên như một điểm sáng, đóng vai trò động lực chính của tăng trưởng toàn cầu.

Quan trọng hơn, vai trò trung tâm của châu Á không chỉ thể hiện ở tốc độ tăng trưởng mà còn ở mức độ hội nhập ngày càng sâu rộng. Hơn hai thập kỷ qua, kể từ khi ra đời sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á cuối những năm 1990, Diễn đàn châu Á Bác Ngao đã trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy đối thoại và hợp tác khu vực. Nhiều sáng kiến kinh tế lớn, từ Khu vực Thương mại Tự do Trung Quốc - ASEAN đến Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), đều được thảo luận, định hình và thúc đẩy từ các cuộc trao đổi tại diễn đàn trước khi trở thành chính sách cụ thể.

Thực tiễn đó cho thấy, châu Á không chỉ hội nhập về thương mại mà còn đang tiến tới kết nối sâu rộng hơn về hạ tầng, tiêu chuẩn và thể chế. Các dự án cơ sở hạ tầng xuyên biên giới, các sáng kiến năng lượng tái tạo, cũng như sự phát triển của thương mại điện tử và thanh toán số xuyên quốc gia đang góp phần tạo nên một không gian kinh tế liên kết chặt chẽ hơn. Chính điều này đã tạo nên sức mạnh nội tại của khu vực, giúp châu Á nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Đáng chú ý, diễn đàn năm nay còn phản ánh rõ nét xu hướng chuyển dịch của trung tâm đổi mới sáng tạo toàn cầu về phía châu Á. Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, khu vực này đang tận dụng lợi thế về dân số kỹ thuật số đông đảo, thị trường rộng lớn và sự hỗ trợ chính sách để vươn lên trở thành một trong những trung tâm phát triển quan trọng. Sự chuyển dịch này không chỉ nâng cao chất lượng tăng trưởng mà còn góp phần định hình lại cấu trúc cạnh tranh toàn cầu trong kỷ nguyên công nghệ mới.

Nhìn rộng hơn, những diễn biến này cho thấy khái niệm “Thế kỷ châu Á” - từng được đề cập trong các nghiên cứu từ cuối thế kỷ XX đang trở thành hiện thực. Và, điều đáng chú ý là, tại Diễn đàn châu Á Bác Ngao 2026, tư duy này đã được phát triển ở một tầm cao mới. Nếu trước đây, “Thế kỷ châu Á” chủ yếu nhấn mạnh đến sự trỗi dậy về kinh tế, thì nay, trọng tâm đã chuyển sang vai trò dẫn dắt và kiến tạo - một bước chuyển quan trọng phản ánh sự trưởng thành của khu vực.

“Mỏ neo” ổn định kinh tế toàn cầu

Bên cạnh việc khẳng định vai trò trung tâm, thông điệp nổi bật của diễn đàn năm nay là nỗ lực của châu Á trong việc trở thành “mỏ neo” ổn định cho kinh tế toàn cầu trong một thế giới đầy biến động. Trong bối cảnh trật tự quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai đang chịu nhiều sức ép, xu hướng bảo hộ gia tăng và các cơ chế quản trị toàn cầu có dấu hiệu phân mảnh, nhu cầu về những nhân tố ổn định trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Chính trong bối cảnh đó, diễn đàn đã thể hiện một cách tiếp cận mang tính chủ động và hướng tới tương lai. Thay vì chỉ phản ứng trước các cú sốc bên ngoài, các quốc gia châu Á đang tìm cách định hình những điều kiện mới cho phát triển. Việc nhấn mạnh chủ đề tìm kiếm “sự chắc chắn trong một thế giới bất ổn” cho thấy những chuyển biến quan trọng trong tư duy chính sách - từ bị động sang chủ động, từ thích ứng sang kiến tạo.

Một yếu tố then chốt trong nỗ lực này là xây dựng đồng thuận và tăng cường hợp tác. Dù châu Á là một khu vực đa dạng về trình độ phát triển, văn hóa và thể chế, xu hướng hội nhập vẫn được duy trì và củng cố. Trong bối cảnh phi toàn cầu hóa và phân mảnh kinh tế gia tăng, việc châu Á tiếp tục thúc đẩy hợp tác khu vực và duy trì thị trường mở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là điều kiện để khu vực phát triển bền vững mà còn góp phần giữ vững sự ổn định của hệ thống kinh tế toàn cầu.

Các đại biểu tham dự diễn đàn cũng nhấn mạnh rằng, sự ổn định không chỉ đến từ tăng trưởng mà còn từ niềm tin. Trong một thế giới đầy bất định, việc duy trì môi trường đầu tư ổn định, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và củng cố lòng tin giữa các quốc gia là những yếu tố then chốt. Châu Á, với cam kết đối với hòa bình, hợp tác và phát triển, đang nỗ lực tạo dựng những điều kiện đó.

Đáng chú ý, trong quá trình này, vai trò của các nền kinh tế lớn trong khu vực, đặc biệt là Trung Quốc, được xem là một điểm tựa quan trọng. Với quy mô kinh tế và khả năng điều tiết chính sách, Trung Quốc không chỉ đóng góp vào tăng trưởng mà còn góp phần ổn định thị trường và định hướng hợp tác khu vực.

Có thể thấy, sau 25 năm hình thành và phát triển, Diễn đàn châu Á Bác Ngao đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một cuộc đối thoại đơn thuần để trở thành thiết chế quan trọng trong cấu trúc hợp tác khu vực. Từ việc thúc đẩy các sáng kiến kinh tế lớn đến việc tạo dựng đồng thuận chính sách, diễn đàn đã góp phần định hình tiến trình hội nhập và phát triển của châu Á.

Thông điệp về một châu Á chủ động, đoàn kết và hướng tới tương lai không chỉ phản ánh khát vọng của khu vực, mà còn là một yêu cầu tất yếu của thời đại. Trong hành trình đó, việc tiếp tục củng cố hợp tác, nâng cao năng lực tự cường và đóng góp tích cực vào quản trị toàn cầu sẽ là những yếu tố quyết định để hiện thực hóa tầm nhìn về một “Thế kỷ châu Á” - không chỉ thịnh vượng, mà còn ổn định và bền vững.