Đòi hỏi tất yếu, khách quan của sự nghiệp đổi mới

Đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng hiện nay, xét đến cùng là phải quán triệt, thấm nhuần sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về Sửa đổi lối làm việc của đảng cầm quyền trong giai đoạn cách mạng mới và biến những lời dạy của Người thành hành động thực sự có hiệu quả. Khi tình hình thay đổi nhanh chóng thì chúng ta phải có trí tuệ, bản lĩnh, dám bỏ đi những cái quá thời, sai hỏng, không nên sử dụng phương thức cũ mà thực tế đã chứng minh không đem lại hiệu quả nữa. Không mạnh dạn thay đổi thì sẽ tụt hậu.

Chúng ta đang sống trong một thế giới đầy biến động với nhiều thay đổi mang tính thời đại. Thực tiễn phong phú, vận động, biến đổi không ngừng; nhiệm vụ cách mạng ngày càng mới mẻ, nặng nề. Chúng ta đang tiến gần đến xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc trong khi khó khăn, thách thức ngày càng lớn. Đảng không nhạy bén, kịp thời sửa đổi lề lối, cách thức làm việc sẽ không hoàn thành được sứ mệnh vẻ vang của một đảng cầm quyền chân chính cách mạng lãnh đạo Nhà nước, xã hội và hệ thống chính trị.

Điểm mấu chốt hàng đầu và xuyên suốt là Đảng phải luôn luôn giữ được vai trò lãnh đạo của một Đảng mang tính chất tiên phong, tính chất quần chúng và tính chất giai cấp. Là người cầm lái con thuyền cách mạng, Đảng có vững thì thuyền mới chạy, công cuộc đổi mới mới thành công. Điều bảo đảm cho tính tiên phong của Đảng là ý thức tư tưởng và kiên định, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và lý luận về đường lối đổi mới.

Tính tiên phong và tính quần chúng của Đảng thống nhất, gắn quyện vào nhau, vì Đảng ta là đội tiên phong của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc. Tính tiên phong càng cao thì tính quần chúng càng đậm đà và tính quần chúng càng sâu, rộng thì tính tiên phong càng vững chắc. Cả hai điều đó phải tỏ rõ bằng hành động của đội ngũ đảng viên hằng ngày, suốt đời toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân như Bác Hồ đã dạy “ngoài lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc, thì Đảng không có lợi ích gì khác”. Việc gì lợi cho dân, dù nhỏ mấy cũng phải làm; việc gì hại cho dân, dù nhỏ mấy cũng phải tránh.

Đảng tiên phong là đi đầu, hướng đạo quần chúng cả trong nhận thức và hành động nhưng tuyệt nhiên Đảng không được biệt phái, đứng trên quần chúng. Đảng là con đẻ của nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ. Đảng với dân như cá với nước. Đảng có dân là sống, thoát dân là chết. Đường lối và hành động của Đảng hợp lòng dân thì dân tin và chế độ ta còn, Đảng ta còn. Ngược lại, chủ trương và việc làm trái lòng dân, để mất niềm tin của nhân dân là mất tất cả. Đảng ta, như Bác Hồ chỉ ra, là do dân tổ chức nên, tức là Đảng phải xuất phát từ nguyện vọng, ý chí, mong muốn chính đáng của nhân dân mà hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách. Đó là một khía cạnh rất quan trọng trong quan điểm Đảng phải dựa vào dân mà xây dựng Đảng.

Khi nói về tính tiên phong của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh Đảng tuyệt đối không để xảy ra bao biện, làm thay hoặc buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng. Đây là một điểm nhấn rất quan trọng vì Đảng lãnh đạo bằng tư tưởng, chủ trương, đường lối, tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên; bằng thuyết phục, kiểm tra, giám sát. Chức năng lãnh đạo của Đảng và mối quan hệ giữa Đảng với Nhà nước và các đoàn thể nhân dân được thể hiện ở chỗ đường lối của Đảng phải được thể chế hóa thành pháp luật. Đó là cách Đảng lãnh đạo, cầm quyền bằng pháp luật chứ không thể và không được đứng trên pháp luật. Đảng không phải là cơ quan quyền lực nhà nước. Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị nhưng là một bộ phận của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ của của hiến pháp và pháp luật và thường xuyên chịu sự kiểm tra, giám sát của nhân dân. Đảng lãnh đạo để quyền lực thực sự thuộc về nhân dân; Nhà nước của dân, do dân, vì dân.

Những điều đó chỉ có ý nghĩa và hiệu quả khi những “tế bào” của Đảng là tổ chức cơ sở đảng và đảng viên thực sự lành mạnh. Một chân lý giản đơn, rõ ràng đó là mọi việc đều do người làm ra. Cán bộ là gốc của mọi công việc. Đảng là mỗi chúng ta. Việc tinh gọn bộ máy, tổ chức các cơ quan của đảng không phải chỉ là vấn đề cơ học mà điều quan trọng nhất là đi cùng với hình thức tổ chức “gọn” là chất lượng phải “tinh”.

Bác Hồ từng nhấn mạnh “Đảng không chỉ cần con số cho nhiều, tuy nhiều là tốt, nhưng phải có cái chất của người đảng viên”. Đội ngũ đảng viên cần tinh, không cốt nhiều. Những đảng viên cộng sản là những chiến sĩ tiên phong của giai cấp và dân tộc đều phải xác định rõ là việc làm của họ hoàn toàn không được đại biểu cho lợi ích cá nhân mà phải đại biểu cho lợi ích của dân tộc và giai cấp. Họ phải có đạo đức trong trẻo, năng lực cao, bản lĩnh vững vàng, phong cách chuẩn mực, phương thức làm việc thích hợp, khoa học, tiêu biểu cho trí tuệ, danh dự, lương tâm của dân tộc. Hơn bao giờ hết, đảng viên trong tình hình hiện nay phải thường xuyên rèn luyện trong thực tế công việc, tu dưỡng trong tư tưởng để nâng cao, vun bồi, làm giàu phẩm chất đạo đức, chính trị, tư tưởng và phong cách của người cộng sản.

Chi bộ tốt, đảng viên tốt là những đòi hỏi, yêu cầu cấp bách trong đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng hiện nay. Cái “tốt” không hiểu theo định tính mà phải được định lượng cân, đo, đong, đếm rõ ràng bằng hành động thật, hiệu quả thật. Nghị quyết của các cấp ủy, tổ chức đảng cần ngắn gọn, dễ hiểu, dễ thực hiện. Thay vì “nói nhiều làm ít”, “nói hay làm dở”, hứa, nói mà không làm, nói một đường, làm một nẻo, thì đảng viên phải hành động, miệng nói tay làm, làm gương cho quần chúng noi theo.

Phải làm việc theo lời dạy, tấm gương của Bác “kế hoạch một phần, biện pháp phải hai phần và quyết tâm phải ba phần” và theo tinh thần trong bài viết “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!” của Tổng Bí thư Tô Lâm: Mỗi chủ trương đúng đắn khi ban hành phải được thực hiện với “quyết tâm gấp mười lần và hành động gấp trăm lần”. Người đứng đầu Đảng ta nhấn mạnh cả hệ thống chính trị phải đồng loạt vào cuộc với khí thế mới; trong đó, mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là từng đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, phải gương mẫu, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo vì lợi ích chung, đặt kết quả phục vụ nhân dân làm thước đo cao nhất cho hiệu quả công việc.

Hai điểm mấu chốt trong đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng hiện nay cần phải nhấn mạnh theo tinh thần Đại hội XIV là “Hành động! Hành động! Hành động” và điểm tựa lòng dân, sức dân, trí dân, quyền dân; lấy kết quả, sự hài lòng, ấm no, tự do, hạnh phúc của nhân dân làm thước đo. Chương trình hành động phải được kiểm tra, giám sát theo phương cách đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Không kiểm tra, giám sát để kịp thời phát hiện, nhân rộng nhân tố mới, tích cực, cách làm hay, sáng tạo và uốn nắn những lệch lạc, chệch hướng, ngăn chặn những hành vi sai quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, coi như không lãnh đạo.

Thực tiễn đổi mới, luôn luôn vận động, phát triển đòi hỏi phải thay đổi phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trên cơ sở thấm nhuần, quán triệt sâu sắc lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về sửa đổi lối làm việc, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và những bài viết của người đứng đầu Đảng ta. Tất cả để cho Đảng lãnh đạo đúng, tức là quyết định đúng, tổ chức thi hành đúng, tổ chức kiểm soát đúng trên cơ sở động viên toàn dân, tổ chức và giáo dục toàn dân, dựa vào lực lượng vĩ đại của toàn dân.