Xe của bạn có thể đang gửi tín hiệu cảnh báo khác ngoài đèn báo động cơ

Nhiều tài xế từng gặp cảm giác xe phát ra tiếng ù lạ hoặc vô-lăng rung nhẹ khi di chuyển. Đây không phải hiện tượng hiếm gặp và có thể là dấu hiệu cho thấy vòng bi bánh xe đang gặp vấn đề.

Trong bối cảnh tuổi đời trung bình của ôtô ngày càng tăng, việc nhận biết sớm các dấu hiệu hỏng hóc giúp người dùng tiết kiệm chi phí và tránh nguy cơ xe bị sự cố giữa đường.

Vòng bi bánh xe thường không được chú ý cho đến khi chúng xuống cấp. Tuy nhiên, chúng giữ vai trò quan trọng trong việc giúp bánh xe quay trơn tru và đảm bảo độ ổn định khi vận hành.

Khi vòng bi mòn, mọi thứ có thể bắt đầu từ tiếng ồn khó chịu và kết thúc bằng những tình huống lái xe nguy hiểm. Một số dấu hiệu cảnh báo sớm khá dễ nhận biết, giống như các video chia sẻ của một số kỹ thuật viên trên mạng xã hội.

Một trong những biểu hiện điển hình nhất là tiếng động lạ phát ra theo tốc độ xe. Nếu tài xế nghe thấy tiếng rít, tiếng ù hoặc tiếng gầm nhẹ và âm thanh thay đổi khi tăng tốc, nhiều khả năng đó là âm thanh từ vòng bi.

Khi vào cua, tiếng ồn to hơn ở một hướng và nhỏ lại ở hướng khác cũng là đặc trưng của vòng bi mòn. Hiện tượng này cho thấy các bộ phận lẽ ra phải quay trơn đã bắt đầu ma sát bất thường.

Có thể hình dung điều này giống như bánh xe của một chiếc xe đẩy siêu thị bị lệch, chỉ khác là xe hơi chạy nhanh hơn nhiều và nguy hiểm hơn.

Rung vô-lăng cũng là dấu hiệu thường gặp. Dù rung lắc có thể xuất phát từ lốp mất cân bằng, lốp mòn hoặc hệ thống phanh, vòng bi mòn cũng có thể gây ra hiện tượng này.

Khi vòng bi xuống cấp, độ tròn của chuyển động bánh bị ảnh hưởng và độ rung truyền ngược lên hệ thống lái. Nếu tài xế cảm nhận rõ rung khi đánh lái hoặc chạy ở tốc độ ổn định, xe cần được kiểm tra sớm.

Dấu hiệu quan trọng khác là bánh xe bị rơ. Khi nhấc bánh xe lên và lắc theo chiều ngang hoặc dọc mà thấy độ rơ quá lớn, khả năng cao vòng bi hoặc các chi tiết liên quan trong hệ thống treo đã mòn. Đây là tình trạng cần được thợ chuyên môn đánh giá ngay.

Vòng bi nằm bên trong moay-ơ bánh xe, chịu trách nhiệm giúp bánh quay với độ ma sát thấp nhất. Dù được che chắn kỹ, bộ phận này luôn chịu tải trọng lớn và tác động từ mặt đường, nhiệt độ và lực khi đánh lái.

Nguy hiểm ở chỗ vòng bi hỏng có thể xuống cấp từ từ hoặc hỏng đột ngột. Trong trường hợp hiếm nhưng nghiêm trọng, vòng bi hư hoàn toàn có thể làm bánh xe tách khỏi trục, cho thấy tầm quan trọng của việc bảo dưỡng định kỳ.

Trên các dòng xe đời mới, vòng bi thường được thiết kế dạng kín, giúp chúng bền hơn và ít bám bụi bẩn.

Tuy nhiên, bất kỳ bộ phận cơ khí nào cũng có tuổi thọ. Khi vòng bi bắt đầu mòn, thiệt hại có thể lan sang moay-ơ, trục truyền động hoặc hệ thống phanh, khiến chi phí sửa chữa tăng cao. Vì vậy, phát hiện hỏng hóc sớm luôn là lựa chọn tiết kiệm và an toàn cho người sử dụng.

Việc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo không chỉ ảnh hưởng tới sự êm ái khi lái xe mà còn gây nguy hiểm cho những người khác trên đường. Xe có vòng bi mòn có thể bị lệch hướng, tăng quãng đường phanh hoặc tạo ra những cú giật khó kiểm soát.

Ngược lại, nếu kiểm tra và bảo dưỡng đúng lúc, người lái sẽ duy trì được độ ổn định khi di chuyển, đặc biệt trên đường cao tốc. Các đội xe thương mại thường kiểm tra vòng bi định kỳ để đảm bảo an toàn.

Đối với người dùng phổ thông, việc kiểm tra vòng bi mỗi năm trong quá trình đảo lốp hoặc bảo dưỡng phanh là thói quen nên duy trì.

Một số tài xế nhầm lẫn tiếng ồn từ vòng bi với tiếng ồn từ hệ thống phanh, lốp hoặc việc lệch góc đặt bánh xe. Điều này có thể khiến việc sửa chữa bị đi sai hướng.

Không phải gara nào cũng kiểm tra vòng bi nếu không được yêu cầu, vì vậy người dùng cần mô tả rõ tình trạng xe khi thấy bất thường.

Kiểm tra vòng bi thường bao gồm thử độ rơ bánh khi nhấc lên khỏi mặt đất, nghe tiếng sạn khi quay bánh và loại trừ các nguyên nhân khác như tiếng ồn từ lốp hoặc phanh bị cạ.

Chi phí thay một vòng bi thường dao động trong khoảng 250 đến 500 USD cho mỗi bánh tùy mẫu xe và kiểu moay-ơ. Một số xe sử dụng cụm moay-ơ tích hợp, xe dẫn động bốn bánh hoặc xe hạng sang có chi phí cao hơn.

Dù không rẻ, việc thay vòng bi vẫn tiết kiệm hơn nhiều so với sửa chữa moay-ơ hỏng nặng hoặc gọi cứu hộ giữa đường. Những người có kinh nghiệm và đầy đủ dụng cụ có thể tự thay, nhưng đối với phần lớn tài xế, việc đưa xe tới gara vẫn là lựa chọn an toàn và hợp lý.