Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước: Mệnh lệnh cuộc sống

Trong bối cảnh nền kinh tế chuyển động nhanh, cạnh tranh ngày càng khốc liệt, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước không còn là lựa chọn, mà là mệnh lệnh của thực tiễn.

Không thể phủ nhận rằng doanh nghiệp nhà nước đã và đang giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế, đặc biệt ở các lĩnh vực then chốt như năng lượng, hạ tầng, tài chính, dịch vụ công thiết yếu. Đây là lực lượng góp phần bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, giữ vai trò dẫn dắt trong những ngành mà khu vực tư nhân chưa đủ nguồn lực hoặc chưa sẵn sàng tham gia.

Tuy nhiên, nhìn trên bình diện tổng thể, hiệu quả hoạt động của không ít doanh nghiệp nhà nước vẫn chưa tương xứng với nguồn lực đang nắm giữ. Vốn lớn, quỹ đất rộng, lực lượng lao động dồi dào nhưng năng suất, sức cạnh tranh và khả năng thích ứng thị trường ở nhiều nơi còn hạn chế. Không ít đơn vị vận hành cồng kềnh, chồng chéo chức năng, chi phí quản trị cao, tốc độ đổi mới chậm.

Khoảng cách giữa tiềm năng và hiệu quả ấy chính là tín hiệu rõ ràng cho thấy mô hình tổ chức và quản trị hiện nay cần được thay đổi căn bản. Nếu không tái cơ cấu mạnh mẽ, nguồn lực công sẽ tiếp tục bị phân tán, hiệu quả sử dụng vốn thấp và cơ hội phát triển bị bỏ lỡ.

Tinh thần của Nghị quyết 79-NQ/TƯ không chỉ dừng ở việc sắp xếp lại bộ máy, mà hướng tới xây dựng một khu vực kinh tế nhà nước thực sự hiệu quả, hiện đại và có sức dẫn dắt. Tái cơ cấu không đồng nghĩa với thu hẹp vai trò, mà là làm cho vai trò ấy rõ ràng hơn, mạnh mẽ hơn và đúng trọng tâm hơn.

Sắp xếp, hợp nhất, tinh gọn tổ chức là bước đi tất yếu để loại bỏ những tầng nấc trung gian không cần thiết, giảm chi phí quản lý và tăng tốc độ ra quyết định. Quan trọng hơn, tái cơ cấu còn phải đi cùng đổi mới quản trị theo chuẩn mực doanh nghiệp hiện đại: Minh bạch tài chính, trách nhiệm giải trình rõ ràng, đánh giá hiệu quả bằng kết quả thực chất, chứ không chỉ bằng quy mô, hay hình thức.

Khi bộ máy gọn hơn, cơ chế vận hành linh hoạt hơn và nguồn lực được phân bổ hợp lý hơn, doanh nghiệp nhà nước mới có thể thực sự đóng vai trò dẫn dắt đổi mới sáng tạo, đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược và tạo động lực lan tỏa cho toàn nền kinh tế.

Thực tiễn phát triển không cho phép chậm trễ. Càng trì hoãn, chi phí cơ hội càng lớn, trong khi áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng. Vì vậy, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước cần được triển khai đồng bộ, quyết liệt và có lộ trình rõ ràng, từ hoàn thiện thể chế, đổi mới cơ chế quản lý vốn, đến nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và tăng cường giám sát công khai.

Tại Hà Nội, Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 79-NQ/TƯ thể hiện quyết tâm đưa chủ trương vào thực tiễn bằng những bước đi cụ thể. Đây không chỉ là nhiệm vụ quản lý kinh tế, mà còn là yêu cầu phát triển dài hạn nhằm bảo đảm mỗi đồng vốn nhà nước được sử dụng hiệu quả nhất, tạo ra giá trị cao nhất cho xã hội.

Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, xét cho cùng là quá trình tái phân bổ nguồn lực để phục vụ mục tiêu phát triển bền vững. Khi khu vực kinh tế nhà nước vận hành hiệu quả hơn, minh bạch hơn và năng động hơn, niềm tin thị trường sẽ được củng cố, môi trường đầu tư được cải thiện và nền kinh tế sẽ có thêm động lực tăng trưởng mới.

Nghị quyết đã ban hành, định hướng đã rõ. Điều quan trọng nhất lúc này là hành động quyết liệt, thực chất và kiên trì đến cùng. Bởi trong bối cảnh mới, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước không chỉ là yêu cầu cải cách, mà chính là mệnh lệnh của cuộc sống, của phát triển và của tương lai nền kinh tế.

Nếu không thay đổi, nguồn lực công sẽ tiếp tục bị bào mòn trong những cấu trúc cũ kỹ, còn cơ hội phát triển sẽ trôi qua trong im lặng. Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước vì thế không thể dừng ở khẩu hiệu hay những bước đi nửa vời, mà phải là cuộc cải tổ thực chất, đo đếm bằng hiệu quả và trách nhiệm cụ thể. Mỗi quyết định chậm trễ hôm nay đều là chi phí cho tương lai, mỗi cải cách dở dang đều làm suy giảm niềm tin thị trường.

Đã đến lúc nhìn thẳng vào thực tế, dám cắt bỏ những gì kém hiệu quả, dám thay đổi những gì lạc hậu và dám chịu trách nhiệm đến cùng. Chỉ khi đó, doanh nghiệp nhà nước mới thực sự trở thành động lực phát triển, chứ không là gánh nặng cần phải “cứu”. Và đó cũng chính là thước đo bản lĩnh của công cuộc cải cách trong giai đoạn mới.