Lãnh đạo IMF đưa ra cảnh báo về kinh tế toàn cầu năm 2027

Phát biểu tại Singapore ngày 7/10, trước thềm Hội nghị thường niên IMF - Ngân hàng Thế giới (WB) dự kiến diễn ra vào tuần tới tại Bangkok, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva nhận định kinh tế thế giới đang chịu sức ép đồng thời từ ba yếu tố: sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), mức nợ công kỷ lục và các cú sốc năng lượng xuất phát từ xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

Người đứng đầu IMF cảnh báo tình trạng giá năng lượng neo cao nhiều khả năng sẽ kéo dài sang tận năm 2027, ngay cả khi chiến sự tại vùng Vịnh sớm hạ nhiệt. Hiện giá dầu thô vẫn xoay quanh mốc 100 USD/thùng. Nghiêm trọng hơn, tình trạng thiếu hụt năng lực lọc dầu trên toàn cầu đang đẩy chênh lệch giá giữa dầu thô và các sản phẩm tinh chế lên cao, cộng thêm khoảng 100 USD/thùng đối với dầu diesel và nhiều loại nhiên liệu thiết yếu khác.

Song song đó, những rủi ro đe dọa tuyến vận tải khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz đang giáng đòn nặng nề nhất vào châu Á và châu Âu.

"Áp lực giá cả có thể gia tăng mạnh hơn nữa khi nhu cầu tiêu thụ nhích lên trong mùa đông lạnh giá tại Bắc Bán cầu, cùng với động thái lấp đầy lại các kho dự trữ của nhiều quốc gia", bà Georgieva lưu ý.

Cùng với khủng hoảng năng lượng, nợ công toàn cầu đang tiến sát các mốc cao nhất kể từ Thế chiến II và dự kiến vượt 100% GDP trước năm 2030, trong đó tổng quy mô nợ toàn cầu đã vượt ngưỡng 365 nghìn tỷ USD.

Bà Georgieva chỉ rõ các nền kinh tế phát triển – dẫn đầu là Mỹ – chính là những nhân tố đẩy khối nợ này lên cao nhất, thể hiện qua tỷ lệ nợ trên GDP vượt xa các thị trường mới nổi và các quốc gia thu nhập thấp. Thực tế, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Mỹ, Đức và Nhật Bản đều đang vọt lên các mức đỉnh lần lượt kể từ năm 2007, 2009 và 1996.

Đề cập đến cơn sốt trí tuệ nhân tạo, dù thừa nhận làn sóng đầu tư vào AI đang là động lực lớn thúc đẩy kinh tế và đưa thị trường chứng khoán lập đỉnh, IMF cảnh báo xu hướng này cũng kéo theo áp lực lạm phát và khoét sâu sự bất bình đẳng. Dòng vốn khổng lồ đổ vào AI hiện chỉ mang lại lợi ích cho một nhóm nhỏ các quốc gia nắm giữ chuỗi cung ứng công nghệ cốt lõi – đặc biệt tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong khi bỏ lại phía sau phần lớn các nền kinh tế khác.

"Dù bạn yêu thích, ghét bỏ hay lo sợ, AI đã hiện diện ở đây và đang nhanh chóng trở thành biến số chính quyết định vị thế của các quốc gia trong bức tranh kinh tế toàn cầu", bà Georgieva nhấn mạnh.

Lãnh đạo IMF cũng không quên cảnh báo về rủi ro lao dốc của thị trường tài chính nếu lợi nhuận thực tế từ các tập đoàn công nghệ không đáp ứng được kỳ vọng quá lớn của giới đầu tư.

Về triển vọng kinh tế vĩ mô, IMF đưa ra dự báo kém lạc quan khi tăng trưởng toàn cầu năm 2026 dự kiến chỉ đạt 3%, trước khi phục hồi nhẹ lên 3,4% vào năm 2027 – những con số này vẫn thấp hơn mức trung bình 3,5% của giai đoạn 2024-2025.

Trong khi đó, lạm phát toàn cầu năm 2026 bị điều chỉnh tăng lên mức 4,7% và dự kiến chỉ hạ nhiệt về 3,9% trong năm 2027.

Trước áp lực lạm phát dai dẳng dội lại từ chi phí năng lượng, thực phẩm, thuế quan và chi tiêu quốc phòng, IMF khuyến nghị các ngân hàng trung ương cần duy trì sự độc lập tuyệt đối và tiếp tục giữ vững lập trường điều hành chính sách tiền tệ thận trọng.