Lãi suất huy động trái phiếu sẽ là 'chỉ báo quan trọng cho mức độ căng vốn của từng nhóm ngân hàng'

Ngân hàng 'hút' 94.000 tỷ đồng trái phiếu trong 6 tháng đầu năm

6 tháng đầu năm, thống kê của OCBS cho thấy trái phiếu ngân hàng chiếm khoảng 50% tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, tương đương gần 94.000 tỷ đồng.

Theo chuyên gia, động lực khiến các nhà băng tăng cường phát hành trái phiếu không đơn thuần là huy động vốn bổ sung, mà gắn trực tiếp với bài toán cơ cấu nguồn vốn.

Tín dụng tăng nhanh khiến nhu cầu vốn trung dài hạn, vốn cấp 2 và bộ đệm an toàn vốn trở nên cấp thiết hơn; trong khi thanh khoản hệ thống vẫn có những thời điểm căng thẳng khi lãi suất liên ngân hàng qua đêm cuối tháng 6 tăng lên 12,49%/năm dù Ngân hàng Nhà nước duy trì hỗ trợ qua kênh OMO khoảng 214.000 tỷ đồng.

Việc Vietbank thông qua kế hoạch phát hành trái phiếu tăng vốn cấp 2 tối đa khoảng 2.000 tỷ đồng cho thấy xu hướng phát hành của nhóm ngân hàng đang nghiêng nhiều hơn về mục tiêu củng cố năng lực vốn và cải thiện các tỷ lệ an toàn, thay vì chỉ tối ưu chi phí huy động ngắn hạn.

OCBS dự báo trong các quý tới, trái phiếu ngân hàng nhiều khả năng tiếp tục duy trì vai trò dẫn dắt thị trường sơ cấp trái phiếu doanh nghiệp nhờ một số yếu tố như nhu cầu bổ sung vốn cấp 2, nhu cầu kéo dài kỳ hạn nguồn vốn để hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và áp lực tuân thủ các tỷ lệ an toàn như CAR, LDR, CDR, LCR/NSFR.

Trong khi phát hành trái phiếu ngân hàng do đó sẽ tiếp tục là “van cân bằng” giữa mục tiêu tăng trưởng tín dụng và yêu cầu an toàn thanh khoản, nhóm phân tích cho rằng lãi suất coupon sẽ là chỉ báo quan trọng cho mức độ căng vốn của từng nhóm ngân hàng.

Lãi suất coupon tăng trở lại quanh vùng 8% không hẳn là tín hiệu tiêu cực

Theo báo cáo của Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), trong tháng 6 vừa qua, mặt bằng lãi suất phát hành trái phiếu của các ngân hàng đã tăng lên mức từ 8%/năm trở lên.

So với cuối năm 2025, lãi suất phát hành trái phiếu của nhiều ngân hàng đã tăng khoảng 2 điểm % thiết lập mặt bằng mới trên 8%/năm.

Chẳng hạn, trong ngày cuối cùng của tháng 6, VPBank đã huy động 1.500 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 3 năm, lãi suất cố định 8,7%/ năm. LPBank cũng chào lãi suất 8,6%/ năm cho lô trái phiếu trị giá 3.000 tỷ đồng, kỳ hạn 3 năm và Sacombank chào lãi suất 8,6%/ năm cho lô trái phiếu 2.500 tỷ đồng, kỳ hạn 2 năm.

Đối với các lô trái phiếu kỳ hạn dài từ 5 năm trở lên, nhiều lô ghi nhận lãi suất vượt 9%/ năm. Chẳng hạn, lô trái phiếu phát hành ngày 30/6/2026, kỳ hạn 10 năm và huy động 2.000 tỷ của BaoViet Bank được chào lãi suất 9,63%, thả nổi. Hay lô trái phiếu kỳ hạn 6 năm mà Sacombank phát hành cùng ngày, huy động 4.500 tỷ đồng có lãi suất cố định 9,2%/ năm.

Theo ACBS, việc các ngân hàng thương mại chấp nhận trả mức lãi suất phát hành trái phiếu cao hơn phản ánh áp lực cạnh tranh huy động vốn ngày càng gia tăng trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng nhanh hơn tốc độ huy động, trong khi lãi suất tiền gửi vẫn được cơ quan quản lý theo dõi chặt chẽ. Vì vậy, phát hành trái phiếu đang trở thành giải pháp quan trọng để bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn.

Nhóm phân tích cho rằng việc chi phí huy động tăng sẽ tác động đến hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng. Khi lãi suất trái phiếu đã tiệm cận lãi suất cho vay, chênh lệch giữa chi phí vốn đầu vào và lãi suất đầu ra bị thu hẹp đáng kể, khiến dư địa cải thiện NIM không còn nhiều sau khi tính đến chi phí hoạt động và dự phòng rủi ro.

Ở một góc nhìn khác, OCBS đánh giá lãi suất coupon trái phiếu ngân hàng tăng trở lại quanh vùng 8% không hẳn là tín hiệu tiêu cực, mà phản ánh sự dịch chuyển sang mặt bằng chi phí vốn hợp lý hơn để bù đắp rủi ro kỳ hạn, áp lực thanh khoản và yêu cầu vốn cao hơn theo chuẩn quản trị thận trọng.    

Với kỳ vọng nhu cầu phát hành trái phiếu của các ngân hàng vẫn ở mức cao trong nửa còn lại của năm, các chuyên gia cho rằng mặt bằng lãi suất coupon có thể chưa giảm nhanh do thanh khoản hệ thống còn nhạy cảm với tăng trưởng tín dụng, tỷ giá và lãi suất liên ngân hàng.

Tuy nhiên, nhóm ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, CASA cao và bộ đệm vốn dày được kỳ vọng sẽ vẫn phát hành được ở chi phí hợp lý hơn so với nhóm ngân hàng quy mô nhỏ hoặc có nhu cầu vốn cấp bách.