Kinh tế toàn cầu tiếp tục giảm tốc
Ngân hàng Thế giới (WB) cảnh báo tăng trưởng toàn cầu vào năm 2024 sẽ chậm lại năm thứ ba liên tiếp, kéo dài tình trạng nghèo đói và làm suy giảm mức nợ ở nhiều nước đang phát triển. Điều đó có thể khiến nửa đầu những năm 2020 trở thành nửa thập kỷ tồi tệ nhất trong 30 năm qua.
Dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu và một số nền kinh tế Nguồn: WB
Tăng trưởng tiếp tục giảm tốc…
Tại báo cáo Triển vọng kinh tế toàn cầu vừa được công bố mới đây, WB đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2023 lên 2,6%, cao hơn 0,5 điểm phần trăm so với dự báo trong báo cáo hồi tháng 6/2023.
Tuy nhiên định chế này vẫn giữ nguyên dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu ở mức 2,4% trong năm 2024 như dự báo đưa ra trước đó. Có nghĩa kinh tế toàn cầu tiếp tục giảm tốc và là năm thứ ba liên tiếp, tốc độ tăng trưởng giảm (tăng trưởng năm 2021 là 6,2%).
Mặc dù kinh tế toàn cầu được dự báo sẽ phục hồi trở lại trong năm 2025 với tốc độ tăng trưởng cao hơn một chút ở mức 2,7%, nhưng con số này thấp hơn so với dự báo đưa ra hồi tháng 6 là 3,0% do tốc độ tăng trưởng ở các nền kinh tế tiên tiến được dự báo sẽ chậm lại.
Ayhan Kose - Phó Kinh tế trưởng của WB nói với các phóng viên rằng, điều đó sẽ khiến tăng trưởng yếu hơn trong giai đoạn 2020-2024 so với những năm xung quanh cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009, cuộc khủng hoảng tài chính châu Á cuối những năm 1990 và suy thoái vào đầu những năm 2000.
WB cho biết, nếu loại trừ sự suy giảm do đại dịch năm 2020, tốc độ tăng trưởng năm 2024 được coi là yếu nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009.
“Nếu không có sự điều chỉnh lớn, những năm 2020 sẽ trôi qua như một thập kỷ cơ hội bị lãng phí”, Indermit Gill - Nhà kinh tế trưởng của WB cho biết. “Tăng trưởng trong ngắn hạn sẽ vẫn yếu, khiến nhiều nước đang phát triển - đặc biệt là những nước nghèo nhất - mắc kẹt trong bẫy, với mức nợ tê liệt và khả năng tiếp cận thực phẩm khó khăn đối với gần một phần ba dân số”, ông nói thêm.
… và những khuyến nghị
Theo dự báo của WB, Mỹ - nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ tăng trưởng 2,5% vào năm 2023, cao hơn 1,4 điểm phần trăm so với ước tính hồi tháng 6. Tuy nhiên tăng trưởng kinh tế Mỹ trong năm nay được dự báo sẽ chậm lại còn 1,6% do chính sách tiền tệ thắt chặt tiếp tục tác động tiêu cực đến các hoạt động kinh tế, trong khi tiết kiệm giảm. Mặc dù vậy con số này vẫn cao gấp đôi so với dự báo hồi tháng 6/2023.
Bức tranh của khu vực đồng euro thậm chí còn ảm đạm hơn với mức tăng trưởng năm nay được dự báo là 0,7% sau khi chỉ tăng trưởng 0,4% vào năm 2023. Các điều kiện tín dụng thắt chặt hơn đã khiến triển vọng năm 2024 của khu vực bị cắt giảm 0,6 điểm phần trăm so với dự báo tháng 6 của ngân hàng.
Trung Quốc cũng được xem là một trong những nguyên nhân khiến kinh tế toàn cầu giảm tốc khi mà tốc độ tăng trưởng của nước này được dự báo giảm xuống mức 4,5% vào năm 2024, thấp hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo tháng 6/2023. Đó là mức tăng trưởng yếu nhất trong hơn ba thập kỷ, ngoại trừ những năm bị ảnh hưởng bởi đại dịch là 2020 và 2022. Thậm chí tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục chậm lại ở mức 4,3% trong năm 2025 do chi tiêu tiêu dùng yếu hơn trong bối cảnh khu vực bất động sản tiếp tục bất ổn.
Nhóm thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển được dự báo sẽ tăng trưởng 3,9% trong năm nay, giảm từ mức 4,0% vào năm 2023 và thấp hơn 1 điểm phần trăm so với mức trung bình của họ trong những năm 2010.
WB cho biết, giải pháp quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng, đặc biệt là ở các thị trường mới nổi và các nước đang phát triển, là đẩy nhanh khoản đầu tư hàng năm trị giá 2,4 nghìn tỷ USD để chuyển đổi sang năng lượng sạch và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Định chế này đã nghiên cứu tốc độ tăng tốc đầu tư nhanh chóng và bền vững ít nhất 4% mỗi năm và nhận thấy rằng chúng thúc đẩy tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người, sản lượng sản xuất và dịch vụ cũng như cải thiện vị thế tài chính của các quốc gia.
Tuy nhiên, để đạt được sự tăng tốc như vậy nhìn chung đòi hỏi phải có những cải cách toàn diện, bao gồm cải cách cơ cấu để mở rộng dòng chảy tài chính và thương mại xuyên biên giới cũng như cải thiện khuôn khổ chính sách tài chính và tiền tệ, WB cho biết thêm.