Giá đồng bất ngờ bám sát giá niken

Cụ thể, hợp đồng đồng kỳ hạn 3 tháng trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) lập kỷ lục 14.875 USD/tấn ngày 10/9, tăng khoảng gấp ba lần trong một thập kỷ. Đến ngày 15/9, giá niken kỳ hạn 3 tháng ở mức 15.977 USD/tấn, tương đương giá đồng bằng khoảng 88% giá niken.

Theo dữ liệu LSEG từ năm 2005, giá đồng chưa từng vượt giá niken. Năm 2007, giá đồng chỉ bằng khoảng 1/7 giá niken. Tuy nhiên, khoảng cách này đang thu hẹp nhanh khi đồng trở thành một trong những kim loại hưởng lợi lớn từ làn sóng đầu tư vào AI và cơ sở hạ tầng năng lượng.

Đồng có khả năng dẫn điện cao và được sử dụng rộng rãi trong lưới điện, thiết bị điện, xe điện và các trung tâm dữ liệu. Làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI đang tạo thêm nhu cầu đối với hệ thống dây dẫn và thiết bị điện sử dụng đồng.

Trong khi đó, triển vọng giá niken chịu sức ép từ nguồn cung dồi dào. Indonesia, quốc gia sở hữu một số mỏ niken lớn nhất thế giới, đã nhanh chóng mở rộng sản lượng. Theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), Indonesia sản xuất khoảng 2,6 triệu tấn niken trong năm 2025, tăng khoảng 20 lần trong một thập kỷ và trở thành nhà sản xuất lớn nhất thế giới.

Nguồn cung niken toàn cầu cũng tăng khoảng 80% trong 10 năm qua. Đồng thời, các nhà sản xuất pin xe điện ngày càng giảm sử dụng niken trong một số công nghệ pin, làm gia tăng lo ngại dư cung và gây sức ép lên giá kim loại này.

Trái lại, nguồn cung đồng đang đối mặt với những hạn chế khó giải quyết trong ngắn hạn. Sản lượng đồng toàn cầu đạt khoảng 23 triệu tấn năm 2025, tăng khoảng 20% so với một thập kỷ trước, thấp hơn nhiều tốc độ tăng của niken.

Các mỏ đồng hiện hữu ngày càng suy giảm hàm lượng quặng, trong khi những mỏ dễ khai thác đang cạn dần. S&P Global Energy cảnh báo nếu không có thêm các dự án mới hoặc mở rộng mỏ hiện hữu, sản lượng đồng khai thác toàn cầu có thể đạt đỉnh khoảng 27 triệu tấn vào năm 2030, trước khi giảm xuống khoảng 22 triệu tấn vào năm 2040.

Sự khác biệt về triển vọng cung - cầu đang khiến đồng ngày càng được nhìn nhận như một tài sản chiến lược. Mỹ đã bổ sung đồng vào danh sách khoáng sản thiết yếu năm 2025 và đang thúc đẩy phát triển mỏ Resolution tại Arizona, dự án được đánh giá có tiềm năng trở thành mỏ đồng lớn nhất nước này.

“Cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia nhằm giành quyền tiếp cận các nguồn tài nguyên đồng đang ngày càng gay gắt”, Toru Okabe, giáo sư Đại học Tokyo và chuyên gia về kim loại hiếm, nhận định.

Takayuki Homma thuộc Sumitomo Corp. Global Research, người có hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành kim loại màu, cho rằng việc đồng tiến gần giá niken là điều trước đây khó tưởng tượng. Khi AI tiếp tục thúc đẩy nhu cầu điện và đầu tư vào trung tâm dữ liệu, câu hỏi không còn chỉ là đồng có thể tiến sát giá niken hay không, mà còn là liệu kim loại này có thể lần đầu tiên vượt qua niken về giá hay không.

Nếu xu hướng nguồn cung hiện tại tiếp diễn, đồng có thể ngày càng mang những đặc điểm của một kim loại khan hiếm: nhu cầu tăng nhanh trong khi việc đưa các mỏ mới vào khai thác cần nhiều thời gian và vốn đầu tư. Đây cũng là lý do cuộc đua bảo đảm nguồn cung đồng đang trở thành một phần quan trọng trong chiến lược năng lượng và công nghiệp của nhiều nền kinh tế.