Đòn bẩy nâng tầm sản phẩm OCOP Thủ đô

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội xác định việc ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, quản lý và tiêu thụ sản phẩm OCOP là yêu cầu tất yếu, là đòn bẩy nâng cao giá trị gia tăng, tăng sức cạnh tranh, khẳng định vị thế các sản phẩm đặc trưng của Thủ đô trên thị trường trong nước và quốc tế...

Số hóa quản lý, bảo đảm minh bạch, chuẩn hóa quy trình

Năm 2025, Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) của Hà Nội tiếp tục được triển khai theo hướng chuyên nghiệp, bài bản, hiệu quả. Thành phố kiện toàn Hội đồng đánh giá và phân hạng sản phẩm OCOP; củng cố tổ tư vấn; hoàn thiện đoàn kiểm tra, giám sát liên ngành, bảo đảm quy trình đánh giá khách quan, minh bạch, đúng quy định.

Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận hồ sơ, lưu trữ dữ liệu, theo dõi tiến độ chấm điểm và quản lý kết quả phân hạng được đẩy mạnh. Thay vì phương thức thủ công, rời rạc, cơ sở dữ liệu về sản phẩm OCOP từng bước được số hóa, tạo nền tảng cho việc tích hợp với hệ thống truy xuất nguồn gốc và kênh thương mại điện tử.

Thực hiện Văn bản số 4256/SNNMT-VPĐPNTM ngày 10-7-2025 của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội hướng dẫn triển khai Chương trình OCOP năm 2025 và định hướng giai đoạn 2026 - 2030, các địa phương đã tiếp nhận, đánh giá 87 sản phẩm, trong đó, 82 sản phẩm đạt 3 sao và 5 sản phẩm tiềm năng 4 sao.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tạ Văn Tường, năm qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường công nhận thêm 3 sản phẩm của Hà Nội đạt tiêu chuẩn 5 sao; Thành phố công nhận 10 sản phẩm tiềm năng 5 sao và 108 sản phẩm đạt 4 sao; cấp huyện (cũ) đã đánh giá bổ sung 146 sản phẩm (141 sản phẩm đạt 3 sao và 5 sản phẩm đạt 4 sao). Tính đến nay, Hà Nội có 3.463 sản phẩm OCOP, gồm: 9 sản phẩm 5 sao; 19 sản phẩm tiềm năng 5 sao; 1.576 sản phẩm 4 sao; 1.859 sản phẩm 3 sao. Với kết quả này, Hà Nội hoàn thành mục tiêu giai đoạn 2021 - 2025 trước một năm, tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu cả nước.

Chuẩn hóa sản xuất, truy xuất nguồn gốc điện tử

Nếu như trước đây, nhiều chủ thể OCOP còn lúng túng trong xây dựng thương hiệu, bao bì, nhãn mác..., thì nay, cùng với yêu cầu phân hạng ngày càng cao, việc ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, quản lý chất lượng trở thành tiêu chí quan trọng. Hàng nghìn sản phẩm OCOP Hà Nội áp dụng tem điện tử QR truy xuất nguồn gốc, cung cấp thông tin về quy trình sản xuất, nguyên liệu, tiêu chuẩn chất lượng, đơn vị chịu trách nhiệm.

Về ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất, Giám đốc Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn Hoàng Văn Thám cho biết, đơn vị đã ứng dụng trạm cảnh báo thời tiết iMetos và cụm công nghệ eGAP (truy xuất nguồn gốc), giúp các hộ thành viên quản lý, giám sát sản xuất; điều chỉnh kế hoạch xuất giống, quy trình chăm sóc rau kịp thời khi thời tiết biến động. Hợp tác xã cũng đã xây dựng hệ thống QR Code dán trên từng sản phẩm để giúp người tiêu dùng truy xuất nguồn gốc...

Việc chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm còn giúp các cơ sở sản xuất dễ dàng tham gia sàn thương mại điện tử, hệ thống phân phối hiện đại. Thay vì phụ thuộc cách bán hàng truyền thống, nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp OCOP đã chủ động xây dựng website, fanpage, gian hàng trực tuyến, tích hợp thanh toán không tiền mặt, giao dịch trực tuyến. Công nghệ số cũng hỗ trợ các cơ sở tiếp cận thông tin thị trường, phân tích xu hướng tiêu dùng, điều chỉnh sản phẩm phù hợp.

Cùng với chuyển đổi số trong quản lý và sản xuất, Hà Nội đẩy mạnh xúc tiến thương mại theo hướng kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường chia sẻ: Năm 2025, Thành phố tổ chức 4 sự kiện quảng bá sản phẩm theo vùng miền; 2 tuần hàng OCOP - làng nghề - nông sản an toàn; 5 tuần hàng OCOP với 250 gian hàng, giới thiệu hơn 1.000 sản phẩm; 4 sự kiện OCOP gắn với văn hóa vùng miền với hơn 400 gian hàng, trưng bày hơn 2.000 sản phẩm.

Hà Nội còn tham gia nhiều hội chợ lớn trong nước và quốc tế như Vietfood, Việt Nam EXPO, Hội chợ Hàng Việt Đà Nẵng 2025; tổ chức xúc tiến thương mại tại Hoa Kỳ tham dự High Point Market; chuẩn bị điều kiện tham gia Hội chợ Thủ công mỹ nghệ quốc tế tại Milan (Ý) và Festival OCOP Việt Nam 2025. Điểm mới là nhiều sự kiện được kết nối song song trên nền tảng số, livestream quảng bá sản phẩm, kết nối giao thương trực tuyến, mở rộng đối tượng khách hàng ngoài không gian hội chợ giúp sản phẩm OCOP Hà Nội từng bước tiếp cận thị trường toàn cầu.

Bên cạnh đó, ứng dụng số được các chủ thể OCOP và địa phương triển khai mạnh mẽ. Tại xã Bình Minh, chuyển đổi số đang tạo chuyển biến rõ nét trong hoạt động sản xuất, kinh doanh sản phẩm OCOP và làng nghề.

Chủ tịch UBND xã Bình Minh Nguyễn Đăng Việt cho biết, địa phương khuyến khích các chủ thể đầu tư thiết kế bao bì hiện đại, ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc, xây dựng kênh bán hàng trực tuyến. Nhiều cơ sở chủ động quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội, tham gia sàn thương mại điện tử, kết nối với khách hàng ngoài địa bàn... nhờ đó, sản phẩm được tiêu thụ mạnh.

Chuyển đổi số cũng buộc các cơ sở phải thay đổi tư duy, nâng cao chất lượng sản phẩm, tuân thủ quy trình sản xuất, bảo đảm an toàn thực phẩm. Khi mọi thông tin đều có thể truy xuất, minh bạch, uy tín trở thành yếu tố sống còn.

Giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội đặt mục tiêu tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu OCOP; đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho chủ thể; tăng cường kết nối với các sàn thương mại điện tử lớn; phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc đồng bộ; gắn OCOP với phát triển du lịch, kinh tế sáng tạo. Chuyển đổi số, vì thế không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà là động lực đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế nông thôn. Khi mỗi sản phẩm OCOP được số hóa, chuẩn hóa, minh bạch hóa, giá trị không dừng lại ở hàng hóa đơn thuần, mà lan tỏa mạnh câu chuyện văn hóa, bản sắc, làng nghề...