Hàn Quốc truy thu 46 triệu USD tiền thuế từ các công ty cá nhân của nghệ sỹ

Theo Cơ quan Thuế Quốc gia Hàn Quốc, từ năm 2020 đến 2024, nhà chức trách đã tiến hành 104 cuộc điều tra thuế đối với các doanh nghiệp đăng ký trong danh mục “sản xuất văn hóa đại chúng”, nhóm ngành mà các công ty quản lý nghệ sĩ phải đăng ký hoạt động.

Số tiền thuế bị truy thu tăng gần 8 lần chỉ sau bốn năm, từ 3,9 tỷ won năm 2020 lên 30,3 tỷ won vào năm 2024. Giới chức cho rằng xu hướng này phản ánh việc một số nghệ sĩ thành lập công ty một thành viên nhằm giảm nghĩa vụ thuế.

Việc thành lập công ty riêng không phải là hành vi bất hợp pháp. Tuy nhiên, vấn đề phát sinh khi một số công ty chỉ tồn tại trên danh nghĩa, đưa người thân vào vị trí lãnh đạo hoặc nhân viên, chi trả lương và ghi nhận các khoản chi phí không gắn với hoạt động kinh doanh thực tế. Trong trường hợp này, cơ quan thuế có thể coi đó là công ty “vỏ bọc” nhằm trốn thuế.

Ngoài ra, khi hoạt động thông qua doanh nghiệp, nhiều khoản chi như trang điểm, trang phục, đào tạo chuyên môn hoặc lương quản lý có thể được tính vào chi phí của công ty.

Trong mô hình này, thu nhập của nghệ sĩ được chuyển sang công ty và chịu thuế doanh nghiệp khoảng 20%, thấp hơn đáng kể so với thuế thu nhập cá nhân tối đa 49,5% tại Hàn Quốc (đã bao gồm thuế địa phương).

Theo thống kê của cơ quan thuế, tỷ lệ nghệ sĩ trực thuộc các công ty dạng này tăng từ 2,5% năm 2020 lên 4,3% vào năm 2024.

Một trường hợp gây chú ý gần đây liên quan đến nam ca sĩ kiêm diễn viên Cha Eun Woo cùng công ty quản lý Fantagio. Nhà chức trách nghi ngờ một phần thu nhập của nam nghệ sĩ được trả dưới dạng phí dịch vụ cho một công ty đứng tên mẹ anh và được ghi nhận là doanh thu của doanh nghiệp.

Các quan chức thuế Hàn Quốc cho rằng công ty này không có hoạt động kinh doanh thực chất và có dấu hiệu chỉ tồn tại trên giấy tờ. Thông tin về việc địa chỉ đăng ký của công ty trùng với một nhà hàng tại quận Ganghwa (Incheon) càng làm dấy lên tranh cãi.

Tranh cãi giữa ngành giải trí và cơ quan thuế

Nhiều người trong ngành giải trí cho rằng một phần tranh chấp xuất phát từ việc quy định thuế chưa rõ ràng đối với những khoản chi đặc thù của ngành.

Các chi phí như tham dự tuần lễ thời trang quốc tế, huấn luyện kỹ năng biểu diễn hay xây dựng hình ảnh cá nhân thường được xem là cần thiết đối với sự nghiệp của nghệ sĩ. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa quy định rõ liệu những khoản chi này có được coi là chi phí kinh doanh hợp lệ hay không.

Điều này khiến một số công ty quản lý bị cáo buộc trốn thuế, dù họ cho rằng các khoản chi chỉ phục vụ cho hoạt động nghề nghiệp.

Số lượng đơn khiếu nại đối với các quyết định truy thu thuế cũng tăng trong những năm gần đây, cho thấy mâu thuẫn ngày càng lớn giữa ngành giải trí và cơ quan quản lý.

Giáo sư Lee Jeon Oh của Đại học Sungkyunkwan cho rằng nhiều công ty do nghệ sĩ lập ra thực chất vẫn mang tính cá nhân.

Ông đề xuất áp dụng cơ chế đánh thuế bổ sung, như tăng thuế suất hoặc áp thêm các khoản thu khác, nhằm hạn chế hành vi né thuế.

Trong khi đó, đại diện ngành giải trí cho rằng điều quan trọng là cần có hướng dẫn rõ ràng hơn.

Ông Lee Nam Kyung, Tổng thư ký Hiệp hội Quản lý Hàn Quốc, cho rằng cơ quan thuế và ngành giải trí nên phối hợp xây dựng các quy định chi tiết, đồng thời công nhận những chi phí đặc thù của ngành là chi phí kinh doanh hợp lệ.

Nghị sĩ Park Min Kyu cũng kêu gọi chính phủ đưa ra định hướng chính sách rõ ràng hơn, thay vì chỉ dựa vào các cuộc điều tra và truy thu thuế.

Theo các nhà lập pháp, chính phủ đang xem xét áp dụng thuế bổ sung đối với một số công ty cá nhân của nghệ sĩ, nhằm thu hẹp khoảng cách giữa thuế thu nhập cá nhân và thuế doanh nghiệp và hạn chế việc lợi dụng mô hình này để né thuế.