Mở rộng cơ hội học tập, tạo nền tảng giảm nghèo bền vững ở Hà Tĩnh

Không để hoàn cảnh kinh tế cản bước đến trường

Với những gia đình còn khó khăn, được học tập đầy đủ có thể mở ra cơ hội thay đổi cuộc sống. Bởi vậy, giảm nghèo bền vững không chỉ dừng ở hỗ trợ sinh kế, việc làm mà còn phải bảo đảm người dân được tiếp cận giáo dục, nâng cao tri thức và năng lực thích ứng với những thay đổi của xã hội.

Câu chuyện của Trần Bảo Ngọc (lớp 11), nữ sinh dân tộc Mán, quê xã biên giới Sơn Kim 2, là một minh chứng. Hành trình đến trường của em gắn với quãng đường hơn 100km từ quê nhà đến Trường THCS&THPT Dân tộc nội trú Hà Tĩnh.

Dù gia đình còn nhiều khó khăn, Ngọc vẫn nỗ lực học tập, duy trì kết quả từ khá đến giỏi và nuôi ước mơ trở thành giáo viên để mang tri thức về với học sinh miền núi.

Bảo Ngọc bày tỏ: “Em nhận ra rằng, chỉ có học tập, có tri thức mới giúp em vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống, mới có thể chăm lo tốt hơn cho những người thân yêu”. Gói học bổng gần 150 triệu đồng trong 7 năm học (3 năm THPT và 4 năm Đại học) do Quỹ học bổng Vừ A Dính phối hợp cùng VinaCapital Foundation triển khai đã tiếp thêm động lực để nữ sinh theo đuổi ước mơ.

Từ câu chuyện ấy có thể thấy, bảo đảm cơ hội học tập cho người dân vùng khó khăn không chỉ là nhiệm vụ của ngành Giáo dục mà còn là giải pháp đầu tư cho tương lai. Khi trẻ em được học tập đầy đủ, người trưởng thành có điều kiện bổ sung kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, khả năng tự chủ về kinh tế cũng được nâng lên.

Tại Hà Tĩnh, việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030 đặt ra yêu cầu gắn giảm nghèo với cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, trong đó có giáo dục. Những nhóm cần được quan tâm gồm hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, phụ nữ, trẻ em gái, người khuyết tật và người dân ở địa bàn còn khó khăn.

Đầu tháng 9/2026, UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu rà soát, thực hiện kịp thời các chính sách hỗ trợ học sinh thuộc diện chính sách, học sinh yếu thế, có hoàn cảnh khó khăn và học sinh ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Đây là giải pháp nhằm bảo đảm quyền học tập, hạn chế nguy cơ học sinh phải gián đoạn việc học do hoàn cảnh gia đình.

Chị Ngô Thị Yến, có 3 con ăn học là hộ nghèo ở xã Thạch Lạc cho biết, nhờ các chính sách hỗ trợ về học tập, dù hoàn cảnh khó khăn nhưng các cháu vẫn đến trường đều đặn mà không phải lo lắng chi phí.

Phổ cập giáo dục, thúc đẩy học tập suốt đời

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Hà Tĩnh là mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục ngay từ bậc học đầu tiên. Theo kế hoạch của UBND tỉnh, Hà Tĩnh phấn đấu đến năm 2027 có ít nhất 70% xã, phường đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi; đến năm 2028 đạt 100% xã, phường và năm 2029 trình Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận tỉnh đạt chuẩn.

Để hoàn thành mục tiêu, bên cạnh mở rộng khả năng huy động trẻ đến lớp, tỉnh cần quan tâm điều kiện trường lớp, đội ngũ giáo viên, chất lượng chăm sóc, dinh dưỡng và giáo dục hòa nhập. Trẻ em thuộc hộ nghèo, trẻ khuyết tật và trẻ sống ở địa bàn khó khăn cần được hỗ trợ phù hợp để không bị hạn chế cơ hội phát triển ngay từ những năm đầu đời.

Cùng với phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi, việc duy trì chất lượng phổ cập đối với trẻ 5-6 tuổi, củng cố kết quả phổ cập giáo dục phổ thông và xóa mù chữ cho người lớn có ý nghĩa quan trọng. Khi người dân có nền tảng kiến thức cơ bản, họ sẽ thuận lợi hơn trong tiếp cận thông tin, học nghề, tìm kiếm việc làm và sử dụng các dịch vụ xã hội.

Không chỉ trẻ em, người trưởng thành cũng cần có cơ hội học tập thường xuyên. Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, học tập suốt đời không còn giới hạn trong lớp học truyền thống mà còn bao gồm việc cập nhật kiến thức, rèn luyện kỹ năng số và sử dụng công nghệ phục vụ công việc, đời sống.

Tháng 8/2026, UBND tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục thúc đẩy phong trào “Bình dân học vụ số”, đặt mục tiêu trong năm 2026 có 80% người dân trong độ tuổi trưởng thành được xác nhận đạt phổ cập nhận thức về chuyển đổi số, kỹ năng số trên VNeID và 40% cài đặt, kích hoạt ứng dụng công dân số i-HaTinh.

Trước đó, khi phát động phong trào “Bình dân học vụ số” gắn với học tập số và tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo năm 2025, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh nhấn mạnh ý nghĩa của việc kế thừa tinh thần xóa mù chữ trong bối cảnh mới, hướng tới phổ cập kiến thức, kỹ năng số cho mọi người dân. Lãnh đạo tỉnh cũng đề nghị các cấp, ngành, đoàn thể, doanh nghiệp và người dân tích cực tham gia, hỗ trợ việc học tập và ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, nền tảng học trực tuyến.

Đây là hướng đi có ý nghĩa thiết thực đối với người dân vùng nông thôn và địa bàn khó khăn. Khi được hướng dẫn sử dụng các nền tảng trực tuyến, người dân có thể tiếp cận thông tin chính sách, học kiến thức mới, thực hiện một số thủ tục hành chính và tìm kiếm cơ hội việc làm thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, để không tạo thêm khoảng cách giữa các nhóm dân cư, phổ cập kỹ năng số phải đi đôi với hỗ trợ thiết bị, đường truyền, hướng dẫn trực tiếp và bảo đảm an toàn thông tin. Với người cao tuổi, phụ nữ ít có điều kiện tiếp cận công nghệ, người khuyết tật và hộ nghèo, cách tổ chức học cần linh hoạt, dễ hiểu, gắn với nhu cầu sử dụng thực tế.

Từ phổ cập giáo dục mầm non, duy trì chất lượng phổ cập và xóa mù chữ đến thúc đẩy kỹ năng số, Hà Tĩnh cần tiếp tục gắn các nhiệm vụ giáo dục với mục tiêu giảm nghèo bền vững. Việc hỗ trợ phải đúng đối tượng, sát nhu cầu và có khả năng duy trì lâu dài.

Khi trẻ em được đến trường, người trưởng thành có cơ hội học tập suốt đời và người yếu thế không bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số, giáo dục sẽ trở thành nền tảng giúp người dân nâng cao năng lực tự chủ, cải thiện thu nhập và chủ động vươn lên thoát nghèo.