Dựng “lá chắn” chống xâm hại, bạo lực học đường

Trang bị kỹ năng từ tình huống thực tế

Mới đây, Trường Lê Duẩn (Hà Nội) tổ chức chuyên đề “Tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, kỹ năng phòng chống xâm hại và bạo lực học đường”. Tại buổi học, học sinh được tìm hiểu các quy định cơ bản liên quan đến quyền và nghĩa vụ của trẻ em; pháp luật về bảo vệ trẻ em; phòng, chống bạo lực học đường; phòng chống xâm hại trẻ em cũng như trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc xây dựng môi trường học tập an toàn, lành mạnh.

Thông qua những tình huống gần gũi với cuộc sống, báo cáo viên đã hướng dẫn học sinh cách nhận diện các hành vi xâm hại, bạo lực; kỹ năng ứng xử khi gặp nguy hiểm; phương thức tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường và cơ quan chức năng.

Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, các em còn được giao lưu, hỏi đáp và xử lý tình huống thực tế, tạo không khí sôi nổi, giúp học sinh chủ động tiếp cận kiến thức. Nhiều em mạnh dạn chia sẻ quan điểm, đặt câu hỏi và trao đổi những vấn đề thường gặp trong cuộc sống hằng ngày.

Anh Ngô Quang Diệm, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Phòng Cảnh sát cơ động, Công an thành phố Hà Nội là người trực tiếp tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho học sinh. Anh cho biết, thông qua các buổi tuyên truyền, lực lượng Công an mong muốn trang bị cho học sinh những kiến thức cần thiết để nhận diện các hành vi xâm hại, bạo lực học đường; kỹ năng tự bảo vệ bản thân; kỹ năng ứng xử an toàn trên môi trường mạng và cách tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

“Các em hãy luôn trang bị kiến thức, kỹ năng để bảo vệ bản thân; mạnh dạn lên tiếng trước các hành vi bạo lực, xâm hại; sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Mỗi học sinh hãy trở thành một tuyên truyền viên tích cực, góp phần xây dựng văn hóa học đường văn minh, an toàn”, anh Diệm nhắn nhủ.

Giáo dục pháp luật phải đi cùng kỹ năng sống

Theo TS Nguyễn Thị Mai Hương, Hiệu trưởng Trường Lê Duẩn, Phó Chủ tịch Hội đồng Đội thành phố Hà Nội, trong bối cảnh hiện nay, việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật và trang bị kỹ năng phòng chống xâm hại, bạo lực học đường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thanh thiếu nhi.

“Đây không chỉ là hoạt động giúp học sinh nâng cao hiểu biết pháp luật mà còn góp phần hình thành lối sống văn minh, ý thức trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Thông qua các hoạt động giáo dục kỹ năng, các em được trang bị kiến thức để nhận diện nguy cơ, biết cách tự bảo vệ mình, ứng xử phù hợp và mạnh dạn lên tiếng khi quyền lợi chính đáng bị xâm phạm”, TS Mai Hương nhấn mạnh.

Những năm qua, Trường Lê Duẩn luôn chú trọng đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền theo hướng lấy học sinh làm trung tâm. Các chuyên đề được lồng ghép với sân khấu hóa, trò chơi tương tác, xử lý tình huống, hỏi đáp pháp luật nhằm tăng tính hấp dẫn và hiệu quả tiếp nhận.

Đặc biệt, nhà trường thường xuyên phối hợp với Đoàn Thanh niên Phòng Cảnh sát cơ động Công an thành phố Hà Nội tổ chức các chuyên đề trải nghiệm thực tế. Những câu chuyện sinh động, các màn trình diễn nghiệp vụ của lực lượng Công an đã giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách trực quan, dễ hiểu và dễ nhớ hơn.

Theo TS Mai Hương, để công tác phòng ngừa xâm hại, bạo lực học đường đạt hiệu quả bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và các tổ chức đoàn thể. Trong đó, cha mẹ cần quan tâm, lắng nghe con em; nhà trường tiếp tục đẩy mạnh giáo dục kỹ năng sống, giáo dục pháp luật; các tổ chức Đoàn, Đội và lực lượng chức năng tăng cường các hoạt động tuyên truyền, trải nghiệm thực tế cho học sinh.

“Với sự đồng hành của gia đình, nhà trường, các tổ chức Đoàn, Đội cùng việc phát huy hiệu quả chuyển đổi số, chúng ta sẽ xây dựng được một ‘lá chắn’ vững chắc bảo vệ trẻ em trước các nguy cơ xâm hại, bạo lực học đường, hướng tới môi trường giáo dục an toàn, hạnh phúc và thân thiện”, TS Mai Hương chia sẻ.

Siết trách nhiệm, ngăn chặn bạo lực từ sớm

Trước diễn biến phức tạp của tình trạng bạo lực học đường, Bộ GDĐT ban hành Văn bản số 3147/BGDĐT-HSSV yêu cầu các Sở GDĐT tăng cường chấn chỉnh, xử lý và ngăn chặn các hành vi bạo lực học đường, đặc biệt trong dịp hè và chuẩn bị cho năm học 2026-2027.

Theo đó, các cơ sở giáo dục phải nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; công khai số điện thoại đường dây nóng của hiệu trưởng, công an địa phương và bộ phận tư vấn tâm lý học đường; chủ động phát hiện, giải quyết mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh trên lớp học hoặc trên môi trường mạng.

Bộ GDĐT cũng yêu cầu các trường tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn, kỹ năng ứng xử trên môi trường mạng; hướng dẫn học sinh sử dụng mạng xã hội an toàn, đúng pháp luật; tuyệt đối không quay phim, chụp ảnh, phát tán clip bạo lực lên mạng xã hội.

Cùng với đó, UBND thành phố Hà Nội cũng đã ban hành Kế hoạch số 182/KH-UBND về phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em và các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch xác định lấy phòng ngừa là giải pháp trọng tâm nhằm giảm sâu, giảm bền vững các vụ việc xâm hại trẻ em, đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật.

Trong bối cảnh bạo lực học đường ngày càng có những biểu hiện phức tạp cả trong đời thực lẫn trên không gian mạng, việc trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng sống và kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây không chỉ là trách nhiệm của riêng nhà trường mà cần sự chung tay của gia đình, các tổ chức xã hội và toàn cộng đồng nhằm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nhân văn và hạnh phúc cho thế hệ trẻ.