Trung Quốc siết quy định tay nắm cửa ô tô

Điểm đáng chú ý của quy định này là yêu cầu tất cả xe ô tô chở khách và xe ô tô thương mại hạng nhẹ phải được trang bị cơ cấu mở cửa khẩn cấp bằng cơ học, bảo đảm người dùng vẫn có thể thoát khỏi xe khi hệ thống điện tử gặp trục trặc hoặc xảy ra va chạm.

Động thái trên được xem là phản ứng trực tiếp trước những lo ngại ngày càng gia tăng liên quan đến thiết kế tay nắm cửa hiện đại, đặc biệt là các loại tay nắm ẩn hoặc điều khiển điện. Trong một số tình huống tai nạn hay sự cố pin, cửa xe có thể không mở được do phụ thuộc hoàn toàn vào điện năng. Tiêu chuẩn mới đặt mục tiêu khôi phục yếu tố “cơ học tối thiểu” như một lớp an toàn nền tảng.

Theo quy định, mỗi cửa xe, ngoại trừ cửa cốp sau, đều phải có tay nắm bên ngoài có thể kích hoạt bằng cơ cấu cơ học. Vị trí tay nắm phải nằm trong vùng bề mặt xác định trên cánh cửa hoặc khung cửa liền kề, đồng thời bảo đảm đủ không gian thao tác trong mọi trạng thái vận hành. Điều này nhằm duy trì khả năng mở cửa hiệu quả ngay cả khi hệ thống giữ an toàn bị kích hoạt hoàn toàn hoặc xảy ra sự cố nhiệt từ bộ pin.

Một trong những điểm cốt lõi của tiêu chuẩn GB 48001-2026 là yêu cầu về độ bền cơ học. Với các xe sử dụng cơ chế mở điện, nhà sản xuất bắt buộc phải tích hợp liên kết cơ học độc lập có khả năng chịu lực tối thiểu 500N mà không gãy hoặc tách rời. Sau các bài thử nghiệm chịu lực, tay nắm vẫn phải mở được cửa tương ứng. Con số 500N vì thế trở thành mốc tham chiếu kỹ thuật quan trọng, thể hiện mức độ tin cậy cần thiết trong tình huống khẩn cấp.

Không chỉ tay nắm bên ngoài, hệ thống mở cửa bên trong khoang lái cũng được siết chặt tiêu chuẩn. Mỗi cửa bên phải có ít nhất một tay nắm cơ học, đồng thời mọi tay nắm trong xe phải có khả năng mở độc lập cánh cửa tương ứng. Quy định cũng nêu rõ yêu cầu bố trí: tay nắm phải nằm trong vùng quan sát trực tiếp của người ngồi, cách mép cửa không quá 300mm và được căn chỉnh theo phương thẳng đứng so với điểm tham chiếu ghế ngồi. Những chi tiết tưởng chừng nhỏ này lại mang ý nghĩa lớn trong các tình huống cần thoát hiểm nhanh.

Yếu tố nhận diện và khả năng sử dụng cũng được tiêu chuẩn hóa. Tay nắm cửa bên trong phải có ký hiệu đồ họa cố định, độ tương phản cao, kích thước tối thiểu 100mm × 70mm và không bị che khuất. Bên cạnh đó, hướng dẫn thao tác bằng tiếng Trung hoặc hình minh họa phải được đặt gần vị trí tay nắm với chiều cao ký tự tối thiểu 6mm, bảo đảm người dùng có thể nhận biết và sử dụng ngay trong điều kiện khẩn cấp.

Về thử nghiệm kỹ thuật, tay nắm dạng xoay phải chịu được lực ít nhất 300N, trong khi tay nắm dạng nút bấm phải đạt ngưỡng tối thiểu 500N mà không xảy ra hư hỏng kết cấu. Sau toàn bộ quá trình kiểm tra, cửa xe vẫn phải mở được bình thường. Đây được xem là cách tiếp cận nhấn mạnh tính khả dụng thực tế thay vì chỉ dừng ở yêu cầu thiết kế.

Lộ trình áp dụng tiêu chuẩn cũng được thiết kế theo từng giai đoạn nhằm tạo khoảng chuyển tiếp cho ngành công nghiệp. Các mẫu xe xin phê duyệt kiểu loại mới phải đáp ứng phần lớn yêu cầu từ ngày 1/7/2025 và hoàn tất toàn bộ sau 13 tháng. Trong khi đó, những mẫu xe đã được phê duyệt trước sẽ có thời hạn đến ngày 1/7/2027 để tuân thủ đầy đủ, tương ứng giai đoạn chuyển đổi kéo dài 25 tháng.

Sự ra đời của GB 48001-2026 cho thấy Trung Quốc đang chuyển từ việc khuyến nghị sang bắt buộc trong các tiêu chuẩn an toàn cơ bản, đặc biệt ở những chi tiết nhỏ nhưng có ý nghĩa sống còn như tay nắm cửa. Với khung quy chuẩn thống nhất, các nhà sản xuất và nhà cung cấp linh kiện buộc phải bảo đảm độ tin cậy cơ học, khả năng vận hành trong tình huống khẩn cấp và mức an toàn đồng đều trên toàn bộ xe chở khách và xe thương mại hạng nhẹ.

Trong bối cảnh ngành ô tô toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào điện tử và thiết kế tối giản, tiêu chuẩn mới của Trung Quốc có thể trở thành tham chiếu quan trọng cho nhiều thị trường khác. Bởi suy cho cùng, giữa mọi cuộc đua công nghệ, khả năng mở được cánh cửa để thoát hiểm vẫn luôn là yêu cầu an toàn cơ bản nhất.