Thủ tướng Anh yêu cầu ông Trump xin lỗi vì phát ngôn về quân đội châu Âu

Phát biểu hôm 23/1, ông Starmer trực tiếp chỉ trích những bình luận trước đó của ông Trump trên kênh Fox News, trong đó Tổng thống Mỹ nói rằng các đồng minh NATO đã “đứng hơi xa tiền tuyến” trong chiến dịch quân sự tại Afghanistan.

Theo Thủ tướng Anh, những phát ngôn này là “xúc phạm và thẳng thắn mà nói là kinh khủng”. Khi được hỏi liệu ông có mong muốn ông Trump xin lỗi hay không, ông Starmer đáp rằng nếu bản thân nói sai hoặc đưa ra những lời lẽ như vậy, ông “chắc chắn sẽ xin lỗi”.

Ông Starmer đồng thời bày tỏ sự kính trọng đối với 457 binh sĩ Anh thiệt mạng trong cuộc chiến tại Afghanistan do Mỹ dẫn đầu năm 2001, được tiến hành sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9 tại Mỹ.

Cuối ngày 23/1, Nhà Trắng đã bác bỏ chỉ trích từ phía lãnh đạo Anh. Phát ngôn viên Nhà Trắng Taylor Rogers khẳng định Tổng thống Trump “hoàn toàn đúng” khi cho rằng Mỹ đã đóng góp cho NATO nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trong liên minh cộng lại.

Những tranh cãi nổ ra trong bối cảnh ông Trump gần đây rút lại lời đe dọa áp thuế đối với một số quốc gia châu Âu phản đối đề xuất của ông về việc Mỹ tiếp quản Greenland, vùng lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch.

Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ, hôm 22/1 ông Trump nói rằng ông không chắc NATO sẽ hỗ trợ Mỹ nếu được yêu cầu, đồng thời tuyên bố Mỹ “chưa bao giờ thực sự cần” các đồng minh.

Trong cuộc chiến Afghanistan, hơn 150.000 binh sĩ Anh đã phục vụ, khiến Anh trở thành nước đóng góp lực lượng lớn thứ hai cho liên minh do Mỹ dẫn đầu nhằm truy quét al-Qaeda và lực lượng Taliban. Sau các vụ tấn công tại New York và Washington năm 2001, NATO lần đầu tiên kích hoạt Điều 5 về an ninh tập thể. Ngoài Mỹ và Anh, binh sĩ từ hàng chục quốc gia khác cũng tham gia chiến dịch.

Theo số liệu được công bố, hơn 150 binh sĩ Canada, 90 binh sĩ Pháp và hàng chục binh sĩ đến từ Đức, Ý cùng nhiều quốc gia khác đã thiệt mạng tại Afghanistan. Đan Mạch mất 44 binh sĩ, trong khi Mỹ chịu hơn 2.400 ca tử vong quân sự.

Ước tính năm 2021 của Dự án Chi phí Chiến tranh thuộc Đại học Brown cho thấy ít nhất 46.319 thường dân Afghanistan đã thiệt mạng trực tiếp do cuộc chiến năm 2001, chưa tính các trường hợp tử vong gián tiếp vì bệnh tật, thiếu lương thực, nước sạch và hạ tầng.

Phát ngôn của ông Trump đã vấp phải phản ứng mạnh từ nhiều quốc gia châu Âu. Ngoại trưởng Hà Lan David van Weel lên án những nhận định này là không đúng sự thật và thiếu tôn trọng, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz khẳng định Ba Lan là “một đồng minh đáng tin cậy và đã được chứng minh”.

Hoàng tử Harry của Anh, người từng hai lần phục vụ tại Afghanistan trong quân đội Anh, cũng lên tiếng cho rằng sự hy sinh của các binh sĩ “xứng đáng được nhắc đến một cách trung thực và tôn trọng”. Ông nhấn mạnh rằng hàng nghìn cuộc đời đã bị thay đổi vĩnh viễn, khi nhiều gia đình phải chôn cất con cái và trẻ em trở thành mồ côi vì cuộc chiến.