Nhà thầu Việt làm chủ công nghệ, tạo nền tảng chinh phục các dự án hạ tầng trọng điểm

Phép thử năng lực của nhà thầu Việt

Những năm gần đây, việc triển khai đồng loạt các dự án đường bộ cao tốc, sân bay, cảng biển,... đặc biệt tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã tạo nên bước chuyển quan trọng đối với ngành xây dựng hạ tầng giao thông.

Khối lượng công việc lớn, tiến độ gấp rút, điều kiện thi công phức tạp đặt các nhà thầu trước sức ép chưa từng có. Nhưng cũng chính trong hoàn cảnh đó, năng lực của doanh nghiệp Việt được thử thách, tôi luyện và từng bước nâng lên.

Trao đổi với PV Báo Nhà báo và Công luận, PGS.TS. Trần Chủng - nguyên Cục trưởng Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng khẳng định, trong nhiệm kỳ 5 năm vừa qua, khối lượng thi công đường bộ cao tốc tăng gấp nhiều lần so với 10 năm trước đó. Hàng loạt dự án đã được khởi công, đưa vào khai thác, tạo nên một diện mạo hạ tầng hoàn toàn mới.

“Tôi cho rằng đó là một kỳ tích, thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm và quyết tâm cao độ của cả hệ thống chính trị. Sự thay đổi dễ nhận thấy nhất là tư duy quản trị dự án đã chuyển từ “làm được” sang “làm nhanh, làm tốt”.

Trước đây, công nghệ thi công đường bộ của ta còn phụ thuộc nhiều vào sức người, máy móc ít và cũ. Khi tôi đi theo dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1, cảnh tượng công nhân làm việc thủ công dưới thời tiết khắc nghiệt khiến tôi rất trăn trở. Nhưng hiện nay đã khác; các nhà thầu mạnh dạn đầu tư thiết bị hiện đại của Mỹ, Đức, Nhật,... có thể vận hành liên tục 24/24 giờ, tăng năng suất lao động lên gấp nhiều lần”, PGS. TS. Trần Chủng đề cập.

Nhờ đó tiến độ và chất lượng đều được đảm bảo. Chúng ta không chỉ xây đường nhanh hơn, mà còn hướng tới chuẩn mực quốc tế trong thi công, giám sát, nghiệm thu.

Có thể nói, nhà thầu Việt Nam đã trưởng thành rõ rệt. Họ dám cạnh tranh, dám chứng minh năng lực bằng sản phẩm thực tế chứ không còn tâm lý trông chờ, ỷ lại. Tư nhân vì thế trở thành lực lượng quan trọng trong phát triển hạ tầng, cùng Nhà nước chia sẻ nguồn lực và rủi ro.

Doanh nghiệp phải lớn mạnh cùng quy mô đầu tư

Nếu cao tốc Bắc - Nam phía Đông là phép thử quan trọng đối với năng lực nhà thầu Việt thì giai đoạn đầu tư hạ tầng tiếp theo sẽ là thước đo cho khả năng phát triển lên một tầm cao mới.

Ông Phạm Văn Khôi - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành nhìn nhận, quá trình triển khai các dự án liên tiếp là hành trình “lửa thử vàng, gian nan thử sức”.

Mỗi công trình giúp doanh nghiệp rút ra những bài học quý báu, tích lũy kinh nghiệm, nâng cao bản lĩnh, đồng thời tăng cường năng lực máy móc, thiết bị và tài chính.

Theo ông Khôi, khối lượng công việc trong nhiệm kỳ 5 năm tới dự kiến gấp 4 - 5 lần nhiệm kỳ vừa qua. Để đáp ứng yêu cầu đó, doanh nghiệp phải lớn mạnh gấp 2 - 3 lần, tăng tốc nhiều lần về quy mô và năng lực tổ chức thực hiện.

Thách thức hiện nay không đơn thuần là tìm kiếm công việc mà là chuẩn bị đủ nguồn lực để hoàn thành khối lượng nhiệm vụ rất lớn mà Đảng, Nhà nước và Chính phủ đặt ra.

Bên cạnh năng lực thi công, bài toán huy động nguồn lực dài hạn cũng cần được giải quyết đồng bộ. Ông Hồ Minh Hoàng - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả chia sẻ, muốn thu hút nguồn vốn dài hạn phải xây dựng được phương án đầu tư có cơ sở, phân định rõ trách nhiệm và kiểm soát được các rủi ro trong quá trình triển khai, khai thác dự án.

Nói cách khác, năng lực cạnh tranh của nhà thầu Việt trong giai đoạn mới phải được xây dựng trên nhiều trụ cột từ công nghệ, nhân lực, tài chính, quản trị và môi trường thể chế.

Nhà nước cần tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, vật liệu và đào tạo; doanh nghiệp phải chủ động đổi mới, đầu tư chiều sâu, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và quản trị rủi ro.

Từ những công trường đường bộ cao tốc đến các dự án hạ tầng trọng điểm trong tương lai, nhà thầu Việt đang đứng trước cơ hội lớn để khẳng định vị thế.

Nhưng cơ hội chỉ trở thành năng lực thực chất khi doanh nghiệp đủ sức làm chủ công nghệ, bảo đảm chất lượng và tổ chức thi công hiệu quả.