Liên hợp quốc ủng hộ sử dụng bản đồ thế giới mới và chính xác hơn
Đại hội đồng Liên hợp quốc hôm 4/9 đã thông qua nghị quyết không ràng buộc nhằm thúc đẩy việc sử dụng loại bản đồ thế giới mới, nhằm phản ánh chính xác hơn kích thước của các quốc gia và châu lục.
Nghị quyết trên được thông qua với kết quả ủng hộ áp đảo khi có tới 164 quốc gia thành viên Liên hợp quốc bỏ phiếu ủng hộ, 6 quốc gia bỏ phiếu trắng và chỉ Mỹ bỏ phiếu chống.
Nghị quyết “Sửa bản đồ”, do các quốc gia thành viên Liên minh châu Phi và Bahamas đề xuất, kêu gọi việc thể hiện bản đồ thế giới một cách công bằng hơn, đặc biệt là về châu Phi.
Bản đồ Equal Earth mới thể hiện chính xác hơn diện tích của các quốc gia và lục địa. Ảnh: EEP
Nghị quyết lập luận rằng sự thể hiện không cân xứng, đặc biệt là những thể hiện xuất phát từ phép chiếu Mercator, đã gây ra những ảnh hưởng lâu dài về nhận thức, giáo dục, văn hóa, địa chính trị và kinh tế xã hội, góp phần vào sự "hạ thấp mang tính biểu tượng" đối với châu Phi và các khu vực khác trong trí tưởng tượng tập thể toàn cầu.
Bản đồ Mercator cho thấy lục địa châu Phi nhỏ hơn cả Greenland dù thực tế lớn hơn hòn đảo này tới 14 lần. Ảnh: CC
Phép chiếu Mercator được nhà bản đồ học Gerardus Mercator tạo ra vào năm 1569. Tỷ lệ của nó phóng đại kích thước của các lục địa nằm xa xích đạo hơn.
Ví dụ, Greenland trông có kích thước lớn hơn cả lục địa châu Phi trên bản đồ Mercator, mặc dù thực tế châu Phi (hơn 30,3 triệu km2) lớn hơn Greenland (khoảng 2,16 triệu km2) tới 14 lần.
Những người chỉ trích phép chiếu Mercator mô tả nó mang tính Âu hóa, cho rằng sự phóng đại hình ảnh châu Âu và các khu vực khác ở Bắc Bán cầu củng cố nhận thức về sự ưu việt của phương Tây. Một số người gọi hiệu ứng này là "chủ nghĩa thực dân bản đồ".
Nghị quyết này thúc đẩy phép chiếu Equal Earth, được giới thiệu vào năm 2018, thể hiện chính xác hơn diện tích bề mặt tương đối của các quốc gia và lục địa, cung cấp một bức tranh rõ ràng hơn về kích thước của chúng so với nhau.
Biện pháp này cũng kêu gọi các quốc gia, tổ chức quốc tế, các tổ chức giáo dục và các bên liên quan khác thúc đẩy việc sử dụng bản đồ có diện tích chính xác; khuyến khích các nền tảng công nghệ hợp tác với các quốc gia thành viên Liên hợp quốc và các tổ chức khu vực về việc sử dụng chúng.
Nghị quyết này không mang tính ràng buộc và không cấm việc sử dụng bản đồ với phép chiếu Mercator, dù nó thể hiện sự sai lệch đáng kể.
