Bản chất "đích" của hành động

Trong vòng không đầy một tuần sau hành động quân sự vừa qua, ông chủ Nhà Trắng đã làm ba việc để hiện thực hóa mục đích nói trên. Trước hết là buộc Chính phủ Venezuela phải bán từ 30 đến 50 triệu thùng dầu trực tiếp cho Mỹ. Thứ hai, ông D.Trump ký pháp lệnh hành pháp ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về dầu mỏ của Venezuela. Trong đó, xác lập quyền quyết định tuyệt đối của Washington về dầu mỏ tại Venezuela, ngăn chặn khả năng những chủ nợ của Venezuela có thể ép buộc Chính phủ Venezuela dùng dầu mỏ để trả nợ. Thứ ba, ông chủ Nhà Trắng tuyên bố các đối tác bên ngoài và giới kinh tế tư nhân Mỹ phải đàm phán trực tiếp với Chính phủ Mỹ về đầu tư vào ngành công nghiệp khai thác và tinh chế dầu mỏ ở Venezuela hay về việc mua dầu mỏ của Venezuela. Như thế đồng nghĩa chính quyền của ông D.Trump quản lý trực tiếp và quyết định hoàn toàn ngành dầu mỏ ở Venezuela.

Mỹ hiện là quốc gia khai thác nhiều dầu mỏ nhất trên thế giới, nhưng chỉ là dầu mỏ nhẹ. Trong khi đó, ngành công nghiệp dầu mỏ của Mỹ sử dụng chủ yếu loại dầu mỏ nặng mà Venezuela có trữ lượng được coi là lớn nhất thế giới. Bằng cách quản lý và sử dụng trực tiếp nguồn nguyên liệu này của Venezuela, ông D.Trump bảo đảm về lâu dài nguồn cung ứng nguyên vật liệu cho ngành công nghiệp tinh chế dầu mỏ ở Mỹ, đồng thời giảm đáng kể mức độ lệ thuộc hiện tại của Mỹ vào cung ứng dầu mỏ loại nặng này từ Canada, Saudi Arabia và Iraq.

Điều này đồng nghĩa với việc Mỹ gia tăng được đáng kể lợi thế và ưu thế trong cuộc chơi địa chính trị toàn cầu nói chung, trong quan hệ với các đối tác xuất khẩu dầu mỏ loại nặng vào Mỹ nói riêng, đặc biệt với Canada, Saudi Arabia, Iraq và Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC).

Kiểm soát, quản lý và sử dụng ngành công nghiệp dầu mỏ và xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela là bước triển khai quyết liệt và rõ nét chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ mới được ông D.Trump công bố. Mục đích chính của chiến lược này là khôi phục vùng Tây Bán cầu làm khu vực sân sau của Mỹ, ngăn chặn Venezuela cung cấp, hợp tác khai thác dầu mỏ với các nước khác ngoài Mỹ. Mục đích rất quan trọng khác nữa của vị tổng thống này trong cuộc chơi hiện tại là ngăn chặn Nga và Trung Quốc tăng cường ảnh hưởng ở khu vực Trung và Nam Mỹ. Cùng với đó, ông D.Trump còn muốn làm thay đổi cơ bản chuỗi cung ứng toàn cầu hiện tại về dầu mỏ mà phía Mỹ cho rằng Nga và Trung Quốc đang nắm quyền chi phối quyết định.

So với các mục tiêu nêu trên, việc ông D.Trump quảng bá mục đích “thu hồi tài sản của nước Mỹ bị đánh cắp” từ Venezuela chỉ mang tính thứ yếu. Lập luận này chủ yếu tạo hiệu ứng dân túy trong nội bộ nước Mỹ.

Nhìn sâu xa hơn thì sẽ thấy ông chủ Nhà Trắng dùng chính sách và hành động của mình với dầu mỏ của Venezuela để thuần phục Venezuela mà không phải thay đổi thể chế chính trị ở đất nước này. Đây cũng là cách gây dựng mô hình quan hệ mới nhằm răn đe tất cả các quốc gia khác ở khu vực Trung và Nam Mỹ. Chỗ dựa quyết định nhất đối với ông D.Trump để thực hiện những mục tiêu trên là sức mạnh và lợi thế quân sự hiện tại của Mỹ.