Hoàn thiện nền tảng pháp lý cho tâm lý học đường

Tại buổi sinh hoạt chuyên môn do Cộng đồng Tâm lý học đường Hà Nội (Hội Tâm lý - Giáo dục học Hà Nội) phối hợp với Mạng lưới Các nhà tâm lý học đường Việt Nam tổ chức, các đại biểu tập trung trao đổi về kỹ năng ghi chép, lưu trữ, quản lý hồ sơ tâm lý học đường và công tác xã hội trong trường học theo Thông tư số 18/2025/TT-BGDĐT. Chương trình thu hút gần 250 nhà khoa học, cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên, chuyên viên tâm lý, nhân viên công tác xã hội và cán bộ tư vấn học đường tại các cơ sở giáo dục.

Bà Nguyễn Thị Thu Anh, Phó Chủ tịch Hội Tâm lý - Giáo dục học Hà Nội, phụ trách Cộng đồng Tâm lý học đường Hà Nội cho biết, trong thực tiễn giáo dục hiện nay, không ít khó khăn của học sinh và giáo viên không bắt nguồn từ năng lực học tập hay giảng dạy, mà xuất phát từ những vấn đề tâm lý chưa được nhận diện và hỗ trợ kịp thời, đúng cách. Theo bà, khi các vấn đề tâm lý bị bỏ sót hoặc xử lý thiếu chuyên nghiệp, hệ lụy không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân người học mà còn tác động lâu dài tới môi trường giáo dục.

Bà Thu Anh nhấn mạnh, công tác tâm lý học đường và công tác xã hội trong trường học cần được nhìn nhận như một nền tảng thiết yếu để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nhân văn và phát triển bền vững.

Thông tư số 18/2025/TT-BGDĐT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi không chỉ hướng dẫn về chuyên môn mà còn gắn trực tiếp với đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm pháp lý và an toàn nghề nghiệp của người làm công tác tư vấn tâm lý trong nhà trường. Đây cũng là cơ sở để đội ngũ làm nghề yên tâm hơn khi thực hiện nhiệm vụ, đồng thời giúp nhà trường có khung pháp lý rõ ràng trong tổ chức và phối hợp công việc.

Bà Nguyễn Thị Hương, Trưởng phòng Chính sách nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết từ năm 2023, vị trí việc làm tư vấn học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông đã chính thức được pháp lý hóa. Đây được coi là bước tiến quan trọng, tạo tiền đề cho việc xây dựng và phát triển đội ngũ làm công tác tư vấn học đường một cách bài bản, có định hướng lâu dài.

Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Hương cũng thẳng thắn chỉ ra rằng tại nhiều cơ sở giáo dục công lập, công tác tư vấn học đường hiện vẫn chủ yếu được giao theo hình thức kiêm nhiệm. Thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện các chính sách phát triển đội ngũ, trong đó có kế hoạch bồi dưỡng chuyên sâu, xây dựng mạng lưới nhân sự cốt cán tại các tỉnh, thành phố, đồng thời từng bước mở rộng phạm vi chính sách tới các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp. Một số chính sách mới, trong đó có chế độ phụ cấp 20% cho nhân viên trường học từ ngày 1-1-2026 được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện điều kiện làm việc và thu hút nhân lực cho lĩnh vực này.

Còn bà Trần Thị Lệ Thu, Chủ tịch Mạng lưới Các nhà tâm lý học đường Việt Nam phân tích vai trò của việc ghi chép, lưu trữ và quản lý hồ sơ tâm lý học đường, coi đây là công cụ quan trọng giúp nhà tâm lý can thiệp khoa học, hiệu quả, đồng thời bảo vệ thân chủ và chính người làm nghề.

Nội dung sinh hoạt còn đề cập đến nhiều vấn đề như bảo mật hồ sơ tâm lý, chia sẻ thông tin với ban giám hiệu và phụ huynh, xử lý tình huống khi học sinh không đồng thuận…, hay việc ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong lưu trữ hồ sơ.

Các ý kiến thống nhất cho rằng, việc ứng dụng công nghệ cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc bảo mật, không sử dụng thông tin định danh của học sinh, đồng thời luôn đặt đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý lên hàng đầu.