Chuyển đổi số y tế cơ sở: Khi dữ liệu sức khỏe thực sự “sống”

Những kết quả đạt được tính đến trung tuần tháng 4-2026 cho thấy, hệ thống y tế cơ sở tại đây đang chuyển mình mạnh mẽ, đưa công nghệ số trở thành cầu nối hữu hiệu trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Hiện đại hóa y tế cơ sở

Trên cơ sở tham mưu cho UBND xã ban hành Kế hoạch số 61/KH-UBND ngày 29-1-2026, đơn vị đã mở chiến dịch “90 ngày rà soát, chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu và cập nhật dữ liệu sức khỏe người dân trên Hệ thống Hồ sơ sức khỏe điện tử”.

Để đảm bảo công việc đi vào thực chất, Trạm y tế đã thành lập Tổ triển khai và tổ chức các buổi tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ tại tất cả các điểm y tế trực thuộc trên địa bàn.

Tính đến ngày 13-4, các chỉ số về dữ liệu y tế tại địa phương ghi nhận tỷ lệ người dân có mặt trên địa bàn sở hữu Hồ sơ sức khỏe điện tử đạt 97,35%. Đặc biệt, công tác chuẩn hóa hồ sơ đạt tỷ lệ 99,17%, đảm bảo nguồn dữ liệu đầu vào phục vụ điều trị luôn chính xác.

Hệ thống này hiện đã được liên thông trực tiếp với phần mềm khám chữa bệnh và phần mềm tiêm chủng để làm giàu dữ liệu sức khỏe, giúp thông tin của người dân được cập nhật liên tục.

Việc ứng dụng công nghệ cũng thay đổi quy trình phục vụ khi 100% các điểm y tế trực thuộc triển khai khám chữa bệnh bằng căn cước công dân (CCCD) gắn chíp điện tử thay thế thẻ giấy.

Với việc trang bị máy quét mã QR đồng bộ, tỷ lệ bệnh nhân sử dụng CCCD trong tháng 3-2026 đạt 89,5%. Cùng với đó, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt cũng được thực hiện tại tất cả các điểm trạm với tỷ lệ đạt 89,4%.

Công tác quản lý nghiệp vụ y tế ghi nhận sự chuyển dịch sang môi trường số khi toàn bộ viên chức tại Trạm đã thực hiện ký số hệ thống văn bản và ký số dữ liệu XML liên thông với cổng bảo hiểm xã hội. Hiện nay, 11/11 điểm trạm đã liên thông đơn thuốc điện tử với hệ thống quản lý quốc gia với tỷ lệ đạt tuyệt đối trong tháng 3.

Đối với công tác tiêm chủng, việc vận hành Hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia (NIIS) đã giúp quản lý dữ liệu tập trung, hỗ trợ nhắc lịch tiêm tự động qua tin nhắn và email, từ đó hạn chế tối đa tình trạng bỏ sót mũi tiêm của nhân dân.

Chia sẻ về những kết quả này, ông Phạm Phú Đạo, Giám đốc Trạm Y tế xã Phú Xuyên cho biết, sự chỉ đạo sát sao của các cấp và sự hỗ trợ kỹ thuật về phần mềm là nền tảng quan trọng giúp đơn vị triển khai nhanh chóng chủ trương chuyển đổi số.

Tuy nhiên, ông Đạo cũng thẳng thắn nhìn nhận hạ tầng công nghệ tại cơ sở như máy tính, máy in chưa thực sự đảm bảo yêu cầu vận hành, đường truyền đôi khi còn chậm và các phần mềm chuyên ngành chưa có sự liên thông hoàn toàn với nhau.

Để công nghệ thực sự đi vào đời sống

Dù đạt được nhiều chỉ số khả quan, thực tế triển khai vẫn gặp trở ngại do đặc thù đối tượng đến khám chữa bệnh đa số là người cao tuổi, vốn hạn chế về kỹ năng sử dụng điện thoại thông minh và các ứng dụng ngân hàng.

Chị Lê Thu Hiền, nhân viên phụ trách tiêm chủng tại cơ sở, cho biết trong quá trình làm việc, chị và đồng nghiệp dành nhiều thời gian để hướng dẫn bà con cách tra cứu thông tin trên ứng dụng di động hoặc hỗ trợ những trường hợp quên mang theo CCCD khi đi khám.

Việc sử dụng hệ thống NIIS giúp cán bộ dễ dàng giám sát tiến độ tiêm chủng, phát hiện bất thường và xử lý kịp thời, đồng thời giúp người dân tin tưởng hơn vào hệ thống y tế khi có thể truy cập hồ sơ cá nhân bất cứ lúc nào.

Ghi nhận thực tế từ phía người dân, bà Nguyễn Thị Huyền (người dân đến thăm khám tại Trạm) chia sẻ rằng việc không cần mang sổ giấy và có thể sử dụng CCCD để làm thủ tục giúp bà tiết kiệm thời gian đáng kể.

Nhờ chính sách này, người dân khi đến khám không cần thực hiện các giao dịch thanh toán tiền mặt hay chuyển khoản phức tạp, giúp những người không thành thạo công nghệ như bà cảm thấy việc đi khám bệnh trở nên nhẹ nhàng và đơn giản hơn rất nhiều. Việc không phát sinh thủ tục tài chính tại chỗ cũng giúp quy trình tiếp đón và trả kết quả tại các điểm y tế diễn ra nhanh chóng

Để kiện toàn hệ thống, Trạm Y tế đã kiến nghị Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã quan tâm đầu tư nâng cấp hạ tầng, bổ sung các thiết bị văn phòng thiết yếu phục vụ công việc.

Đơn vị cũng đề xuất tăng cường công tác truyền thông về Nghị quyết 57-NQ/TW nhằm tạo sự đồng thuận trong xã hội, đồng thời tổ chức thêm các lớp bồi dưỡng kỹ năng về chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI cho đội ngũ cán bộ, viên chức.

Việc nâng cao năng lực con người và hạ tầng được xem là yếu tố then chốt để đưa công tác chuyển đổi số y tế tại địa phương đi vào chiều sâu, lấy sức khỏe của người dân làm trung tâm phục vụ.