Đưa công nghệ mới vào đào tạo nghề

Tiếp nhận hệ thống thiết bị hiện đại từ phi dự án hợp tác quốc tế “Trung tâm Đào tạo Xuất sắc” (CoE) do Tổ chức ASSIST tài trợ, Trường Cao đẳng Bình Thuận đưa công nghệ mới vào các giờ thực hành, trực tiếp định hình chuẩn quốc tế trong đào tạo và phát triển tay nghề cho học sinh sinh viên khối ngành kỹ thuật; đánh dấu bước chuyển trọng tâm trong lộ trình đổi mới chất lượng giảng dạy của nhà trường.

Học nghề trên thiết bị hiện đại

Tại phòng thực hành điện của Trường Cao đẳng Bình Thuận, hơn 20 học sinh lớp Trung cấp Điện công nghiệp K25A đang tập trung theo dõi hướng dẫn của giảng viên. Trên bàn thực hành, các thiết bị điều khiển, cảm biến, hệ thống điện và mô-đun công nghệ được bố trí phục vụ từng nội dung học.

Lâm Thị Kim Phượng, học sinh nữ duy nhất trong lớp, chăm chú thực hành trên Mô-đun 1E - Công nghệ năng lượng mặt trời. Với những thiết bị này, Phượng và các bạn không chỉ được nghe giảng mà còn trực tiếp quan sát nguyên lý hoạt động, thực hiện các thao tác kỹ thuật dưới sự hướng dẫn của giảng viên.

Việc đưa thiết bị mới vào phòng thực hành tạo thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận bài học. Những kiến thức về điện, điều khiển và tự động hóa vốn có nhiều nội dung khó hình dung nếu chỉ học trên giấy được cụ thể hóa bằng các mô hình và hệ thống thiết bị trực quan.

Đây là một phần trong hệ thống trang thiết bị được Trường Cao đẳng Bình Thuận tiếp nhận từ phi dự án hợp tác quốc tế “Trung tâm Đào tạo Xuất sắc”.

Trong học kỳ này, nhà trường từng bước đưa các mô-đun chuyên sâu vào giảng dạy, gồm Mô-đun 4A - Bộ lắp ráp hệ thống điều khiển, tự động hóa và thiết bị biến tần; Mô-đun 1E - Công nghệ năng lượng mặt trời; Mô-đun 3E - Kỹ thuật lắp ráp và đi dây thiết bị hạ thế; Mô-đun 3A - Hệ thống truyền thông công nghiệp và SCADA.

Đây là những nội dung gắn với các lĩnh vực kỹ thuật đang được ứng dụng trong sản xuất, giúp người học có điều kiện làm quen với công nghệ điều khiển, tự động hóa, năng lượng tái tạo và hệ thống giám sát công nghiệp.

Theo thầy Nguyễn Khánh An, giảng viên Trường Cao đẳng Bình Thuận, việc đưa thiết bị hiện đại vào giảng dạy giúp thay đổi cách tổ chức các giờ thực hành.

“Người học có điều kiện trực tiếp thao tác trên thiết bị, từ đó hiểu rõ hơn nguyên lý vận hành và cách xử lý các tình huống kỹ thuật. Quan trọng hơn, quá trình thực hành giúp các em hình thành tác phong làm việc và kỹ năng nghề gần với thực tế”, thầy An cho biết.

Theo thầy An, khi được tiếp cận với thiết bị và công nghệ sát với môi trường doanh nghiệp, học sinh, sinh viên có thêm cơ hội hình dung công việc mà mình sẽ thực hiện sau khi tốt nghiệp.

Đào tạo giảng viên để làm chủ công nghệ

Cùng với đầu tư thiết bị, Trường Cao đẳng Bình Thuận xác định đội ngũ giảng viên là yếu tố then chốt để khai thác hiệu quả hệ thống mới.

Từ nguồn lực của phi dự án, nhà trường tiếp nhận trang thiết bị công nghệ cao với tổng trị giá hơn 1,1 tỷ đồng. Tuy nhiên, thiết bị hiện đại chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người trực tiếp sử dụng và hướng dẫn người học có đủ năng lực chuyên môn.

Từ yêu cầu đó, chương trình đào tạo giảng viên nguồn (Training of Trainers - ToT) được triển khai với sự tham gia của các chuyên gia trong nước và nước ngoài.

Chương trình không chỉ tập trung vào kiến thức lý thuyết mà dành nhiều thời lượng cho thực hành trên chính hệ thống thiết bị được đưa vào nhà trường. Giảng viên được cập nhật các công nghệ về tự động hóa và năng lượng tái tạo, đồng thời được hướng dẫn cách vận hành, lập trình, khai thác và bảo trì thiết bị.

Một số nội dung đào tạo tập trung vào các hệ thống như bộ lắp ráp điều khiển, tự động hóa và thiết bị biến tần; TeSys U; bộ lắp ráp và đi dây thiết bị hạ thế; bộ điều khiển PLC và cảm biến.

Điểm đáng chú ý của chương trình là giảng viên không chỉ tiếp nhận kiến thức để phục vụ một khóa học cụ thể mà còn được chuẩn bị để tiếp tục đào tạo, chia sẻ lại kiến thức cho đồng nghiệp và người học.

Sau khi hoàn thành chương trình ToT, đội ngũ giảng viên nguồn sẽ trở thành lực lượng nòng cốt trong vận hành, khai thác và bảo trì hệ thống thiết bị của Trung tâm Đào tạo Xuất sắc. Đồng thời, đây cũng là lực lượng trực tiếp triển khai các mô-đun chuyên môn, hỗ trợ đào tạo nội bộ và hướng dẫn học sinh, sinh viên trong quá trình thực hành.

Từ những giờ thực hành của học sinh đến yêu cầu doanh nghiệp

Theo TS Đỗ Huy Sơn, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Bình Thuận, từ năm học 2026-2027, hệ thống trang thiết bị công nghệ cao từ phi dự án “Trung tâm Đào tạo Xuất sắc” được đưa vào không gian thực hành cho học sinh, sinh viên khối ngành kỹ thuật.

Việc này đánh dấu bước chuyển trong quá trình đổi mới đào tạo của nhà trường. Thay vì chỉ bổ sung thiết bị phục vụ thực hành, nhà trường hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đào tạo trong đó thiết bị, chương trình học và đội ngũ giảng viên được triển khai đồng bộ.

Theo đó, người học được tăng thời lượng thực hành, tiếp cận công nghệ mới và thực hiện các bài tập kỹ thuật trên hệ thống thiết bị cụ thể. Giảng viên cũng có điều kiện cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng sử dụng thiết bị và đổi mới phương pháp giảng dạy.

Đây là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động, khi doanh nghiệp không chỉ cần lao động có kiến thức chuyên môn mà còn đòi hỏi khả năng vận hành thiết bị, xử lý vấn đề và thích ứng với công nghệ mới.

Đối với Trường Cao đẳng Bình Thuận, việc tiếp nhận hệ thống thiết bị trị giá hơn 1,1 tỷ đồng và triển khai chương trình đào tạo giảng viên nguồn mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là khai thác hiệu quả nguồn lực này trong hoạt động đào tạo hằng ngày.

Từ đó từng bước xây dựng môi trường đào tạo nghề theo hướng hiện đại, tăng tính thực hành và tiếp cận các chuẩn mực đào tạo quốc tế, qua đó góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực kỹ thuật đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động.