Xuất khẩu rau quả hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD

Bứt tốc ngay từ đầu năm

Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong hai tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt khoảng 1,09 tỷ USD, tăng 59,5% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm khoảng 58,3% tổng giá trị xuất khẩu. Hai thị trường quan trọng tiếp theo là Mỹ và Hàn Quốc với tỷ trọng lần lượt 7,5% và 3,9%.

Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng tại nhiều thị trường lớn đều ở mức cao. So với cùng kỳ năm 2025 giá trị xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc trong tháng 1-2026 tăng hơn 2 lần; xuất khẩu sang Mỹ tăng trên 56% và Hàn Quốc tăng gần 36%. Kết quả này cho thấy nhu cầu thị trường quốc tế đối với rau quả Việt Nam vẫn duy trì tích cực, bất chấp những biến động của thương mại toàn cầu.

Sầu riêng vẫn là mặt hàng giữ ngôi đầu khi tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của ngành rau quả. Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sản lượng sầu riêng của Việt Nam dự kiến tăng khoảng 10-12% trong năm nay. Bên cạnh quả tươi, nhiều doanh nghiệp đã đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm chế biến, như sầu riêng đông lạnh, tách múi, nghiền… sang các thị trường yêu cầu cao như Nhật Bản và Mỹ. Nhờ đó, mặt hàng này vừa được mở rộng không gian thị trường, vừa giảm áp lực tiêu thụ theo mùa vụ.

Thứ trưởng Bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam cho biết: Bộ đang xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam và trước mắt lựa chọn sầu riêng là mặt hàng thí điểm. Hiện việc triển khai truy xuất nguồn gốc sầu riêng đang trong giai đoạn thử nghiệm, với sự tham gia bước đầu của một số doanh nghiệp và địa phương.

Hay như mặt hàng dừa, được xem là “trái cây của tương lai” khi cây trồng này có khả năng thích ứng tốt với biến đổi khí hậu, dễ bảo quản và thời gian bảo quản có thể lên tới khoảng 80 ngày, thuận lợi cho việc vận chuyển đến các thị trường xa.

Xuất khẩu dừa năm 2026 sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh, hướng tới mục tiêu trở thành nhóm nông sản tỷ USD, nhờ lợi thế từ các Nghị định thư xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Sản phẩm dừa, đặc biệt là dừa tươi, đã trở thành mặt hàng chủ lực, doanh thu năm 2026 được dự báo vượt ngưỡng nửa tỷ USD, khẳng định vị thế cao trong ngành rau quả.

Chế biến sâu là “át chủ bài”

Nhìn nhận về những yếu tố thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên đánh giá, điểm tích cực nhất phải kể đến là tỷ trọng sản phẩm rau quả chế biến (trái cây sấy, đông lạnh, nước ép…) có xu hướng gia tăng. Việc phát triển mạnh các dòng sản phẩm chế biến sâu giúp ngành rau quả từng bước giảm phụ thuộc vào xuất khẩu tươi, đồng thời nâng cao giá trị gia tăng và khả năng thích ứng với biến động của thị trường.

Có thể thấy rõ chuyển dịch thị trường là sự thay đổi trong cơ cấu sản phẩm. Các chuỗi liên kết ngành hàng đang dần thoát khỏi sự phụ thuộc vào một vài mặt hàng truyền thống để hướng tới đa dạng hóa sản phẩm, đa dạng hóa thị trường và phương thức chế biến.

Thực tiễn tại Công ty CP thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (Doveco) phần nào phản ánh xu hướng này. Doveco hiện có hơn 30.000 ha vùng nguyên liệu, 3 trung tâm chế biến hiện đại tại Ninh Bình, Sơn La và Gia Lai với tổng công suất 136.000 tấn/năm, xuất khẩu tới hơn 50 quốc gia. Song song với mở rộng vùng trồng, Doveco đẩy mạnh đầu tư công nghệ, tự động hóa tới 90% dây chuyền sản xuất, nhập khẩu đồng bộ từ Nhật Bản, Đức, Mỹ và các nước G7.

Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty CP thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (Doveco) Đinh Cao Khuê chia sẻ: “Nổi bật nhất phải kể đến là dây chuyền Tetra Pak và Tetra Recart công nghệ Thụy Điển lần đầu có mặt tại Việt Nam, giúp tiệt trùng chỉ trong 30 giây thay vì 30-45 phút như trước đây, bảo đảm giữ trọn hương vị tự nhiên mà không cần chất bảo quản. Đây không chỉ là bước tiến về chất lượng mà còn thể hiện cam kết sản xuất xanh, hướng tới phát triển bền vững của doanh nghiệp”.

Giới chuyên gia cho rằng, Việt Nam cần mở rộng, tái tổ chức vùng nguyên liệu theo hướng bền vững, gắn sản xuất với liên kết chuỗi chặt chẽ, hiệu quả hơn; thu hút các doanh nghiệp đầu tư chiều sâu cho khâu chế biến, nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm để mở rộng thị trường, chủ động thâm nhập các phân khúc có giá trị gia tăng cao. Nếu các giải pháp được triển khai đồng bộ và nhất quán thì mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam lên 10 - 20 tỷ USD trong những năm tới hoàn toàn có cơ sở để đạt được.

“Xuất khẩu rau quả tăng tốc, bứt phá mạnh mẽ ngay từ đầu năm; các thị trường xuất khẩu chính như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc... duy trì ổn định. Dự báo xuất khẩu rau quả tăng trưởng khoảng 15 - 20% và mục tiêu kim ngạch đạt 10 tỷ USD trong năm 2026 là hoàn toàn khả thi.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam