Vĩnh Long: Bứt phá với mô hình dừa hữu cơ, hướng tới nền nông nghiệp phát thải thấp
Tỉnh Vĩnh Long đang đẩy mạnh xây dựng vùng nguyên liệu dừa hữu cơ gắn với định hướng giảm phát thải, hướng tới nền nông nghiệp xanh bền vững.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long, tỉnh hiện sở hữu gần 123.000 ha dừa, trong đó có hơn 30.700 ha đã được chứng nhận hữu cơ, cùng hệ sinh thái khoảng 151 doanh nghiệp chế biến. Với quy mô này, Vĩnh Long đang dần khẳng định vị thế trung tâm sản xuất và chế biến dừa lớn của khu vực. Chỉ tính riêng năm 2025, giá trị sản xuất dừa của tỉnh ước đạt 8.150 tỷ đồng (tăng gần 6% so với năm 2024), đóng góp gần 6% tổng giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh, kim ngạch xuất khẩu ước đạt khoảng 600 triệu USD.
Để gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế, Vĩnh Long đặt mục tiêu phát triển thêm hơn 13.300 ha dừa hữu cơ ngay trong năm nay, nâng tổng diện tích lên hơn 44.000 ha (chiếm khoảng 36% tổng diện tích dừa toàn tỉnh). Tầm nhìn đến năm 2030, diện tích dừa sẽ đạt 132.000 ha và lên mốc 140.000 ha vào năm 2045. Việc mở rộng vùng nguyên liệu được tỉnh gắn liền với yêu cầu truy xuất nguồn gốc, liên kết chuỗi bền vững và đặc biệt là giảm phát thải. Ngành nông nghiệp đang hướng dẫn người trồng tối ưu hóa phân bón, nước tưới, tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học.
Xây dựng thành công 30.700 ha dừa đạt chứng nhận hữu cơ tại Vĩnh Long.
Đến nay, Vĩnh Long đang nghiên cứu và thí điểm mô hình sản xuất than sinh học (biochar) từ nguồn phụ phẩm khổng lồ như vỏ dừa, xơ, mụn và gáo dừa. Than sinh học sau khi xử lý sẽ được bón ngược lại vườn cây, giúp cải tạo đất, tăng khả năng giữ nước, giữ dinh dưỡng và lưu trữ carbon. Mô hình này được ưu tiên triển khai tại các vùng trồng tập trung, nơi có nhiều hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến để thuận lợi cho việc thu gom phụ phẩm, tạo ra một chuỗi sản xuất nông nghiệp khép kín, tiết kiệm năng lượng.
Vĩnh Long phát triển và nhân rộng mô hình trồng dừa hữu cơ.
Định hướng xanh của Vĩnh Long đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của các đối tác quốc tế. Thông qua Cơ chế tín chỉ chung Việt Nam - Nhật Bản (JCM), Công ty Jizoku (Nhật Bản) đã đề xuất dự án hợp tác phát triển tín chỉ carbon gắn với canh tác dừa hữu cơ tại tỉnh. Theo đề xuất, phía Jizoku sẽ hỗ trợ công nghệ sản xuất than sinh học từ phụ phẩm, kết hợp giảm sử dụng phân bón hóa học. Toàn bộ lượng tín chỉ carbon tạo ra từ quá trình này dự kiến sẽ được Công ty Điện lực Kansai (Nhật Bản) thu mua.
Ông Nguyễn Quỳnh Thiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long, cho biết sau năm 2026, tỉnh vẫn còn dư địa khoảng 70.000 ha dừa vô cùng tiềm năng để tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng công nghệ giảm phát thải và thương mại hóa tín chỉ carbon.
Sản phẩm dừa sáp theo hướng hữu cơ bền vững.
Để hiện thực hóa dự án trên, tỉnh chủ trương tiếp tục nghiên cứu, trao đổi để tiến tới hợp tác chính thức giữa các bên. UBND tỉnh Vĩnh Long giao Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với doanh nghiệp rà soát kỹ dự thảo Bản ghi nhớ hợp tác, tham mưu UBND tỉnh xem xét, quyết định trước khi ký kết. Việc triển khai các nội dung phải thực hiện đầy đủ quy định, thủ tục và xin ý kiến cấp có thẩm quyền. Các cơ quan liên quan tiếp tục phối hợp làm rõ các yếu tố cần thiết, tạo cơ sở triển khai các bước tiếp theo của dự án.
