Ngành sầu riêng Việt Nam nâng chất tăng trưởng, củng cố xuất khẩu bền vững

Ngành sầu riêng Việt Nam chuyển dịch mô hình tăng trưởng, xuất khẩu bền vững.

Ngành sầu riêng Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch quan trọng từ mô hình tăng trưởng dựa vào sản lượng chuyển sang ưu tiên chất lượng và giá trị gia tăng. Trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng khắt khe, sự thay đổi này không chỉ giúp ngành sầu riêng Việt Nam duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu mà còn mở ra cơ hội xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp và bền vững hơn.

Năm 2025 ngành sầu riêng Việt Nam đối mặt với áp lực từ thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Trung Quốc khi siết chặt các quy định về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và kiểm tra kỹ thuật đối với toàn bộ lô hàng xuất khẩu. Thay vì chững lại, ngành sầu riêng Việt Nam đã cho thấy khả năng thích ứng nhanh khi chuyển trọng tâm từ mở rộng diện tích sang nâng cao chất lượng sản phẩm. Các doanh nghiệp và vùng trồng bắt đầu chú trọng hơn đến quy trình canh tác an toàn, kiểm soát dư lượng hóa chất và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch nhằm đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao từ thị trường nhập khẩu.

Sự thay đổi này đang mang lại kết quả tích cực cho ngành sầu riêng Việt Nam. Năm 2025 dù phải đối mặt áp lực về kỹ thuật và kiểm định song số lượng lô hàng xuất khẩu vẫn tiếp tục gia tăng, cho thấy hoạt động thương mại không hề suy giảm. Đây cũng là tiền đề quan trọng để ngành sầu riêng bước vào giai đoạn tăng tốc mới trong năm 2026 với mục tiêu nâng cao giá trị thay vì chỉ tập trung vào sản lượng.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sầu riêng ghi nhận nhiều tín hiệu tăng trưởng tích cực cả về lượng và giá trị. Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng về giá trị cao hơn mức tăng sản lượng, cho thấy xu hướng chuyển dịch sang mô hình xuất khẩu có giá trị gia tăng cao hơn.

Tính đến hết quý I/2026, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt khoảng 221,7 triệu USD, tăng tới 230% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng khối lượng xuất khẩu đạt trên 80.000 tấn, trong đó sầu riêng tươi chiếm khoảng 68.500 tấn và sầu riêng đông lạnh đạt gần 11.600 tấn.

Bên cạnh việc duy trì ổn định tại các thị trường truyền thống, sầu riêng Việt Nam còn ghi nhận mức tăng trưởng tích cực tại nhiều thị trường khó tính. Trong quý I/2026, xuất khẩu sang Hoa Kỳ tăng hơn 107%, Hàn Quốc tăng gần 262%, Australia tăng hơn 40% và Nhật Bản tăng gần 12%. Đây là những con số phản ánh rõ năng lực đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam đang được cải thiện rõ rệt.

Một trong những điểm sáng đáng chú ý là sự bứt phá mạnh của sầu riêng đông lạnh. Nếu năm 2024, lượng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh chỉ đạt hơn 4.600 tấn thì sang năm 2025 đã tăng vọt lên hơn 91.000 tấn, tức tăng gần 20 lần và tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong năm 2026.

Không chỉ tăng mạnh về sản lượng, sầu riêng đông lạnh còn mang lại giá trị xuất khẩu cao hơn đáng kể so với sản phẩm tươi. Riêng trong quý I/2026, giá xuất khẩu bình quân đạt khoảng 4.302 USD/tấn, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm 2025 và cao hơn khoảng 18-22% so với sầu riêng tươi.

Sự tăng trưởng của phân khúc sầu riêng đông lạnh cho thấy xu hướng chuyển dịch tích cực trong cơ cấu xuất khẩu của ngành sầu riêng Việt Nam. Với ưu thế kéo dài thời gian bảo quản, giảm áp lực logistics và mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường xa, sản phẩm sầu riêng đông lạnh đang tạo thêm dư địa tăng trưởng cho ngành sầu riêng Việt Nam trong thời gian tới. Đồng thời, việc mở rộng các nghị định thư xuất khẩu đối với sản phẩm chế biến cũng giúp gia tăng cơ hội nâng cao giá trị xuất khẩu.

Quá trình chuyển dịch mô hình tăng trưởng của ngành sầu riêng không chỉ đến từ doanh nghiệp mà còn bắt nguồn từ sự thay đổi trong tư duy sản xuất của người nông dân. Tại nhiều vùng trồng, nông dân đã chú trọng hơn đến nhật ký sản xuất, tuân thủ quy trình kỹ thuật và kiểm soát tồn dư hóa chất nhằm đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Bên cạnh đó, hệ thống mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói tiếp tục được hoàn thiện, góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc cho nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trong khâu chế biến và thương mại, nhiều doanh nghiệp đang tăng tốc đầu tư vào kho lạnh, dây chuyền cấp đông và hệ thống quản lý chất lượng hiện đại. Việc chủ động liên kết vùng nguyên liệu và kiểm soát quy trình từ vườn đến nhà máy giúp doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu.

Có thể thấy sự chuyển dịch mô hình tăng trưởng của ngành sầu riêng Việt Nam đang phản ánh rõ xu hướng phát triển mới của nông nghiệp Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp, bài bản và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng cạnh tranh, sản phẩm chất lượng, minh bạch và phát triển bền vững sẽ trở thành nền tảng để ngành sầu riêng Việt Nam tiếp tục mở rộng thị trường, nâng cao giá trị xuất khẩu và khẳng định vị thế trên bản đồ nông sản thế giới.