Mở ra không gian phát triển cho hoạt động logistic hàng không
Dù có thời điểm đối mặt với thách thức lớn như đại dịch Covid-19, xung đột địa chính trị nhưng hoạt động logistics hàng không đã có sự phục hồi và bứt phá những năm gần đây.
Theo số liệu từ Cục Hàng không Việt Nam, tổng sản lượng hàng hóa thông qua các cảng hàng không đã tăng trưởng mạnh mẽ khi bước sang năm 2024 với sản lượng đạt 1,5 triệu tấn.
Khi có thêm không gian phát triển, các hoạt động vận tải hàng hóa, logistics, chuyển phát nhanh, bảo dưỡng tàu bay và các dịch vụ hàng không sẽ có điều kiện bố trí hợp lý hơn. Ảnh: ACV.
Đồng thời tiếp tục thiết lập kỷ lục vào năm 2025 với xấp xỉ 1,8 triệu tấn thông qua, trong đó hàng hóa quốc tế chiếm tỷ trọng lớn khoảng 74,7%.
Đà tăng trưởng này tiếp tục duy trì ổn định trong 6 tháng đầu năm 2026 khi toàn mạng cảng đạt 920,9 nghìn tấn.
Đặc biệt cảng hàng không quốc tế Nội Bài tiếp tục giữ vai trò hạt nhân khi đóng góp tới 550,4 nghìn tấn, chiếm gần 60% tổng sản lượng cả nước và gần 65% sản lượng hàng hóa quốc tế.
Vận tải hàng không chỉ chiếm một tỷ trọng rất nhỏ trong tổng khối lượng hàng hóa vận chuyển của nền kinh tế.
Tuy nhiên logistics vận tải hàng không lại đảm nhận phần lớn các mặt hàng có giá trị cao, đóng góp trung bình 30% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá của tất cả các phương thức vận tải khác.
Việc điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc và phê duyệt cảng hàng không quốc tế Gia Bình là bước ngoặt chiến lược, mở ra không gian phát triển rộng hơn cho logistic hàng không nói riêng, cũng như hoạt động khai thác hàng không nói chung.
Theo quy hoạch đến năm 2030, Việt Nam sẽ có 36 cảng hàng không với 19 cảng hàng không quốc tế và định hướng phát triển các trung tâm logistics hàng không tại những cảng hàng không có sản lượng hàng hóa từ 250.000 tấn/năm trở lên.
Quy hoạch cũng xác định ưu tiên phát triển các trung tâm logistics tại vùng Thủ đô, vùng TP.Hồ Chí Minh, Chu Lai, Long Thành, Cần Thơ, Vân Đồn, Cát Bi, Quảng Trị và các cảng hàng không có nhu cầu trong tương lai.
Với cảng hàng không quốc tế Gia Bình nằm ở trung tâm vùng kinh tế động lực phía Bắc, kết nối thuận lợi với các thủ phủ công nghiệp lớn như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng và Quảng Ninh.
Khi kết nối đồng bộ với hệ thống đường vành đai, cao tốc, đường sắt và các cảng biển lớn, khu vực này sẽ hình thành một mạng lưới logistics đa phương thức hiện đại.
Từ đó giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Xa hơn, việc đồng thời đưa Long Thành trở thành cửa ngõ hàng không quốc tế phía Nam, phát triển Chu Lai theo định hướng trung tâm logistics hàng không miền Trung cùng với mở rộng Nội Bài, Tân Sơn Nhất và các cảng hàng không quốc tế khác sẽ từng bước hình thành mạng lưới logistics hàng không đa trung tâm trên phạm vi cả nước.
Đây là bước chuyển rất quan trọng từ mô hình khai thác tập trung sang mô hình phát triển cân bằng theo vùng, tạo dư địa cho tăng trưởng dài hạn.
