Kiểm soát nông sản theo chuỗi: “Lá chắn” an toàn thực phẩm cho thị trường Hà Nội

Thay đổi phương thức đưa hàng hóa vào thị trường

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, mỗi tháng thị trường Hà Nội cần khoảng 100.000 tấn gạo, 20.000 tấn thịt lợn, 6.600 tấn thịt gia cầm, 5.500 tấn thủy, hải sản, 110.000 tấn rau, củ và hơn 130 triệu quả trứng. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp của Hà Nội hiện mới chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu. Trong đó, mặt hàng gạo đáp ứng khoảng 70%, rau củ hơn 50%, còn nhiều sản phẩm như trái cây, thịt bò, thịt lợn, thủy sản… vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ các tỉnh, thành phố khác và hàng nhập khẩu. Áp lực về nguồn cung khiến câu chuyện kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Hà Nội. Những năm gần đây, thành phố đã đẩy mạnh liên kết vùng, hình thành các chuỗi cung ứng nông sản an toàn nhằm bảo đảm nguồn hàng ổn định, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Trưởng phòng Chất lượng và phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Thị Thu Hằng cho biết, Hà Nội hiện phối hợp với 26 tỉnh, thành phố triển khai hiệu quả chương trình phối hợp bảo đảm an toàn thực phẩm và giao thương nông sản. Đến nay, các địa phương đã duy trì và hỗ trợ phát triển 1.388 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn cho thị trường Hà Nội. Riêng Hà Nội hiện duy trì 182 chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản an toàn. Các chuỗi liên kết đã thu hút đông đảo doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân tham gia xây dựng vùng nguyên liệu, sản xuất theo tiêu chuẩn và tổ chức tiêu thụ sản phẩm bài bản hơn.

Đáng chú ý, 100% chuỗi cung ứng từ các tỉnh, thành phố và Hà Nội đều được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc tương đương. Trên 45% số chuỗi có ít nhất một công đoạn được chứng nhận theo các tiêu chuẩn như GAP, HACCP, ISO 22000, hữu cơ… Điều này cho thấy quá trình sản xuất nông sản đang từng bước chuyển dịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và minh bạch hơn. Hiện nay, các chuỗi cung ứng có khả năng cung cấp cho Hà Nội trên 90.000 tấn rau, củ, quả mỗi tháng; hơn 13.000 tấn thịt; trên 31 triệu quả trứng; hơn 11.000 tấn thủy sản và khoảng 232.000 tấn gạo cùng nhiều loại nông sản khác.

Việc liên kết theo chuỗi giúp thay đổi phương thức đưa hàng hóa vào thị trường Hà Nội. Nếu như trước đây nông sản chủ yếu lưu thông tự phát thì nay quá trình sản xuất, vận chuyển và tiêu thụ đều từng bước được kiểm soát chặt chẽ hơn về chất lượng, an toàn thực phẩm cũng như nguồn gốc xuất xứ. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm nguy cơ thực phẩm không bảo đảm chất lượng trà trộn vào thị trường tiêu dùng lớn nhất miền Bắc.

Một trong những mô hình tiêu biểu tham gia chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn cho thị trường là Hợp tác xã Hoàng Long (xã Dân Hòa). Theo ông Nguyễn Trọng Long, Giám đốc Hợp tác xã Hoàng Long cho biết, để tạo ra sản phẩm thịt lợn thảo dược bảo đảm chất lượng, đơn vị áp dụng quy trình nuôi an toàn, sản xuất theo chuỗi từ con giống đến đầu tư khu giết mổ ngay trong trang trại với quy trình công nghệ Hà Lan hiện đại. Sau giết mổ, sản phẩm tiếp tục được pha lóc, đóng gói trong điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt trước khi đưa ra thị trường.

Còn theo Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên xuất nhập khẩu và Phát triển Công nghệ Nhật Bản (phường Hà Đông) Đỗ Hữu Xuân, sản xuất các sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ nông sản và dược liệu như tỏi đen, hà thủ ô đỏ, nghệ hay đông trùng hạ thảo, doanh nghiệp mong muốn mở rộng hợp tác với các đối tác để phát triển chuỗi cung ứng nông sản, thực phẩm an toàn, từ đó tạo thêm cơ hội mở rộng thị trường trong nước và quốc tế. Hiện nay, sản phẩm tỏi đen của đã được xuất khẩu sang nhiều quốc gia thuộc ba châu lục như: Mỹ, Thụy Sĩ, Hàn Quốc, Malaysia và Nhật Bản.

Kiểm soát chặt chẽ về nguồn gốc xuất xứ và chất lượng

Việc xây dựng chuỗi liên kết không chỉ góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm mà còn tạo động lực nâng cao giá trị nông sản, thúc đẩy sản xuất quy mô lớn và hỗ trợ nông dân thay đổi tư duy sản xuất theo hướng hiện đại.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho rằng, để các chuỗi liên kết phát triển bền vững cần có sự hợp tác theo chiều sâu giữa Hà Nội và các địa phương. Theo đó, toàn bộ nông sản từ các tỉnh, thành phố đưa về Hà Nội phải được kiểm soát chặt chẽ về nguồn gốc xuất xứ và chất lượng. Đồng thời, các chợ đầu mối trên địa bàn thành phố cũng cần tăng cường kiểm tra, giám sát hàng hóa trước khi đưa ra thị trường tiêu thụ. Đặc biệt, thay vì tìm cách đối phó hoặc “lách” quy định, các đơn vị sản xuất, kinh doanh cần chủ động chấp hành quy định về an toàn thực phẩm để giảm thiểu rủi ro và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng.

Để cung cấp nguồn cung thực phẩm nông sản an toàn cho người tiêu dùng Thủ đô, thời gian tới, Hà Nội sẽ tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ nông sản với các địa phương; đồng thời phối hợp định kỳ lấy mẫu giám sát, phân tích chất lượng nông sản từ các tỉnh đưa về Hà Nội và sản phẩm của Hà Nội cung ứng ra thị trường các địa phương khác. Thành phố cũng tăng cường truy xuất nguồn gốc thực phẩm, kiểm soát chất lượng tại các chợ đầu mối và mở rộng tiêu thụ qua hệ thống phân phối hiện đại như Aeon Việt Nam, Lotte Mart Việt Nam hay Central Retail Việt Nam.

Việc kiểm soát an toàn thực phẩm theo chuỗi đang trở thành hướng đi tất yếu của Hà Nội nhằm bảo vệ sức khỏe người dân và nâng cao giá trị nông sản. Từ sản xuất, chăn nuôi, chế biến đến lưu thông, tiêu thụ đều được giám sát chặt chẽ không chỉ giúp người tiêu dùng yên tâm hơn mà còn tạo nền tảng cho nông nghiệp Thủ đô phát triển bền vững, hiện đại và hội nhập sâu rộng với thị trường trong nước cũng như quốc tế.