Virus cổ đại góp phần tạo nên sự khác biệt giữa não người và tinh tinh
Một loại virus từng lây nhiễm cho tinh tinh cách đây hàng triệu năm có thể đã góp phần tạo nên sự khác biệt giữa não người và tinh tinh, dù hai loài có bộ gen rất giống nhau.
Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Science Advances, các nhà khoa học phát hiện dấu vết của một loại virus cổ đại có tên PTERV1 trong ADN của tinh tinh.
Virus này từng lây nhiễm cho tổ tiên loài tinh tinh cách đây hàng triệu năm. Dù đã biến mất từ lâu, một phần vật liệu di truyền của virus vẫn tồn tại trong ADN và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Hình ảnh so sánh kích thước của tinh tinh trưởng thành và người trưởng thành, với chiều cao lần lượt là 1,2 m và 1,75 mét. Ảnh: CC BY-SA 4.0
Đáng chú ý, dấu vết của virus đã khiến một gen có tên LINC00662 ngừng hoạt động ở tinh tinh. Trong khi đó, gen này vẫn hoạt động ở người và có vai trò trong giai đoạn đầu phát triển não bộ.
Để kiểm chứng, các nhà khoa học tạo ra những mô hình não thu nhỏ từ tế bào của người và tinh tinh. Kết quả cho thấy gen LINC00662 hoạt động ở mô hình não người nhưng không hoạt động ở mô hình não tinh tinh.
Khi nhóm nghiên cứu loại bỏ đoạn ADN do virus để lại trong tế bào tinh tinh, gen này bất ngờ hoạt động trở lại.
Ngược lại, khi chủ động tắt gen LINC00662 trong mô hình não người, các nhà khoa học nhận thấy hoạt động của nhiều gen giúp tế bào thần kinh phát triển và kết nối với nhau cũng giảm xuống.
Phát hiện này cho thấy dù con người và tinh tinh có nhiều gen giống nhau, cách những gen đó hoạt động lại có thể khác biệt đáng kể.
Các nhà khoa học cho rằng, virus cổ đại có thể đã góp phần tạo ra sự khác biệt trong quá trình phát triển não bộ giữa hai loài. Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu để xác định mức độ ảnh hưởng của virus đối với sự tiến hóa của não người.
