Triển lãm hình tượng linh vật ngựa và long mã tại Cố đô Huế

Ngày 5/2, tại không gian Viện Cơ Mật, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức khai mạc triển lãm chuyên đề “Ngựa và long mã trong văn hóa cung đình thời Nguyễn”.

Trong văn hóa phương Đông, long mã là bước chuyển hóa, sự kết hợp đặc biệt hay là sự hóa thân giữa rồng, lân và ngựa.

Long mã được cho là linh vật báo hiệu điềm lành, là biểu tượng của sự thông thái, trường thọ, sự cao quý và niềm hạnh phúc vô song, lại vừa có công dụng trừ bỏ, ngăn chặn những yếu tố bất lợi trong quan niệm về phong thủy. Do đó hình tượng long mã xuất hiện phổ biến trong kiến trúc, mỹ thuật cung đình và dân gian.

Tại Huế, long mã xuất hiện phổ biến trong kiến trúc, mỹ thuật cung đình Huế và là biểu tượng nhận diện của Festival Huế từ năm 2000 đến nay. Trong khi đó, ngựa giữ vai trò quan trọng trong quân sự, vận chuyển và nghi lễ dưới triều Nguyễn. Năm 1826, vua Minh Mạng lập Viện Thượng Tứ để quản lý, huấn luyện các hạng ngựa với quy định chặt chẽ.

Trong số các hạng ngựa thời Nguyễn, có thể kể đến Ngự Mã (ngựa dành riêng cho vua), Lộ Mã (ngựa kéo xe), Nghi Mã (ngựa phục vụ nghi lễ) và Sai Mã (ngựa sai phái).

Bên cạnh đó, hệ thống quy định chặt chẽ về tuyển chọn, chăn nuôi và huấn luyện… thể hiện sự quản lý quy củ của Nhà nước quân chủ đối với lực lượng này. Có thể thấy, ngựa không chỉ giữ vai trò quan trọng trong đời sống cung đình mà còn góp phần tạo nên dấu ấn đặc sắc trong nghi thức và nghệ thuật triều Nguyễn.

Thông qua hệ thống hiện vật, tư liệu và hình ảnh được trưng bày, triển lãm “Ngựa và Long mã trong văn hóa cung đình thời Nguyễn” mang đến cái nhìn sâu sắc và gần gũi hơn về vai trò của ngựa trong đời sống cung đình xưa.

Công chúng cũng có dịp hiểu thêm về hình tượng long mã - biểu trưng cho điềm lành, trí tuệ và khát vọng hưng thịnh của quốc gia dưới triều Nguyễn. Qua đó, góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống trong những ngày đầu xuân mới.