Hé lộ hình ảnh Mặt trời với độ chi tiết chưa từng có
Trong nghiên cứu được công bố ngày 5/8 trên tạp chí Nature, các nhà khoa học đã ghi lại những hình ảnh có độ phân giải cao nhất từ trước đến nay về bề mặt Mặt trời nhờ kính thiên văn Daniel K. Inouye của Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF), đặt trên đảo Maui, bang Hawaii.
Ban đầu, nhóm nghiên cứu thực hiện các quan sát này nhằm hiệu chỉnh và kiểm tra giới hạn hoạt động của kính thiên văn. Tuy nhiên, khi phân tích dữ liệu, họ phát hiện đã chụp được lớp quang quyển – lớp vỏ sáng bên ngoài của Mặt trời, với độ chi tiết chưa từng đạt được.
Những hình ảnh chi tiết bề mặt Mặt trời. Video: X/XploraSpace
Các hình ảnh cho thấy những hoa văn dạng lông vũ trải rộng trên bề mặt Mặt trời. Theo các nhà nghiên cứu, đây là những gợn sóng bất ổn hình thành khi các dòng plasma bị từ hóa chuyển động với tốc độ khác nhau, tương tự những gợn sóng xuất hiện trên mặt nước khi có gió thổi. Đây là một hiện tượng vật lý đã được biết đến và giúp giải thích cách chất lưu chuyển động.
Đồng tác giả nghiên cứu Friedrich Woger thuộc Đài quan sát Mặt trời Quốc gia Mỹ cho biết hiện tượng này từng được quan sát trên Trái đất và các hành tinh như Sao Mộc, Sao Thổ, nhưng "chưa từng được quan sát ở mức độ như vậy trên bề mặt Mặt trời".
Khám phá này được kỳ vọng sẽ giúp con người hiểu rõ "vành nhật hoa" – một trong những bí ẩn lớn nhất của thiên văn học suốt nửa thế kỷ qua. Trong khi bề mặt Mặt trời chỉ nóng khoảng 5.500 độ C, thì lớp khí quyển bên ngoài (vành nhật hoa) lại có nhiệt độ lên tới hàng triệu độ C. Các vòng xoáy này có thể chính là "động cơ" thúc đẩy việc truyền và giải phóng năng lượng vào tầng khí quyển trên cao, góp phần tạo nên nhiệt độ cực đại đó.
Việc hiểu rõ các quá trình nhỏ diễn ra trên Mặt trời có ý nghĩa sống còn trong việc theo dõi thời tiết không gian. Những vụ bùng nổ năng lượng khổng lồ, hay còn gọi là các vụ phun vật chất vành nhật hoa, khi lao về phía Trái đất có thể gây ra bão Mặt trời, làm gián đoạn liên lạc vệ tinh, hệ thống GPS và mạng lưới điện toàn cầu.
