Giáo dục thường xuyên nâng chất lượng, mở rộng cơ hội học tập suốt đời

Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, việc sắp xếp, kiện toàn mạng lưới cơ sở giáo dục thường xuyên (GDTX) được các địa phương triển khai gắn với yêu cầu tinh gọn bộ máy, phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp và điều kiện thực tiễn từng địa bàn.

Việc giảm số lượng cơ sở chủ yếu là kết quả của quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, không làm giảm khả năng đáp ứng nhu cầu học tập của người dân.

Năm học 2025-2026, cả nước có 82 trung tâm GDTX, 441 trung tâm GDNN-GDTX, 3.280 trung tâm học tập cộng đồng, 8.978 trung tâm ngoại ngữ, tin học và 1.312 trung tâm giáo dục kỹ năng sống.

So với thời điểm trước khi sáp nhập (tháng 7/2025), số cơ sở GDTX công lập giảm 7.469 đơn vị, tương đương 67,4%, trong đó trung tâm học tập cộng đồng giảm mạnh do sáp nhập các xã, phường khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Cùng với việc sắp xếp mạng lưới, quy mô và chất lượng GDTX tiếp tục được nâng lên.

Năm học 2025-2026, cả nước có 523.436 học viên theo học chương trình GDTX cấp THCS và THPT, tăng hơn 50.000 học viên so với năm học trước. Tỷ lệ tốt nghiệp THPT của khối GDTX đạt khoảng 94%; nhiều địa phương đạt kết quả nổi bật như Nghệ An (98,83%), Phú Thọ (98,82%), Hà Tĩnh (98,70%) và Hà Nội (98,0%).

Kết quả này phản ánh sự quan tâm chỉ đạo của các địa phương cùng với nỗ lực của các các cơ sở trong đổi mới trong dạy và học, tổ chức ôn tập và hỗ trợ học viên.

Bên cạnh đó, các chương trình giáo dục đáp ứng nhu cầu người học tiếp tục được mở rộng, năm học 2025-2026, số lượt học viên tham gia các chương trình ngoại ngữ và tin học đạt 1.389.828 lượt, tăng hơn 200.000 lượt so với năm học trước, phản ánh nhu cầu học tập, bồi dưỡng kỹ năng số và năng lực ngoại ngữ của người dân ngày càng tăng.

Những kết quả trên cho thấy GDTX ngày càng khẳng định vai trò là một bộ phận quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân, góp phần thực hiện phân luồng, bảo đảm cơ hội học tập suốt đời và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng giáo dục thường xuyên

Bên cạnh những kết quả đạt được, khó khăn của giáo dục thường xuyên là mức độ tự chủ tài chính của nhiều cơ sở còn thấp, nhất là đối với đầu tư hạ tầng số, thiết bị dạy học và phát triển đội ngũ. Công tác quản lý, kiểm tra, hậu kiểm đối với một số cơ sở ngoài công lập, nhất là trung tâm ngoại ngữ, tin học, ở một số địa phương chưa thật sự chặt chẽ.

Việc thực hiện mục tiêu giáo dục ở một số trung tâm GDTX chưa thật sự toàn diện, còn thiên về dạy văn hóa để thi tốt nghiệp THPT. Điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và hạ tầng công nghệ thông tin giữa các vùng, miền còn chênh lệch.

Những hạn chế trên xuất phát từ việc cơ chế, chính sách về tài chính, học phí và huy động nguồn lực cho GDTX ở một số nội dung chưa đồng bộ, chưa theo kịp yêu cầu đổi mới, tự chủ và chuyển đổi số. Nhận thức và trách nhiệm của một số cơ quan quản lý, địa phương, cơ sở giáo dục về công tác hậu kiểm, quản trị chất lượng chưa đầy đủ.

Ngoài ra, công tác chỉ đạo chuyên môn ở một số địa phương chưa bám sát đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của GDTX. Bên cạnh đó, điều kiện kinh tế - xã hội tại các địa bàn khó khăn còn hạn chế về nguồn lực, đầu tư và lồng ghép các chương trình, dự án.

Năm học 2026-2027, giáo dục thường xuyên xác định 4 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, đầu tiên là tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; thực hiện phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát, hậu kiểm; kịp thời chấn chỉnh, xử lý vi phạm quy định.

Hai là, đẩy mạnh chuyển đổi số trong GDTX; tập trung số hóa dữ liệu, học liệu và hồ sơ quản lý.

Ba là, nâng cao chất lượng thực chất và bảo đảm thực hiện đầy đủ chức năng của GDTX. Tăng cường các điều kiện bảo đảm chất lượng, ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hạ tầng CNTT cho các cơ sở GDNN-GDTX.

Bốn là, tiếp tục hoàn thiện cơ chế tài chính, từng bước mở rộng quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình.